აუცილებელია ყველა იღლიის ლიმფური კვანძის ამოკვეთა? ახალი მიდგომები ძუძუს კიბოში

იღლიის ლიმფური კვანძების მნიშვნელობა ძუძუს კიბოში

ძუძუს კიბოში იღლიის (აქსილარული) ლიმფური კვანძების გამოკვლევა და ამოკვეთა დაავადების გავრცელების დასადგენად და შესაძლო გავრცელებული კიბოს უჯრედების მოსაცილებლად ტარდება. აქსილარული ლიმფური კვანძების დისექცია კრიტიკულია კვანძებში გავრცელების გასარკვევად და სტადიის განსაზღვრაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. კვანძების მდგომარეობა შეიძლება გადამწყვეტი იყოს მკურნალობის გეგმისა და გადარჩენის მაჩვენებლის გასაუმჯობესებლად.

რატომ კვეთენ აქსილარულ ლიმფურ კვანძებს?

თუ ძუძუს კიბოს უჯრედები ლიმფურ კვანძებში გავრცელდა, დაავადება რეგიონულად პროგრესირებულია და შეიძლება დამატებითი ქიმიოთერაპია, მიზნობრივი პრეპარატი ან რადიოთერაპია გახდეს საჭირო. აქსილარული კვანძების ამოკვეთა მნიშვნელოვანია დაავადების რეციდივის (ხელახალი განვითარების) რისკის შესამცირებლად და ხანგრძლივ პერსპექტივაში გადარჩენის მაჩვენებლის გასაზრდელად. თუმცა ჩარევას გვერდითი ეფექტებიც აქვს: იღლიაში მგრძნობელობის დაკარგვა, ხელის შეშუპება (ლიმფედემა) და მოძრაობის შეზღუდვა.

ნაკლებად ინვაზიური მეთოდები: სენტინელური ლიმფური კვანძის ბიოფსია

დღეს ნაკლებად ინვაზიური მეთოდებით, მაგალითად, სენტინელური ლიმფური კვანძის ბიოფსიით, მხოლოდ პირველი რამდენიმე — სენტინელური ანუ დარაჯი — კვანძის გამოკვლევით ცდილობენ ამ რისკების შემცირებას.

ახალი კვლევა — ფართო აქსილარული დისექცია საჭირო არ არის

ნეოადიუვანტური მკურნალობა მოიცავს ოპერაციამდე სიმსივნის შესამცირებელ ქიმიოთერაპიას ან/და მიზნობრივ პრეპარატებს. ძუძუს კიბოში ზომის შემცირებით ოპერაციას აადვილებს და მეტი ძუძუს ქსოვილის შენარჩუნებას შესაძლებელს ხდის. ასევე საშუალებას იძლევა შეფასდეს მკურნალობაზე პასუხი და დაიგეგმოს ოპერაციის შემდგომი მკურნალობა.

JAMA Oncology-ში 25 აპრილს, 2024 წელს გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, დიაგნოზისას კლინიკურად კვანძ-დადებითი ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში ნეოადიუვანტური ქიმიოთერაპიის შემდეგ აქსილარული დისექციის (ALND) ნაცვლად სენტინელური ლიმფური კვანძის ბიოფსიას (SLNB) ან მიზნობრივ აქსილარულ დისექციას (HAD) დაბალი აქსილარული რეციდივის მაჩვენებელი ჰქონდა, რაც ამ პაციენტებში ALND-ის არასაჭიროობაზე მიუთითებს. მიგნებები ამ ჯგუფში ALND-ის გამოტოვებას უჭერს მხარს.

მკვლევრებმა 11 ქვეყნის 25 ცენტრში ნეოადიუვანტური ქიმიოთერაპიით ნამკურნალები, ბიოფსიით დადასტურებული სტადია II-III კვანძ-დადებითი ძუძუს კიბოს მქონე 1144 პაციენტი შეისწავლეს. მათგან 93%-ს N1 დაავადება ჰქონდა, 54%-ს ERBB2 (ძველი სახელით HER2) დადებითი დაავადება, 66%-ს კი ძუძუს პათოლოგიური სრული პასუხი.

მიზნობრივი აქსილარული დისექცია (HAD) ქირურგიული ტექნიკაა, რომელიც სენტინელური კვანძის ბიოფსიასთან ერთად მოიცავს ნეოადიუვანტური ქიმიოთერაპიისას მონიშნული და კლიპით დაფიქსირებული კვანძის ვიზუალიზაციით ლოკალიზაციასა და ამოკვეთას. მეთოდი იღლიაში კიბოს გავრცელების უფრო ზუსტი შეფასებისთვის გამოიყენება.

მეთოდი

საერთო ჯამში, 666 პაციენტს (58%) ჩაუტარდა სენტინელური კვანძის ბიოფსია ორმაგი ტრასერის რუკირებით, 478 პაციენტს (42%) კი მიზნობრივი აქსილარული დისექცია. უკანასკნელი მოიცავდა სენტინელური კვანძის ბიოფსიასა და კლიპით მონიშნული კვანძის ვიზუალიზაციით ლოკალიზაციას.

კვლევაში შესაფასებელი პირველადი შედეგები იყო ნებისმიერი აქსილარული რეციდივის (კიბოს დაბრუნების) 3 და 5 წლის მაჩვენებლები. მეორეული შედეგები მოიცავდა ლოკორეგიონულ რეციდივს, ნებისმიერ ინვაზიურ (ლოკორეგიონულ და შორეულ) რეციდივსა და ამოკვეთილი კვანძების რაოდენობას.

შედეგები

• კვანძების სხივური თერაპია: HAD ჯგუფის 85%-სა და SLNB ჯგუფის 78%-ს ჩაუტარდა აქსილარული სხივური თერაპია.
• კლიპით მონიშნული კვანძის ამოღება: კლიპით მონიშნული კვანძი წარმატებით ამოიღეს HAD შემთხვევათა 97%-სა და SLNB შემთხვევათა 86%-ში.
• სენტინელური კვანძების რაოდენობა: HAD-ით ამოკვეთილი სენტინელური კვანძების საშუალო რაოდენობა 3 იყო, SLNB-ით კი 4 (P < 0,001).
• ლიმფური კვანძების საერთო რაოდენობა: HAD-ით ამოკვეთილი კვანძების საერთო საშუალო რაოდენობა 3,95 იყო, SLNB-ით კი 4,44 (P < 0,001).
• აქსილარული რეციდივის მაჩვენებლები: ნებისმიერი აქსილარული რეციდივის 3 და 5 წლის მაჩვენებლები, შესაბამისად, 0,65% და 1,0% იყო. HAD (0,5%) და SLNB (0,8%) ჯგუფებს შორის 3 წლის აქსილარული რეციდივი მნიშვნელოვნად არ განსხვავდებოდა.
• ლოკორეგიონული და ინვაზიური რეციდივის მაჩვენებლები: 5 წლის ლოკორეგიონული რეციდივი 2,7%, ნებისმიერი ინვაზიური რეციდივი კი 10% იყო; ქირურგიულ ჯგუფებს შორის მნიშვნელოვანი განსხვავება არ ყოფილა.

კვლევაში აღნიშნულია, რომ ნეოადიუვანტური მკურნალობის შემდეგ აქსილარული დისექციის გამოტოვების გადაწყვეტილებაში პათოლოგიური სრული პასუხი (pTY) მნიშვნელოვანი ფაქტორია. კერძოდ, მონაწილეთა 66%-ს ძუძუში pTY ჰქონდა მიღწეული. თუმცა საერთო შედეგებით, აქსილარული დისექციის გამოტოვებისას აქსილარული რეციდივი დაბალი იყო პათოლოგიური სრული პასუხის არსებობისგან დამოუკიდებლად.

ამიტომ პათოლოგიური სრული პასუხის არსებობა შეიძლება დისექციის გამოტოვების მხარდამჭერ ფაქტორად ჩაითვალოს, თუმცა გადაწყვეტილების ერთადერთი განმსაზღვრელი არ არის. მთლიანობაში, კვანძ-დადებით პაციენტებში ALND-ის გამოტოვება დაბალ აქსილარულ რეციდივს უკავშირდებოდა, რაც მიდგომის უსაფრთხოებასა და ეფექტიანობაზე მიუთითებს.

კვლევის შედეგები შეიძლება უკავშირდებოდეს იმას, რომ კლინიკურად იღლიის კვანძ-დადებით პაციენტთა დიდ ნაწილს აქსილარული რადიოთერაპია (RT) ჩაუტარდა. ის აქსილარულ არეში სიმსივნური უჯრედების განადგურებას ეხმარება, რამაც დაბალ აქსილარულ რეციდივში შეიძლება შეიტანოს წვლილი.

დასკვნა და რეკომენდაციები

კვლევა აჩვენებს, რომ ნეოადიუვანტური ქიმიოთერაპიის შემდეგ ALND-ის გამოტოვებისას ადრეული აქსილარული რეციდივი ძალიან იშვიათია; HAD-ისა და SLNB-ის შემდეგ მისი მაჩვენებლები მსგავსია.

ეს მონაცემები ხელს უწყობს ცხოვრების ხარისხის შენარჩუნებასთან ერთად ზედმეტი ოპერაციების თავიდან აცილებასა და ნაკლებად ინვაზიური მეთოდების გამოყენებას. მიდგომა პერსპექტიულ სტრატეგიას სთავაზობს როგორც პაციენტებს, ისე ონკოლოგიის სპეციალისტებს.