Tıbbi Onkolog Prof. Dr. Mustafa Özdoğan Memorial Antalya Hastaneler Grubu Onkoloji Merkezi Başkanı "Kanser alanındaki en büyük eksiklik, halka yönelik sade ve anlaşılabilir bilgiye ulaşılamamasıdır. Web sitemiz ile bu eksikliği giderdiğimizi düşünüyorum."

Anasayfa - Kanser Haberleri - Temel onkoloji - Hangi kanser ne oranda NÜKS (TEKRAR) eder?
Hangi kanser ne oranda NÜKS (TEKRAR) eder?

Hangi kanser ne oranda NÜKS (TEKRAR) eder?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
06.12.2018

Kanserin tekrar etmesi anlamında farklı terimler kullanılmaktadır. Bu terimler çoğu zaman birbirlerinin yerine de kullanılmakla birlikte bazı küçük farklar vardır.

Nüks: kanserin tekrarlaması anlamında en sık kullanılan terimdir.

Relaps: hastalık belirti ve bulguları kaybolduktan sonra tekrarlama (erken tekrar). Çoğunlukla hematolojik (kan ve kemik iliği kaynaklı) kanserlerde kullanılır.

Rekürrens: hastalık tamamen iyileştikten (kür olduktan) sonra tekrarlama (geç tekrar). Çoğunlukla hematolojik kanserlerde.

Yineleme

Kanserin nüks (tekrar) etmesi, hastaların ve onlara bakım verenlerinin en önemli endişesidir (kaynak no 1). Bu korku yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir ve hastaların yaklaşık % 7'sinde hafif ve kanserler ilgisiz belirti ve şikayetleri dahi yanlış yorumlamayı içeren şiddetli ve uzun süreli bir korku gelişir.

- İlgili konu: Kanserin tekrar etme korkusu ile baş etmek için 6 öneri

Doktorların hasta ile nüks riskini paylaşmaları önemlidir, çünkü bu bilgi hastalar arasında nüks korkusunu azaltabilir. Doktorlar kanserlerin tekrarlama oranlarını, tekrarlayan kanser türlerini, kanserin tekrarlama belirtilerini, tekrarlama riskini azaltabilecek uygulamaları ve takip planlarının ardındaki mantığı hasta ve yakınları ile paylaşmalıdır.

Kanserlerin nüks / yineleme oranları - Genel Prensipler

Nüks oranları söz konusu olduğunda iki konu hep akılda olmalıdır:

1. Bir kanserin tekrar etme ihtimali evre, kanserin türü ve alt türü, genetik faktörler, hastaya bağlı faktörler ve farklı tedavi seçeneklerine göre büyük farklılıklar gösterir.

2. Nüks oranına ilişkin tahminlerin çoğu, geçmiş verilere dayanır ve özellikle yeni antikanser tedavi seçeneklerini dikkate almamaktadır. Örneğin, kanser tıbbına 2011 yılı sonrası giren ve 2015 sonrası yaygın bir şekilde birçok kanser türünde kullanılmaya başlanan immünoterapiler sonrası birçok kanser türü için güncel ve uzun vadeli nüks oranlarına henüz sahip değiliz. Bu nedenle nüks oranları bireyler arasında değişebilen tahminler olarak görülmelidir.

Tekrarlama ihtimali YÜKSEK kanser türleri hangileridir?

Bazı kanserlerin tedavi edilmesi zordur ve yüksek nüks oranlarına sahiptir. Örneğin, kombine tedaviye (ameliyat + radyoterapi + kemoterapiye) rağmen beyin tümörü GBM'li hastaların neredeyse tümünde nüks gelişir (kaynak no 2). Over (kadın yumurtalık) kanseri olan hastalarda nüks oranı da % 85'ler civarındadır (3). Yumuşak doku sarkomları, adjuvan (ameliyat sonrası koruyucu) kemoterapisinden sonra hastaların yaklaşık % 50'sinde tekrarlanır ve ileri evrede tanı konan sarkom tanılı çoğu hasta için nüks oranı % 100'e yakındır (4). Aynı şekilde, mesane kanserli hastaların yaklaşık % 50'sinde sistektomi (mesanenin alınması ameliyatı) sonrası nüks gelişir. Bir başka örnek ise, erken evre olup kür (tam şifa) amacıyla cerrahi girişim uygulanan pankreas kanserli hastaların % 36 - % 46'sında adjuvan kemoterapiye rağmen kanser tekrarı gelişir (5-7).

Hematolojik malignitelerden (kan ve kemik iliği kaynaklı kanserler), non-Hodgkin lenfomanın bir alt tipi olan diffüz büyük B-hücreli lenfomalı hastaların % 60 - % 70'inde, ve periferik T hücreli lenfomada birincil tedaviden sonra hastaların % 75'inde kanser tekrarlar (8-9).

Tekrarlama ihtimali DÜŞÜK kanser türleri hangileridir?

Bazı kanserler, özellikle erken evrelerde tedavi edildiğinde, düşük nüks oranlarına sahiptir. Östrojen reseptör pozitif, ileri evre olmayan meme kanseri olan hastalar, sadece % 5 ila % 9'luk bir nüks oranına sahiptir. Böbrek kanseri nüksü, ameliyat sonrası hastaların yaklaşık % 13'ünde gelişir ve erken evre osteosarkomun lokal (bölgesel) nüksü yaklaşık % 11 - % 12 civarındandır (11-12).

Hodgkin lenfoma, çoklu kemoterapi ile çoğunlukla tamamen tedavi edilebilir ve bu hematolojik kanserin tekrarlama oranı düşüktür: % 10 ile % 13 arasında (13). Bu hasta grubu için nüks olursa, ikinci basamak tedavi sonrası nüks oranı % 20 ila % 50'dir (14). Düşük riskli çocukluk akut miyeloid lösemi için nüks oranı ise % 9 civarında bildirilmiştir (15).

- İlginizi çekebilir: Lösemi ve lenfoma arasındaki fark nedir?

Belli kanserler için "yaklaşık" tekrarlama oranları

Mesane kanseri: % 50 sistektomi sonrası (kaynak no 5).

Meme kanseri: % 30 tüm evreler ve tüm alt türler için.

% 5 - % 9 hormon pozitif meme kanserinde ortanca 10.6 yıl için (10, 16).

Kolorektal kanserler: % 17 cerrahi sınırların negatif olduğu tam bir cerrahi sonrası (17).

Beyin tümörü glioblastom (GBM): % 100'e yakın (2).

4. evre Baş-boyun kanseri: %17 bölgesel tekrar.

% 22 uzak metastaz (18).

Hodgkin lenfoma: % 10 - % 13 birinci basamak tedavi sonrası.

% 20 - % 50 ikinci basamak tedavi sonrası (13, 14).

Böbrek kanseri: %13 erken evrede ameliyat sonrası.

%49 ileri evrede tirozin kinaz inhibitörü grubu ilaçlar ile tam yanıt sonrası (11, 19).

Çocukluk çağı lösemisi akut lenfoblastik lenfoma (ALL): % 9 - % 29 risk durumuna göre (20).

Diffüz büyük B hücreli lenfoma: % 60 - % 70 (8).

Periferik T hücreli lenfoma: % 75 (9).

Cilt kanseri malign melanom: % 15 - % 41 evresine göre değişmekle birlikte.

% 87 metastatik (4. evrede) (21).

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri: % 26 küratif (tümörün tamamen çıkarıldığı) cerrahi sonrası.

% 27 lokal ileri (bölgesel olarak ilerlemiş) hastalık için kemoraryoterapi tedavisi sonrası (22, 23).

Orteosarkom (kemik kanseri): % 11 - % 12 bölgesel nüks.

% 5 - % 45 metastaz (12).

• Over (kadın yumurtalık) kanseri: % 85 (3).

Pankreas kanseri: % 36 küratif (tümörün tamamen çıkarıldığı) pankreas kanseri ameliyatı sonrası 1 yıl içinde.

% 38 ameliyat sonrası adjuvan kemoterapi sonrası bölgesel tekrar riski, ve % 46 uzak metastaz riski (6, 7).

Prostat kanseri: Prostatektomi (prostat kanseri ameliyatı) sonrası 10 yıllık tekrar riskleri: % 24 düşük riskli hastalık; % 40 orta riskli hastalık; % 48 yüksek riskli hastalık için (24).

- İlgili konu: Prostat kanserinde evreleme ve risk grupları

Yumuşak doku sarkomu: % 50 ameliyat sonrası koruyucu kemoterapi sonrası.

İleri evre hastalıkta % 100'e yakın (4).

Tiroid kanseri: Farklılaşmış tiroid kanserinde % 30'a kadar.

% 8 - % 14 medüller tiroid kanseri cerrahisi sonrası (25, 26).

Son söz olarak, bir kanserin tekrar etme iltimali söz konusu olduğunda;

• Nüks oranlarının kanserin evresi, türü ve alt türü, genetik faktörler, hastaya bağlı faktörler ve tedavilere göre büyük farklılıklar gösterdiği ve

• Bu tahminlerin çoğunun, geçmiş verilere dayandığı ve özellikle yeni tedavi seçeneklere ait katkıların bu hesaplamalarda henüz yer almadığı unutulmamalıdır.

Kanser, alt türleri ile çeşidi 1000'i bulan, oldukça kompleks biyolojik ve genetik süreçler sonucu oluşan devasa bir hastalık grubudur. Tüm kanserler halen tamamen tedavi edilemese de, onkolojideki gelişmeler, her geçen gün hastaların yaşamına daha iyi katkılar yapmaktadır. Bununla birlikte yaşam olduğu sürece kanser ve bu hastalığın nüksleri de olacaktır. Bu nedenle nüks hakkında hasta ve yakınını bilgilendirmek önemlidir, çünkü bu bilinçlenme hastalar arasında nüks korkusunu azaltabilir.

*

- Tedavi olmuş kanser neden tekrarlar: Uyuyan kanser hücreleri

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Daha fazla veya daha az alkışlayarak, bize hangi yazılarımızın daha fazla ilgi çektiğini gösterebilirsiniz.
Kaynak:

1. Butow P, Sharpe L, Thewes B, Turner J, Gilchrist J, Beith J.
Fear of cancer recurrence: a practical guide for clinicians.
Oncology (Williston Park). 2018.

2. Nabors LB, Portnow J, Baehring J, et al.
Central Nervous System Cancers, Version 1.2018. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology.
March 20, 2018.

3. Corrado G, Salutari V, Palluzzi E, Distefano MG, Scambia G, Ferrandina G.
Optimizing treatment in recurrent epithelial ovarian cancer.
Expert Rev Anticancer Ther. 2017.

4. Casali PG.
Adjuvant chemotherapy for soft tissue sarcoma.
Am Soc Clin Oncol Educ Book. 2015.

5. Flaig TW, Spiess PE, Agarwal N, et al.
Bladder Cancer, Version 5.2018. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology. July 3, 2018.

6. Nishio K, Kimura K, Amano R, et al.
Preoperative predictors for early recurrence of resectable pancreatic cancer.
World J Surg Oncol. 2017.

7. Fischer R, Breidert M, Keck T, Makowiec F, Lohrmann C, Harder J.
Early recurrence of pancreatic cancer after resection and during adjuvant chemotherapy.
Saudi J Gastroenterol. 2012

8. Li S, Young KH, Medeiros LJ.
Diffuse large B-cell lymphoma.
Pathology. 2018

9. Chihara D, Fanale MA, Miranda RN, et al.
The survival outcome of patients with relapsed/refractory peripheral T-cell lymphoma-not otherwise specified and angioimmunoblastic T-cell lymphoma.
Br J Haematol. 2017

10. Goss PE, Ingle JN, Pritchard KI, et al.
Extending aromatase-inhibitor adjuvant therapy to 10 years.
N Engl J Med. 2016

11. Brookman-May SD, May M, Shariat SF, et al.
Time to recurrence is a significant predictor of cancer-specific survival after recurrence in patients with recurrent renal cell carcinoma--results from a comprehensive multi-centre database (CORONA/SATURN-Project).
BJU Int. 2013

12. Cipriano C, Griffin AM, Ferguson PC, Wunder JS.
Developing an evidence-based followup schedule for bone sarcomas based on local recurrence and metastatic progression.
Clin Orthop Relat Res. 2017

13. Townsend W, Linch D.
Hodgkin's lymphoma in adults.
Lancet. 2012

14. Glimelius I, Diepstra A.
Novel treatment concepts in Hodgkin lymphoma.
J Internal Med. 2016.

15. Alexander TB, Wang L, Inaba H, et al.
Decreased relapsed rate and treatment-related mortality contribute to improved outcomes for pediatric acute myeloid leukemia on successive clinical trials.
Cancer. 2017

16. Colleoni M, Sun Z, Price KN, et al.
Annual hazard rates of recurrence for breast cancer during 24 years of follow-up: results from the International Breast Cancer Study Group Trials I to V.
J Clin Oncol. 2016

17. Pugh SA, Shinkins B, Fuller A, et al.
Site and stage of colorectal cancer influence the likelihood and distribution of disease recurrence and postrecurrence survival: data from the FACS randomized controlled trial.
Ann Surg. 2016

18. Brockstein B, Haraf DJ, Rademaker AW, et al.
Patterns of failure, prognostic factors and survival in locoregionally advanced head and neck cancer treated with concomitant chemoradiotherapy: a 9-year, 337-patient, multi-institutional experience.
Ann Oncol. 2004

19. Santini D, Santoni M, Conti A, et al.
Risk of recurrence and conditional survival in complete responders treated with TKIs plus or less locoregional therapies for metastatic renal cell carcinoma.
Oncotarget. 2016

20. Hunger SP, Mullighan CG.
Acute lymphoblastic leukemia in children.
N Engl J Med. 2015

21. Rockberg J, Amelio JM, Taylor A, Jörgensen L, Ragnhammar P, Hansson J.
Epidemiology of cutaneous melanoma in Sweden—Stage-specific survival and rate of recurrence.
Int J Cancer. 2016

22. Maurizi G, D'Andrilli A, Ciccone AM, et al.
Margin distance does not influence recurrence and survival after wedge resection for lung cancer.
Ann Thorac Surg. 2015

23. Ochiai S, Nomoto Y, Watanabe Y, et al.
The impact of epidermal growth factor receptor mutations on patterns of disease recurrence after chemoradiotherapy for locally advanced non–small cell lung cancer: a literature review and pooled analysis.
J Radiation Res. 2016

24. Kurbegovic S, Berg KD, Thomsen FB, et al.
The risk of biochemical recurrence for intermediate-risk prostate cancer after radical prostatectomy.
Scand J Urol. 2017

25. Haddad RI, Nasr C, Bischoff L, et al.
Thyroid Carcinoma, Version 1.2018. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology. May 22, 2018.

26. Momin S, Chute D, Burkey B, Sscharpf J.
Prognostic variables affecting primary treatment outcome for medullary thyroid cancer.
Endocr Pract. 2017
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
İlgili Kanser Haberleri
Mitoz bölünme nedir? Kanserin olmazsa olmazı!
Mitoz bölünme nedir? Kanserin olmazsa olmazı!
Kanser hücrelerinin immünoterapiye karşı geliştirdiği direncin mekanizması keşfedildi
Kanser hücrelerinin immünoterapiye karşı geliştirdiği direncin mekanizması keşfedildi
Kanser tanısı nasıl konur?
Kanser tanısı nasıl konur?
TP53 geni ve p53 proteini nedir? Kanserde TP53 mutasyon pozitifliği ne anlama gelmektedir?
TP53 geni ve p53 proteini nedir? Kanserde TP53 mutasyon pozitifliği ne anlama gelmektedir?