تلومراز در 1984 – هدف درمانی تازه برای بسیاری از بیماری‌ها
هر یک از کروموزوم‌های سلول‌های ما از یک مولکول بلند و مارپیچی DNA ساخته شده است که دور یک داربست پروتئینی پیچیده است. در انتهای همهٔ کروموزوم‌ها کلاهک محافظ ویژه‌ای به نام تلومر وجود دارد که رشته‌ای از بازها با نمایش TTAGGG را در خود دارد.
اگرچه آنزیمی که DNA را برای تقسیم سلولی کپی می‌کند نمی‌تواند هر کروموزوم را تا انتها کامل نسخه‌برداری کند، تلومر این نقص بالقوه را جبران می‌کند. زیرا قطعات انتهایی، TTAGGG ساده هستند که ممکن است بیش از 1000 بار تکرار شوند. اما در هر تقسیم سلولی، بخشی از تلومر بر اثر این فرایند فرسایش از دست می‌رود و وقتی تلومر بسیار کوتاه شود، کروموزوم دیگر در این سلول‌های «پیر» قابل کپی شدن نیست. بسیاری از سلول‌های بدن در ظرف کشت، پس از حدود 50 تقسیم سلولی، وارد حالت پیری یا ناتوانی در تقسیم می‌شوند.
زیست‌شناسان Carol Greider و Elizabeth Blackburn در 1984، هنگام کار روی جاندار میکروسکوپی تک‌سلولی Tetrahymena ، تلومراز را کشف کردند؛ آنزیمی دارای جزء RNA که می‌تواند از فرسایش کروموزوم جلوگیری کند و با بازگرداندن TTAGGG به انتهای کروموزوم، تلومرها را بلند کند.
تلومراز دارای فعالیتی است که در بیشتر سلول‌های سوماتیک، یعنی سلول‌های فاقد ویژگی تولیدمثلی، بسیار پایین است؛ اما در سلول‌های جنینی، سلول‌های زایای بالغ (تولیدکنندهٔ اسپرم و تخمک)، سلول‌های دستگاه ایمنی و سلول‌های تومور فعال است و همهٔ این سلول‌ها می‌توانند به‌طور منظم تقسیم شوند.
این کشف‌ها از وجود ارتباطی میان فعالیت تلومراز، پیری و سرطان حکایت دارند. بنابراین، برای افزایش طول عمر از راه نامیرا کردن سلول‌ها یا مهار سرطان‌ها از راه تغییر نامیرایی و تقسیم پیوستهٔ سلول‌ها به سلول‌های میرنده، ایدهٔ برانگیختن فعال‌سازی یا غیرفعال‌سازی تلومراز در آزمایش‌های مختلف آزموده می‌شود.
برخی بیماری‌های پیری زودرس انسان با تلومرهای کوتاه ارتباط دارند. همچنین در بیشتر تومورهای انسانی، فعال شدن تلومراز کشف شده است. باید به یاد داشت که جاندار تک‌سلولی آب شیرین Tetrahymena به دلیل داشتن تلومراز فعال می‌تواند به‌طور نامحدود تقسیم شود و در واقع نامیراست.
Greider و Blackburn می‌گویند:
«در اوایل دههٔ 1980، دانشمندان با بررسی تداوم کروموزوم‌ها در Tetrahymena در پی شناسایی درمان‌های بالقوهٔ ضدسرطان نبودند.... در پژوهش دربارهٔ طبیعت، هرگز نمی‌توان پیش‌بینی کرد فرایندهای بنیادی چه زمانی و کجا آشکار خواهند شد.»
توضیح تصویر مقاله: موش‌هایی که برای نداشتن تلومراز طراحی شده‌اند زود پیر می‌شوند، اما با جایگزین شدن آنزیم سلامت خود را بازمی‌یابند. پژوهشگران می‌توانند برای بررسی رشد و تحلیل رفتن استخوان و غضروف در موش‌ها از رنگ‌آمیزی‌های خاص استفاده کنند.
شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در مقاله: Elizabeth Helen Blackburn (متولد 1948)، Carolyn Widney «Carol» Greider (متولد 1961)
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.