Tıbbi Onkolog Prof. Dr. Mustafa Özdoğan Memorial Antalya Hastaneler Grubu Onkoloji Merkezi Başkanı "Kanser alanındaki en büyük eksiklik, halka yönelik sade ve anlaşılabilir bilgiye ulaşılamamasıdır. Web sitemiz ile bu eksikliği giderdiğimizi düşünüyorum."

Anasayfa - Kanser Haberleri - Kolon, rektum kanseri - Kolon ve rektum kanseri hakkında bilinmesi gerekenler
Kolon ve rektum kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Kolon ve rektum kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
04.04.2018

Kolon ve rektum (kalın bağırsak) kanseriyle ilgili Türkiye verileri nedir? Sıklığında bir artış söz konusu mu?

Kolon ve rektum kanserleri ülkemizde hem erkekler hem kadınlarda en sık görülen 3. kanser türüdür. 2014 yılı resmi kanser istatistiklerimize göre, her 100 bin kişi başına yıllık erkeklerde 21 yeni kolon ve rektum kanseri görülürken; kadınlarda bu sayı 13’tür. Ülkemiz için sıklığında artış olduğunu gösteren bir istatistik mevcut değildir.

Kolon ve rektum kanserleri genel olarak yaşlılıkta daha sık görülen kanserlerden biridir, öyle ki ortanca tanı konulma yaşı 67’dir, fakat gelişmiş ülkelerde gençlerde kolon kanseri görülme oranlarında artış mevcuttur. Bu durum batı tarzı beslenme alışkanlığı ve obezite oranlarındaki artışa bağlanmaktadır.

Sıklıkta kadın-erkek arasında bir fark var mı?

Hem kadın hem erkeklerde en sık görülen 3. kanser türüdür.

Mide kanseri azalırken, kolon artıyor mu?

Aslında her iki kanserin de sıklığında bir azalmadan söz edilebilir. Fakat mide kanserinin sıklığındaki azalma daha belirgindir, çünkü artık genel olarak daha temiz beslendiğimizi söyleyebiliriz. Buzdolaplarının hayatımıza girmesi gıdaların uygusuz koşullarda (örneğin tuzlama, salamura gibi) saklanıp tüketilmesi ihtiyacını azaltmıştır. Ayrıca mide kanserinin en önemli nedeni olan Helikobakter bakterisinin tespit edilip tedavi edilmesi de mide kanseri sıklığının kolon kanserine göre daha fazla azalmasının nedenlerinden biridir. Kolon kanseri oranlarını kontrol atında tutan ana faktör ise kolonoskopi gibi kolon kanseri erken tanı araçlarının yaygınlaşmasıdır. Bununla birlikte her iki kanserin halen en sık görülen ilk 5 kanser olduğu unutulmamalıdır.

- İlginizi çekebilir: Himalaya tuzu nedir? Etkileri, yanlış bilinenler ve sağlık riskleri

Kolon kanseri ile beslenme arasındaki ilişkiyi nedir?

Mide-bağırsak sistemi kanserleri, gıdalarla direk temas etmelerinin de etkisi ile, beslenme ile en yakın ilişkili kanserlerdir. Posalı gıdaların azlığı, işlenmiş gıdalar ve kızartmalarla karakterize batı tarzı beslenmenin ve aşırı tüketimin bir sonucu olan obezitenin kolon kanseri riskini belirgin bir şekilde artırdığı artık net bir şekilde bilinmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre kolon kanserine yol açtığı bilinen karsinojenler hangileri?

Son yılların kanser alanında en çok konuşulan konularından biri, salam, sosis, jambon, sucuk gibi işlenmiş etlerin yoğun tüketiminin kolon kanseri riskini artırdığının gösterilmesi oldu. İşlenmiş etler günde 50 gr ve üstü tüketildiğinde kolon kanseri riskini % 18 artırmakta. Bunun üzerine Dünya Sağlık Örgütü işlenmiş et tüketimini, kategori 1 karsinojen grubuna aldı. Ayrıca alkol tüketiminin azı bile kolon kanseri için karsinojendir. Ilımlı alkol tüketimi kolon kanseri riskini % 17, yoğun alkol tüketimi % 44 artırmaktadır.

Son yıllarda kırmızı et tüketimi motive eden hekimler, süper star gibi kasaplar vs. var… Bu çabalar kırmızı et tüketimi artırıyor mu?

Kırmızı et tüketimin arttığı ve bu artışta popüler yaklaşımların rolü olduğu doğrudur.

"Kırmızı et zararsızdır, kanser yapmaz" diyen profesörler var. Bu doğru bir bilgi midir?

Kırmızı etin kanserle ilişkisi işlenmiş etten farklıdır. İşlenmiş et, Dünya Sağlık Örgütü tarafından grup 1 karsinojen olarak sınıflandırılırken; kırmızı et, grup 2A yani “insanlarda yüksek olasılıkla karsinojen” olarak sınıflandırılmıştır. Bu haliyle direk kırmızı et kanser yapar diyemeyiz. Bununla birlikte sağlıklı diyetlerin hiçbirinde kırmızı et yoğun bir şekilde tüketilmez; tüketim sıklığı balık ve kanatlılardan daha az olmalıdır.

- Artıları ve Eksileri ile Kırmızı Et

Türkiye’deki yaygın beslenme alışkanlıkları ile kolon kanseri arasında bir ilişki var mı?

Ülkemizde hem erkekler hem kadınlarda en sık görülen 3. kanser türü olarak beslenme alışkanlıklarımızla kolon kanseri sıklığının fazla olması arasında bir ilişki olduğundan söz edebiliriz. Ayrıca ülkemiz hem yetişkinler hem çocuklar bazında obezite oranlarının hızla arttığı ülkelerdendir. Batılı tarzı beslenmeyi her geçen gün biraz daha benimsememizle posalı gıdalardan uzaklaşmamız da bir başka faktördür. Ayrıca kolon kanserinin bir diğer önemli nedeni hareketsiz/sedanter yaşamdır.

Kolon kanserinde kolonoskopinin önemini nedir? İlk kolonoskopi için hangi yaşlar uygun? Sonra hangi sıklıkla devam etmeli?

Kolonoskopi, kalın bağırsak kanserleri için hem erken tanı hem polipleri tespit etmek hem de biyopsi almak ve/veya polipi tamamen çıkarmak için en iyi yöntemdir. Kolorektal kanser ve bu hastalığa bağlı yaşam kaybı oranlarını azalttığı kanıtlanan bir kanser tarama yöntemidir. Bununla birlikte işlem ilişkili kaygı, ağrı ve rahatsızlıkla ilgili bazı soru işaretleri nedeniyle halen birçok ülkede istenilen yaygınlıkta kullanılmamaktadır. Kolon kanseri erken tanısı amacıyla kolonoskopi hem erkeklere hem kadınlara 50 yaşından başlamak üzere 10 yılda bir önermekteyiz. Kolonoskopi yaptırmak istemeyenler yine 50 yaşından itibaren başlamak üzere yılda bir gaitada gizli kan testi yaptırabilir. 50 yaş sınırı, normal bir kanser riskine sahip olan kişiler içindir. Ailesinde kolon kanseri öyküsü olan veya kalıtsal kolon kanseri riski taşıyanlar taramaya daha erken yaşta başlamalıdır.

- Kolon ve rektum kanseri erken tanısı için kolonoskopiye alternatif 7 test

Kolon kanseri tedavisinde hangi aşamadayız?

Kolon kanseri erken evrede tamamen tedavi edilebilir kanserlerden biridir ve hem kanser tarama programlarının yaygınlaşması hem farkındalığın artması ile kolon kanserinde erken dönemde tanı koyulma oranları artmaktadır. Erken evre kolon kanserinin tedavisi ameliyattır. 2. evre kolon kanserlerinin çok az bir kısmı ve 3. evre kolon kanserinde ameliyat sonrası, kanserin tekrar etme riskini azaltmak için adjuvan (koruyucu) kemoterapi gereklidir. 2. evre kolon kanserlerinde hangi hastaların kemoterapiden fayda göreceğini belirlemek için genetik testler kullanılmaya başlandı. 4. evre, yani diğer organlara metastaz yapmış kolon kanserinin temel tedavisi ise kemoterapi ve damardan uygulanan hedefe yönelik akıllı ilaçlardır. 4. evre kolon kanseri öncelikli olarak karaciğere metastaz yapma eğilimindedir. Karaciğerdeki metastaz odakları lokal ablatif işlemler olarak adlandırılan ve girişimsel radyoloji uzmanları tarafından uygulanan ileri teknolojik yöntemlerle, örneğin radyofrekans ablasyon (FRA) ile yakılabilmekte ya da kriyoablasyon ile dondurulabilmektedir. Çok daha yeni bir gelişme olarak, kolon kanserli hastaların yaklaşık % 5 kadarında yeni nesil immünoterapiler oldukça etkili olmaktadır. Bağışıklık sisteminin kanser hücrelerine karşı körlüğünü ortadan kaldırarak etki eden immünoterapi ilaçlarının hangi hastalara fayda edeceğini, yeni genetik testlerle öngörebilmekteyiz.

- Kolon ve rektum (kalın bağırsak) kanseri tedavisinde yenilikler - 2017 ve 2018

Korunma için önerileriniz nedir?

Kolon ve rektum kanserlerinin önemli bir kısmı kontrol edilebilecek risk faktörleri nedeniyle oluşmaktadır, bunun yanında kolorektal kanserlerde tarama yöntemleri ile erken tanı da mümkündür.

Kolorektal kanserlerden korunmak için;

• Sağlıklı bir kiloda kalmayı,

• Sebze ağırlıklı beslenmeyi,

• Alkol almamayı veya mümkün olduğunca azaltmayı,

• Sigara kullanmamayı,

• İşlenmiş etlerden uzak durmayı, kırmızı et tüketimini azaltmayı ve

• Mümkün olduğunca hareketli bir yaşam tarzını benimsemeyi öneriyoruz.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Daha fazla veya daha az alkışlayarak, bize hangi yazılarımızın daha fazla ilgi çektiğini gösterebilirsiniz.
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Kanser Haberleri
Küçük hücreli akciğer kanseri tedavisi için 20 yıl aradan sonra ilk kez bir ilaç onay aldı: immünoterapi nivolumab
Küçük hücreli akciğer kanseri tedavisi için 20 yıl aradan sonra ilk kez bir ilaç onay aldı: immünoterapi nivolumab
Filleri kansere karşı koruyan Zombi Genler keşfedildi
Filleri kansere karşı koruyan Zombi Genler keşfedildi
Ameliyat edilemeyen 4. evre karaciğer kanseri tedavisi için Lenvatinib FDA onayı aldı
Ameliyat edilemeyen 4. evre karaciğer kanseri tedavisi için Lenvatinib FDA onayı aldı
Fazla D vitamini takviyesinin zararları
Fazla D vitamini takviyesinin zararları