4. სტადიის ან მორეციდივე საკვერცხის კიბოსთვის ოლაპარიბმა FDA-ის თანხმობა მიიღო

17 აგვისტოს 2017 წელს აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ FDA-მ პლატინაზე დაფუძნებულ ქიმიოთერაპიაზე ადრე სრული ან ნაწილობრივი პასუხის მქონე მორეციდივე საკვერცხის, ფალოპის მილის ან პერიტონეუმის (მუცლის გარსის) კიბოს ზრდასრულთა შემანარჩუნებელ მკურნალობაში ოლაპარიბის ტაბლეტები (Lynparza) დაამტკიცა.

ფალოპის მილები მარჯვენა და მარცხენა საკვერცხეებთან იწყება და საშვილოსნოს ორივე ზედა გვერდით კუთხეში მთავრდება.

FDA-მ ადრე 2014 წელს სამი ან მეტი ხაზის ქიმიოთერაპიის მიმღებ, მემკვიდრეობითი BRCA მუტაციის მქონე საკვერცხის კიბოში კაფსულა დაამტკიცა. ტაბლეტი გამოყენებას აადვილებს: კაფსულა დღეში 2-ჯერ 8 ცალი იყო საჭირო, ტაბლეტი კი დღეში 2-ჯერ 2 ცალია.

შემანარჩუნებლის დამტკიცება, საკვერცხის კიბოს სტანდარტულ პლატინის მკურნალობაზე მოპასუხე მორეციდივე პაციენტების ორ რანდომიზებულ, პლაცებოკონტროლირებულ, ორმაგად ბრმა მრავალცენტრულ კვლევას ეფუძნება.

SOLO-2 კლინიკურ კვლევაში BRCA გენის მუტაციის მქონე მორეციდივე საკვერცხის, მილის ან პირველადი პერიტონეუმის კიბოს 295 პაციენტი დღეში ორჯერ 300 mg ტაბლეტს ან პლაცებოს (უაქტივო წამალს) იღებდა. კონტროლის მედიანა ოლაპარიბში 19.1 თვე იყო, პლაცებოში — 5.5 თვე.

მეორე კვლევაში, BRCA მუტაციისგან დამოუკიდებლად, 265 პაციენტი დღეში ორჯერ 400 mg კაფსულის ან პლაცებოს ჯგუფად გაიყო. ოლაპარიბში სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება იყო: კონტროლის მედიანა 8.4 თვე, პლაცებოში 4.8 თვე.

ყველაზე ხშირი (≥%20) ეფექტები იყო ანემია, გულისრევა, დაღლილობა, ღებინება, ყელის ინფექცია, დიარეა, სახსრისა და კუნთის ტკივილი, ყურებში შუილი, თავის ტკივილი, მოუნელებლობა, მადის კლება, შეკრულობა და პირის წყლულები. ხშირი ლაბორატორიული დარღვევები (≥%25) იყო ჰემოგლობინის, ლიმფოციტების, ლეიკოციტების, აბსოლუტური ნეიტროფილებისა და თრომბოციტების კლება და კრეატინინის ზრდა.

ოლაპარიბის რეკომენდებული ტაბლეტის დოზა შემანარჩუნებლადაც და გვიან ხაზშიც პირით დღეში ორჯერ 300 mg-ია (ორი 150 mg ტაბლეტი), უზმოზე ან საკვებთან ერთად.

როგორია ოლაპარიბის მოქმედების მექანიზმი?

BRCA და PARP გენები დნმ-ის აღდგენაში მონაწილეობს. მხოლოდ ერთის დაზიანებისას კიბოს უჯრედი ცოცხლობს; ორივეს დაზიანებისას აღდგენას ეფექტიანად ვერ ახერხებს. მკვლევრებმა BRCA-დაზიანებულებში PARP-ის დამიზნებით უჯრედები გაანადგურეს. შესაბამისად ოლაპარიბის, დნმ-ის აღდგენის ფერმენტ PARB-ის ბლოკირებით აღდგენის დეფექტებზე მგრძნობიარე სიმსივნურ უჯრედებს უმიზნებს.