سرطان معده و زخم معده: تفاوت‌ها چیست؟

سرطان معده و زخم معده دو وضعیت متفاوت‌اند. این دو وضعیت می‌توانند از علت‌های متفاوتی ناشی شوند، اما معمولاً نشانه‌های مشابهی دارند، در حالی که در مراحل اولیه ممکن است هیچ نشانه‌ای ایجاد نکنند. هر دو بیماری به درمان به‌موقع نیاز دارند و برای هر کدام روش‌های درمانی مختلفی وجود دارد. درمان زودهنگام  در هر دو وضعیت اهمیت دارد؛ بنابراین افرادی که نشانه‌های مشابه را تجربه می‌کنند باید در مدت کوتاهی به متخصص مراجعه کنند. 

سرطان معده چیست؟

سرطان معده وضعیتی است که در آن سلول‌های دیوارهٔ معدهٔ فرد به‌طور غیرطبیعی شروع به رشد می‌کنند. انواع گوناگونی از سرطان معده وجود دارد. تقریباً همهٔ سرطان‌های معده آدنوکارسینوم هستند. آدنوکارسینوم‌ها سرطان‌هایی هستند که رشدشان از غدد پوشانندهٔ داخل اندام‌ها آغاز می‌شود. 

سرطان معده را همچنین  سرطان گاستریت  نیز می‌نامند.

زخم معده چیست؟

زخم معده،  زخمی در سطح داخلی معده یا دوازدهه است. دوازدهه بخش نخست رودهٔ باریک است که معده را به رودهٔ باریک وصل می‌کند. 

زخم‌های معده را زخم‌های پپتیک، زخم‌های دوازدهه یا بیماری زخم پپتیک نیز می‌نامند.

نشانه‌های سرطان معده و زخم معده چه تفاوت‌هایی دارند؟

سرطان معده و زخم معده معمولاً در آغاز نشانه‌ای ندارند. اما وقتی علامت‌دار می‌شوند، ممکن است نشانه‌های مشابهی ایجاد کنند. نشانه‌های مشترک سرطان معده و زخم معده عبارت‌اند از:

• تهوع و استفراغ
• درد شکم
• سوزش سر دل
• کاهش اشتها
• احساس نفخ پس از غذا
• سوءهاضمه و ناراحتی معده
• خون در مدفوع

با این حال، با پیشرفت هر دو بیماری، نشانه‌ها ممکن است متفاوت شوند. نشانه‌های متفاوتی که این دو وضعیت را از هم متمایز می‌کنند عبارت‌اند از:

• نشانه‌های سرطان معده:
  • کاهش وزن بدون علت روشن
  • یرقان یا زرد شدن چشم‌ها و پوست
  • دشواری بلع
  • التهاب شکم (آسیت) یا تجمع مایع در شکم
• نشانه‌های زخم معده:
  • مدفوع سیاه یا قیری
  • استفراغ خونی
  • استفراغ شبیه تفالهٔ قهوه
  • درد شکمی مداوم، تیز یا شدید (برخلاف سرطان معده، درد شکم در زخم معده خفیف یا سوزشی است، معمولاً شب‌ها یا با خالی بودن معده گاهی رخ می‌دهد، هنگام غذا خوردن بدتر می‌شود یا پس از غذا از بین می‌رود.)
  • سرگیجه
  • غش کردن
  • نبض تند یا دیگر نشانه‌های شوک
  • تغییر یا بدتر شدن نشانه‌ها

سرطان معده معمولاً تا زمانی که به بخش‌های دیگر بدن گسترش نیافته باشد نشانه‌ای نشان نمی‌دهد. به همین ترتیب، افراد دارای زخم معده نیز ممکن است تا ایجاد عوارض زخم علامت‌دار نشوند. اگرچه عوارض زخم معده نادرند، ممکن است جدی باشند.

وقتی هر یک از این دو وضعیت شروع به ایجاد نشانه می‌کند، مهم است فرد زود به متخصص مراجعه کند. در هر دو حالت، با استفاده از آزمایش‌های پزشکی تشخیص گذاشته می‌شود و درمان مناسب آغاز خواهد شد. 

سرطان معده و زخم معده از علت‌های متفاوتی ناشی می‌شوند

اگرچه نشانه‌های مشابهی دارند، علت‌های سرطان معده و زخم معده متفاوت‌اند. علت‌های متفاوتی که نشانه‌های مشابه ایجاد می‌کنند به این شرح‌اند:

علت‌های سرطان معده

تغییر در عملکرد سلول‌های معده می‌تواند به سرطان معده بینجامد. معمولاً سرطان معده می‌تواند شامل تغییراتی در چگونگی رشد و تقسیم سلول‌ها باشد. سرطان معده بیشتر افراد 65 ساله و بالاتر را درگیر می‌کند. دیگر عوامل افزایش‌دهندهٔ خطر سرطان معده عبارت‌اند از:

• سابقهٔ عفونت  Helicobacter pylori (H. pylori)  در گذشته
• مرد بودن
• سابقهٔ التهاب معده
• سیگار کشیدن
• وجود سابقهٔ خانوادگی سرطان معده
• مصرف زیاد غذاهای شور، دودی یا ترشی‌انداخته

علت‌های زخم معده

• H. pylori  و عفونت‌های آن: H. pylori  عفونت‌های شایعی ایجاد می‌کند که معمولاً بی‌ضررند. با این حال، گاهی می‌توانند باعث زخم معده شوند. دانشمندان هنوز نمی‌توانند کاملاً توضیح دهند چرا این باکتری‌ها بعضی افراد را بیشتر از دیگران تحت تأثیر قرار می‌دهند.
• داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDها): NSAIDها داروهایی برای درد، تب یا تورم هستند. استفادهٔ طولانی‌مدت از NSAIDها ممکن است باعث ایجاد زخم معده شود. از NSAIDهای رایج می‌توان به  آسپرین  و  ایبوپروفن  اشاره کرد.

هر دو علت می‌توانند باعث شوند اسید معده به دیوارهٔ معده یا دوازدهه آسیب بزند و به زخم معده منجر شود. استرس یا خوردن غذاهای تند باعث زخم معده نمی‌شود، اما ممکن است نشانه‌ها را بدتر کند.

درمان‌های متفاوت

درمان سرطان معده

روش‌های درمانی مختلفی برای سرطان معده وجود دارد. مناسب‌ترین درمان برای فرد پس از ارزیابی موارد زیر تعیین می‌شود:

• مرحلهٔ سرطان معده
• وضعیت سلامت عمومی فرد
• ترجیحات خود فرد

متخصصان ممکن است درمان‌های ترکیبی پیشنهاد کنند. این درمان‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• برداشت آندوسکوپیک مخاط: در این روش، جراحان از وسیله‌ای بلند و انعطاف‌پذیر به نام آندوسکوپ استفاده می‌کنند تا سرطان را از دیوارهٔ دستگاه گوارش فرد بردارند.
• عمل جراحی: عملی است که شامل برداشتن تمام یا بخشی از معده می‌شود یا هدفش کمک به مدیریت نشانه‌های سرطان است.
• پرتودرمانی (رادیوتراپی): از پرتوهای پرانرژی برای نابود کردن سلول‌های سرطانی یا متوقف کردن رشد آن‌ها استفاده می‌شود.
• شیمی‌درمانی: درمان دارویی برای نابود کردن سلول‌های سرطانی یا جلوگیری از رشد آن‌هاست.
• درمان هدفمند: درمانی است که در آن از داروها یا مواد دیگر برای شناسایی سلول‌های سرطانی مشخص و حمله به آن‌ها استفاده می‌شود. 
• ایمنی‌درمانی: درمان با داروهایی است که به دستگاه ایمنی فرد در مبارزه با سرطان کمک می‌کنند.

درمان زخم معده

معمولاً افراد وقتی زخم معده بدتر می‌شود به دنبال کمک پزشکی می‌روند. داروها یا درمان‌هایی که متخصصان برای کمک به بهبود توصیه می‌کنند، بسته به زخم معدهٔ فرد متفاوت‌اند. 

هدف درمان معمولاً کاهش اسید معده یا کشتن باکتری H. pylori است. داروهای کاهندهٔ اسید معده شامل مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPIها) و مسدودکننده‌های گیرندهٔ H2 هستند که با نام آنتاگونیست‌های گیرندهٔ H2 نیز شناخته می‌شوند. 

اگر زخم معده بهبود نیابد یا عارضه ایجاد کند، ممکن است عمل جراحی لازم شود.

خلاصهٔ تفاوت‌های سرطان معده و زخم معده

سرطان معده و زخم معده ممکن است نشانه‌های مشابهی ایجاد کنند، اما علت‌ها و درمان‌های متفاوتی دارند. در مراحل اولیهٔ هر دو ممکن است هیچ نشانه‌ای وجود نداشته باشد، در حالی که در مراحل پیشرفته نشانه‌ها می‌توانند مشابه باشند. به دلیل این شباهت، افراد باید با شروع نشانه‌ها بدون اتلاف وقت به متخصص مراجعه کنند.