8 მარტი ქალთა საერთაშორისო დღე – კიბოგამოვლილი 6 ქალის შთამაგონებელი ისტორია

ყველა ქალი მშრომელია...

მშრომელ ქალთა საერთაშორისო დღე ყოველწლიურად 8 მარტს აღინიშნება. დღეს იგი ქალების ეკონომიკური, პოლიტიკური და სოციალური მიღწევებისა და დისკრიმინაციაზე ყურადღების გამახვილების გლობალურ დღედ იქცა. 8 მარტის ქალთა დღე თავისი შთამაგონებელი თემით ყველა ქალის ყოველმხრივ წინსვლასა და საკუთარი უფლებების დაცვას უჭერს მხარს.

გვრცხვენია: ქალებზე ძალადობა არ მცირდება, იზრდება

ქალთა მიმართ ძალადობა, 1993 წელს გაეროს გენერალური ასამბლეის მიერ მიღებული ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის დეკლარაციის პირველი მუხლის მიხედვით; არის საჯარო თუ კერძო სივრცეში ჩადენილი ნებისმიერი გენდერული ძალადობრივი ქმედება, რომელიც იწვევს ან შეიძლება გამოიწვიოს ქალის ფიზიკური, სექსუალური, ემოციური ზიანი, ან ამგვარი ქმედების მუქარა, იძულება და თავისუფლების თვითნებური შეზღუდვა. იმავე დეკლარაციის მეორე მუხლი მიუთითებს, რომ განმარტება უნდა მოიცავდეს ოჯახსა და ახლო გარემოში ფიზიკურ, სექსუალურ და ფსიქოლოგიურ ძალადობასაც, თუმცა ამით არ უნდა შემოიფარგლოს.

ქალთა მიმართ ძალადობა არის მხოლოდ ქალობის გამო განხორციელებული, გენდერული თანასწორობის მიუღწევლობით გამოწვეული, ქალების ადამიანის უფლებების დამრღვევი მოქმედებები. მიუხედავად იმისა, რომ ეს დარღვევები განვითარებად ქვეყნებში უფრო ხშირია, ქალები მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ძალადობის საფრთხის ქვეშ ცხოვრობენ.

"არსებობს გზა, რომელზეც უფრო თავდაჯერებულად და სწორად ვივლით; დიდი თურქი ქალის ჩვენი შრომის თანამონაწილედ ქცევა."

მუსტაფა ქემალ ათათურქი

ქალთა მიმართ ძალადობის ამ სამწუხარო ხაზგასმის შემდეგ, 8 მარტის ქალთა საერთაშორისო დღის გამო გვინდა კიბოგამოვლილი 6 ქალის შთამაგონებელი ისტორიების მცირე, თუმცა ძალიან ღირებული დეტალები გაგიზიაროთ.

*

ნილუფერი

ერთ-ერთი მილიონობით ქალიდან, რომელსაც ძუძუს კიბო დაემართა და მკურნალობით ჯანმრთელ ცხოვრებას განაგრძობს. დიაგნოსტირებისას ულტრაბგერისა და მამოგრაფიის ტესტების შემდეგ განცდილის მისივე სიტყვებით გადმოსაცემად;

"როცა ექიმებმა ამის გამოკვლევა დაიწყეს, ცოტა შევკრთი და განწყობა გამიფუჭდა. იმ დღეს ერთხელ ვიტირე, შვილი გამახსენდა, ის ჯერ ძალიან პატარაა-მეთქი ვიფიქრე, ამ დროს ადამიანი ძალიან ემოციური ხდება. ზუსტი დიაგნოზისთვის ნემსით ბიოფსიის საჭიროებაზე რომ მითხრეს, შემეშინდა. შემდეგ დანიშნულ დღეს მივედი და ადგილობრივი ანესთეზიით პროცედურა ჩავიტარე. ტკივილი არ მიგრძნია, სიმშვიდის შენარჩუნებას ვცდილობდი. საინტერესო ის იყო, რომ პათოლოგიის პასუხიც გარკვეული არ აღმოჩნდა. ამჯერად იმავე უბნიდან უფრო ფართო მეთოდით, რომლის სახელიც არ მახსოვს, ბიოფსია გაიმეორეს. ეს ცოტა უფრო რთული გამოკვლევა იყო, თუმცა ტკივილი საერთოდ არ იყო. ამის შემდეგ, არასოდეს დამავიწყდება, დღესასწაული იყო; მითხრეს, რძის სადინარში ძალიან ადრეული კიბოაო. 25 ოქტომბერს ოპერაცია გამიკეთეს და ძუძუ ამომკვეთეს. ეს თარიღი არასოდეს დამავიწყდება. მხოლოდ ოპერაციის ძალიან მეშინოდა. ძუძუს ამოკვეთას არ დავუმწუხრებივარ. ბოლოს და ბოლოს იქ ცოცხალი ბომბით ვერ ვივლიდი. რძის სადინრის გარეთაც ძუძუს ქსოვილის 3 ადგილზე მცირე სიმსივნეები იყო. ჩემი კიბო ძალიან აგრესიული სახეობის იყო და მიუხედავად სიმსივნეების მცირე ზომისა, ძუძუს კიბოს ქიმიოთერაპია გარდაუვალი გახდა."

"შეძლებისდაგვარად სახლში ჩავიკეტე. პარიკის ტარება არ მომწონდა. მის გარეშეც გარეთ გასვლა არ მინდოდა. ყველაფერი მივიღე და პანიკაში არ ჩავვარდნილვარ."

"გთხოვთ, საკუთარ დაავადებაზე პასუხისმგებლობა აიღეთ, გამოიკვლიეთ, ექიმებთან ყველაფერი განიხილეთ, ყველა დეტალის გაგებას ეცადეთ და დრამად ნუ აქცევთ. ნუ იდარდებთ, ქიმიოთერაპიის უარყოფითი ეფექტები დასრულებისთანავე სწრაფად ქრება, დაცვენილ თმაზე კი სულ არ ინაღვლოთ, დამიჯერეთ წინანდელზე უფრო ხშირი იზრდება." ამბობს ნილუფერი.

• დაკავშირებული თემა: ძუძუს კიბოს ნიშნები და მკურნალობა – კითხვებით დიაგნოსტიკის მოგზაურობა

*

დეფნე სამიელი

კიბოს სკრინინგით აღმოაჩინა, რომ საშვილოსნოს ყელის (ცერვიქსის) კიბოს დასაწყისში იყო.

დეფნე სამიელი თავს ასეთი წინადადებებით გამოხატავს: "გამოცდილებით გავიგე, რომ ყველა შიში უსაფუძვლო იყო. პათოლოგიის პასუხმა აჩვენა, რომ ძალიან დასაწყისში ჩავერიეთ. ამ თემაზე კონფერენციები ჩავატარე და თურქეთში ნაცხის ტესტების ბუმი იყო. ბევრი ქალი შემოწმდა. ტყუილად არ უთქვამთ ‘ბოროტებად მოჩანილის მიღმა სიკეთეა’."

*

ლოკი მეზონევი

2006 წელს ძუძუს კიბოს შეხვდა, ქიმიოთერაპია, ორმხრივი მასტექტომია (ძუძუს ქირურგიული ამოკვეთა) და სხივური მკურნალობა ჩაიტარა.

საჯარო გამოსვლებისას გამოცდილების გაზიარებით “საკუთარი თავის მიმართ მუდამ კეთილი და თანამგრძნობი იყავით” აზრს უსვამდა ხაზს.

*

ილდიზ თილბე

საშვილოსნოს კიბოს მკურნალობის პროცესს ასე აღწერს: "ეს ოჯახის გარდა არავისთვის მითქვამს. მადლობა ღმერთს, მანამდე შვილი მყავდა. თორემ ამას შეიძლება დავეზიანებინე. ავადმყოფობისას დიდი სიყვარული მქონდა, ძალიან შეყვარებული ვიყავი. მხოლოდ მასზე ვფიქრობდი. სულ გონებაში მყავდა. ადამიანს დარდი რომ აქვს, სხეულში პრობლემად შეიძლება გამოვლინდეს. ავად გახდომის შემდეგ ის სრულიად დავივიწყე. ახლა ვისწავლე, რომ ყველაფერი ამდენ ფიქრად არ ღირს და ზედმეტ რამეებზე არ უნდა ვინაღვლო."

*

სამია ალ-ამუდი

თავად ექიმმა სამია ალ-ამუდიმ ძუძუს კიბოს მკურნალობა ჩაიტარა, მსოფლიოს ქალებს დაავადებაზე ინფორმაცია მიაწოდა და რეგულარული კიბოს სკრინინგების ჩატარებისკენ მოუწოდა. აპრილში 2006-ში ძუძუს კიბო დაუდგინდა და საუდის არაბეთში ცნობიერების კამპანიის ხელმძღვანელობა გადაწყვიტა. ახლო აღმოსავლეთში მარტოხელა დედის ამ გამბედაობამ ბევრ ქალს შთააგონა დაავადებაზე აზროვნების შეცვლა.

*

ანჯელინა ჯოლი

ანჯელინა ჯოლი კიბოს არმქონეა, თუმცა ძუძუს კიბოს ხსენებისას ერთ-ერთი პირველი სახელი გვახსენდება. 2013 წელს ორივე ძუძუ, 2015-ის დასაწყისში კი საკვერცხეები ამოიკვეთა. რადგან გენეტიკური ტესტით BRCA1 გენში მუტაცია გამოვლინდა და ეს მომავალში % 87 ძუძუს კიბოსა და % 50 საკვერცხის (ოვარიული) კიბოს ალბათობას ნიშნავდა. რატომ ჩაიტარა მემკვიდრეობითი კიბოს გენეტიკური ტესტი? რადგან დედა 56 წლის ასაკში საკვერცხის კიბოთი გარდაეცვალა და ჯოლიმ გაიგო, რომ საკვერცხისა და ძუძუს კიბოების ნაწილი მემკვიდრეობითი შეიძლება იყოს.

• დაკავშირებული თემა: ვინ უნდა ჩაიტაროს მემკვიდრეობითი ძუძუს კიბოს გენეტიკური ტესტი?

New York Times-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში ჯოლიმ ოპერაცია ახსნა და მკითხველს გაუზიარა, რომ დედა 10 წელი საკვერცხის კიბოს მკურნალობდა. ჯოლიმ, "დედამ იმდენ ხანს იცოცხლა, რომ შვილიშვილები ხელში აეყვანა. თუმცა ჩემს შვილებს ვერასოდეს ექნებათ შანსი იცოდნენ, რა მოსიყვარულე და კარგი ადამიანი იყო მათი ბებია" თქვა. თუმცა ინფორმირებულობის წყალობით ჯოლიმ შესაძლოა საკუთარ შვილიშვილებს ეს შანსი მისცა.

*

ამელი ბეირისი

ამელი ბეირისი, 2-ჯერ შეხვდა კიბოს და მკურნალობისას ცნობილი მომღერალი გახდა. თუმცა 2007 წელს 28 წლის ასაკში ძუძუს კიბოს კიბოს პირველი დიაგნოზისას იგრძნო, რომ ცხოვრება ხელიდან ეცლებოდა. კანადაში დაბადებული პოპმომღერალი და სიმღერების ავტორი ბეირისი, 2017-ში გამოშვებული Landing ალბომით ბევრს ალაპარაკებდა და უილ სმიტის მთავარი როლით ფილმის ბედნიერების დევნაში - The Pursuit of Happyness მუსიკა მისი ყველაზე ცნობილი სიმღერა გახდა. თუმცა მომღერლობამდე და სიმღერების ავტორობამდე საკმაოდ განსხვავებული ისტორია აქვს.

"10 წლის წინ რომ გაგეცანით, საერთოდ არ ვტიროდი” ამბობს და კიბოს მკურნალობაზე საუბრისას ცრემლებს იშორებს. "ავად გახდომამდე ყველაფერს ძალიან ვაკონტროლებდი" ამატებს.

პირველი მკურნალობით ყველაფერი დასრულებულად მიიჩნია, მთის სახლში გადავიდა და თითქოს თავი დაიცვა, თუმცა მოვლენები მოლოდინით არ წავიდა და კიბო განმეორდა. რწმენადაკარგულ, დეპრესიის ძალიან ბნელ პერიოდში ბეირისი პიანინოში ჩაიძირა და სიმღერა “მარტო” დაწერა.

ბეირისი დაჟინებით ფიქრობდა, რომ მისი ჩანაწერები არავის უნდა მოესმინა, თუმცა მეგობრებმა დაარწმუნეს და მომღერლობის თავგადასავალი დაიწყო. სამომავლო გეგმებზე კითხვას პასუხობს, რომ მომავალზე საუბარი რთულია, მეორე ალბომისთვის წერს, თუმცა შორს ფიქრი არ უყვარს. დაახლოებით 1-წლიანი დაავადებისგან თავისუფალი პერიოდის (რემისიის) მიუხედავად, მან უკვე ისწავლა, რომ ხანგრძლივი გეგმები მისთვის არ არის.

"ვცდილობ გონება მხოლოდ ახლა მიმდინარე მოვლენებზე მოვიკრიბო" ამბობს.

მთელმა მსოფლიომ ბეირისი უილ სმიტის მთავარი როლით ფილმის ბედნიერების დევნაში - The Pursuit of Happyness მუსიკით გაიცნო.

*

დედით, მეუღლითა და ქალიშვილით დაწყებული ყველა ქალ პაციენტს, ახლობელსა და ჩვენი გუნდის უმრავლესობის შემადგენელ მშრომელ ქალ მეგობრებს 8 მარტის ქალთა საერთაშორისო დღეს ვულოცავ.