ახალი იმედი თავის ტვინის სიმსივნე გლიობლასტომის მკურნალობაში: pp65K კიბოს ვაქცინა

Glioblastoma multiforme-ისთვის (GBM-IV) შექმნილმა ახალმა კიბოს ვაქცინამ pp65-მა თემოზოლომიდის ქიმიოთერაპიასთან ერთად გამოყენებისას პაციენტების სიცოცხლე გაახანგრძლივა.

Glioblastoma multiforme (GBM-IV) მოზრდილებში ყველაზე ხშირი თავის ტვინის კიბოს ტიპია. ბოლო 20 წელიწადში მკურნალობაში მიღწეული წინსვლის მიუხედავად, ის საკმარისი არ არის. მიზეზი დაავადების სწრაფი პროგრესირებაა.

მსგავსად მიმდინარე დაავადების, ავთვისებიანი მელანომისმკურნალობაში ათი წლის წინ მრავალი სირთულე არსებობდა, თუმცა ახალმა კვლევებმა და განვითარებამ მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გაამარტივა. GBM-ის მიზნობრივი და იმუნურ სამიზნეებზე მიმართული მკურნალობის განვითარებაშიც მელანომის მსგავს იმედისმომცემ მიღწევებს ვხედავთ.

ბოლო წლებში იმუნოთერაპიებში— ანუ ორგანიზმის თავდაცვითი სისტემის კიბოს წინააღმდეგ გამააქტიურებელ მკურნალობებში — წინსვლა თავბრუდამხვევია. იმუნოთერაპია შეიძლება იმუნურ უჯრედებზე შემაკავებელი მექანიზმების მოხსნა ან ინდივიდუალური კიბოსთვის სპეციფიკური ვაქცინები იყოს. დღეს გაგაცნობთ კიბოს სპეციფიკური pp65 ცილით შექმნილ დენდრიტული უჯრედების კიბოს ვაქცინას.

კვლევა

ახალ კვლევაში გამოვლინდა, რომ pp65 ცილა გლიობლასტომის უჯრედთა %90-ში წარმოიქმნება და გამოიკვლიეს ამის მკურნალობაში გამოყენების გზები. pp65 ცილას ადამიანის ციტომეგალოვირუსიც (CMV) წარმოქმნის და ის იმუნური სისტემის CMV-ზე პასუხს აფერხებს. მკვლევრებმა ცილა ამ დაავადებისთვის დენდრიტული უჯრედების ვაქცინის შესაქმნელად გამოიყენეს.

ამერიკაში ჩატარებულ კვლევაში მაღალი დოზის თემოზოლომიდი უფრო ეფექტიანი აღმოჩნდა გლიობლასტომისთვის სპეციფიკური pp65 ანტიგენის ვაქცინაციასთან ერთად. ჩატარებულ I ფაზის კვლევაშიშეიყვანეს ახლად დიაგნოსტირებული გლიობლასტომის მქონე, საშუალოდ 55 წლის 11 პაციენტი. თემოზოლომიდთან ერთად მიიღეს სულ მცირე 7 კურსი pp65 ვაქცინით. მიზანი იყო მათი იმუნური სისტემის pp65 ანტიგენის წინააღმდეგ სტიმულირება და ამ ანტიგენის მქონე კიბოს უჯრედების გასანადგურებელი პასუხის გამოწვევა.

ახალი მკურნალობით სარგებლის პერიოდი (დაავადების პროგრესირებამდე დრო) 25 თვემდე, საერთო გადარჩენა კი 41 თვემდე გაიზარდა. გასაოცარია ისიც, რომ ოპერაციის შემდეგ ჩართულ 11 პაციენტიდან 4-ში 59-დან 64 თვემდე პროგრესირება არ გამოვლინდა. ეს წარმატებული შედეგები იმაზე გაცილებით ხანგრძლივია, რასაც რთულად სამკურნალო ამ დაავადებაში არსებული მკურნალობები გვაძლევს.

ამრიგად, მიუხედავად იმისა, რომ გლიობლასტომის მქონე პაციენტთა მკურნალობაში აბსოლუტურ წარმატებას ვერ ვაღწევთ, ვფიქრობთ, pp65 მოლეკულებზე მიმართული ვაქცინა ყველას იმედს მისცემს. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ კვლევაში პაციენტთა რაოდენობა მცირეა და რუტინული პრაქტიკის შესაცვლელად საკმარისი ძალა არ აქვს. ამ სფეროს კვლევებს თვალს მივადევნებთ და სიახლეებს გაგიზიარებთ. .

დამატებით წასაკითხი: დენდრიტული უჯრედების კიბოს ვაქცინები

დენდრიტული უჯრედები თეთრი სისხლის უჯრედების, ლეიკოციტების, სახეობაა. მათ ანტიგენწარმდგენ უჯრედებსაც უწოდებენ. მთავარი ფუნქციაა ანტიგენის წარმოქმნით ან სხვა იმუნური უჯრედებისთვის წარდგენით ინფექციებთან მებრძოლი იმუნური სისტემის გააქტიურება. დენდრიტული კიბოს ვაქცინები ლაბორატორიაში კიბოს უჯრედების ან მათი სპეციფიკური სტრუქტურების (მაგალითად სტატიაში განხილული pp65 ცილა) დენდრიტულ უჯრედებთან შერევით მიიღება. სიმსივნის ანტიგენებით გააქტიურებულ უჯრედებს პაციენტს უბრუნებენ და ისინი იმუნურ სისტემას კიბოს ამოცნობასა და განადგურებაში ეხმარება. ვაქცინები ინდივიდუალურია. FDA-ს მიერ დამტკიცებული პროსტატის კიბოს ვაქცინა Sipuluecel-T (სავაჭრო სახელი Provenge®) ამ ჯგუფის ყველაზე ცნობილი მაგალითია.