Tıbbi Onkolog Prof. Dr. Mustafa Özdoğan Memorial Antalya Hastaneler Grubu Onkoloji Merkezi Başkanı "Kanser alanındaki en büyük eksiklik, halka yönelik sade ve anlaşılabilir bilgiye ulaşılamamasıdır. Web sitemiz ile bu eksikliği giderdiğimizi düşünüyorum."

Anasayfa - Kanser Haberleri - Temel onkoloji - Onkoloji sözlüğü - Onkoloji nedir?
Onkoloji nedir?

Onkoloji nedir?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
10.11.2017

Tümör ve kanserlerle ilgilenen bilim dalına onkoloji denir. Onko kelimesi kitle veya tümör anlamına gelirken -loji herhangi bir alandaki çalışma anlamına gelir.

Kanser nedir?

Vücudun her bir hücresi, büyümesini, olgunluğunu, çoğalmasını ve ölümünü kontrol eden sıkı bir şekilde düzenlenmiş bir sisteme sahiptir. Kanser, hücresel seviyede genetik hasar oluşması ve bu hasarların birikmesi sonucu vücudun bir bölümündeki hücreler kontrol dışı kalmaya başladığında başlar. Birçok kanser çeşidi vardır, ancak hücrelerin kontrol dışı kalıp anormal çoğalması tüm kanserlerin ortak özelliğidir.

- Kanser nedir, neden va nasıl oluşur? Özetle tüm süreç!

Kanser ne kadar yaygın?

Bugün milyonlarca insan kanser tanısına sahip veya geçmişte bu hastalığı yaşamış durumda. Dünyada 7.44 milyar insan yaşıyor ve her yıl yaklaşık 14 milyon yeni kanser tanısı konuluyor; yani her yıl her 530 kişiden biri yeni kanser tanısı almaktadır. Kanser dünya genelinde kalp-damar hastalıklarından sonra ikinci ölüm nedenidir (kimi ülkelerde 1. neden). Dünya geneli istatistiklerine bakıldığında kanser sıklığı artmıyor, fakat özellikle ortalama yaşam sürelerindeki artışa bağlı toplam ve yeni tanı alan kanserli birey sayısı artıyor (kanserlerin %65’inden fazlası 65 yaş üstü tanı alır).

- 2017 ABD Kanser İstatistikleri ve düşündürdükleri

Kanser ne zamandan beri vardır?

Bilinen en eski kanser bulgusu, 2003 yılında bulunan bir dinazor fosiline aittir; dinazorun çene kemiğinde tümör kanıtları bulunmuştur. Yani kanserin tarihi, insanlık tarihinden bile daha eskidir. İnsanlara dair en eski kanser kanıtları M. Ö. 3000’lerde eski Mısır'daki mumyalar ve antik el yazmaları arasında bulunur.

Kanserin bilinen ilk tanımı Edwin Smith Papirüs’ünde görülür. Bu papirüs, travma cerrahisini anlatan bir kitaptır. İlerlemiş meme kanserine sahip 8 vakanın koter/dağlama ile tedavisini anlatır ve yine M. Ö. 3000’li yıllara aittir. Papirüste şöyle bir ifade dikkati çeker: “Meme dokunulamayacak durumda, şiş ve kanser memenin her yanına yayılmış olduğunda hastalık iyileştirilemez”

- Kanser tarihi

Onkoloğun rolü

Onkoloji alanında uzmanlaşan doktorlara, kanser uzmanı veya medikal / tıbbi onkolog denir. Tıbbi onkolog, kanseri tüm sürecine (kanserden korunma, kanser riski, tanı, tedavi planlaması ve uygulaması ve destek tedaviler) hakim doktordur.

Onkolojide tanı araçları

En önemli tanı aracı hastanın klinik öyküsü olmaya devam etmektedir. Kansere işaret eden yaygın belirtiler arasında yorgunluk, kilo kaybı, açıklanamayan anemi (kansızlık), nedeni bilinmeyen ateş, ele gelen kitleler, yeni başlayan ve kötüleşen şikayetler gelmektedir.

Onkolojide, kanser şüphesi taşıyan tümörden doku örneği alınması (biyopsi) ve bu doku örneğinin mikroskop altında incelenmesi özel bir yere sahiptir; biyopsi ve patolojik değerlendirme onkolojinin olmazsa olmazıdır.

Onkkolojide yaygın kullanılan diğer teşhis araçları;

• gastrointestinal (mide-bağırsak) sisteminin ucunda ışık ve küçük bir kamera bulunan sistemlerle incelenmesi (endoskopi işlemleri)

• ultrason

• bilgisayarlı tomografi

manyetik rezonans görüntüleme

• pozitron emisyon tomografi (PET) tarama gibi görüntüleme çalışmalarıdır.

Kanser tedavisi

Kanserin çeşidine ve evresine göre, onkologlar hastalarının her biri için uygun terapiyi planlamaya yardımcı olurlar. Ameliyat, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi, hormon tedavisi, moleküler tedaviler, kök hücre nakilleri ve minimal invaziv uygulamalar en yaygın kullanılan kanser tedavi yöntemleridir.

Onkolojide diğer uzmanlar

Günümüzde kanser tedavisi multidisipliner ekip işidir. Gelişmiş kanser merkezlerinde adeta bir takım gibi entegre çalışan bir ekip bunulur. Kanser tedavi ekibinde rol alan başlıca uzmanlar:

• Tıbbi onkolog

• Hematolog

• Onkolojik cerrah

• Nükseer tıp uzmanı

• Radyolog ve girişimsel radyolog

• Radyasyon onkoloğu

• Patolog, moleküler patolog ve genetik uzmanı

• Enfeksiyon hastalıkları uzmanı

• Palyatif bakım uzmanı

Psikoonkoloji uzmanı

Tamamlayıcı ve alternatif tıp uzmanı

Eğitim hemşireleri

Relaps ve remisyon

İlk tedavi tamamlandıktan sonra kanserin tekrarlaması, nüks veya relaps olarak adlandırılır. Tedaviden sonra tüm hastalık bulgularının ortadan kalkmasına ise remisyon denir. Kanser eğer tekrarlarsa bunu erken dönemde tespit etmek ve remisyondaki hastayı takip etmek, onkologların önemli görevleri arasındadır.

Palyatif bakım

Hem kanserin kendisinin hem tedavisinin getirebileceği yan etkilerin ve hastanın yaşam kalitesini bozan durumların hafifletilmesi için yapılan uygulamalara palyatif bakım denir. Daha önceleri sadece ileri evre (terminal dönem) hastalar için akla gelen palyatif bakım uygulamaları, günümüzde kanser tanı anından beri tedavi sürecinin bir parçası olması gerektiği kabul edilmiştir.

Kanser taraması – kanserde erken tanı uygulamaları

150’den fazla kanser türü bulunmaktadır ve kanser türlerinin çoğu için kanser tarama testi yoktur. Fakat en sık görülen, yaşam tarzının önemli rol oynadığı ve çevresel karsinojenlerle yakın ilişkili kanser çeşitlerinde – ki bunla akciğer, meme, kolon, rahim ağzı ve rahim kanserleridir – kanser tarama testlerinin bulunması önemli bir avantajdır. Ülkemizde kanser tarama testlerinin çoğu KETEM’ler aracılığı ile ücretsiz sunulmaktadır.

- Güncel Kanser Tarama Programları: Hangi Testlerle Hangi Kanserlerde Erken Teşhis Mümkündür?

Onkolojide gelişmeler

Onkoloji şüphesiz tıbbın en fazla araştırma yapılan alanıdır. Dünya genelinde tüm klinik araştırmaların yarıdan fazlası kanser alanında gerçekleştirilmektedir. Kanser hücresi biyolojisinden moleküler hedeflere yönelik tedavilere, immünoterapilere ve optimal palyatif bakıma kadar değişen onkolojinin tüm alanlarında çok sayıda araştırma yapılmaktadır. Bu, onkolojiyi sürekli değişen ve gelişmekte olan bir alan haline getirir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Beğenmedim
Gönder
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Kanser Haberleri
Soğuk su içmek kansere neden olur mu?
Soğuk su içmek kansere neden olur mu?
Pediatrik kronik miyeloid lösemi kronik faz tedavisinde dasatinib FDA onayı aldı
Pediatrik kronik miyeloid lösemi kronik faz tedavisinde dasatinib FDA onayı aldı
Kemoterapi öncesi beslenmenizi planlayın – yemekleri güvenli dondurmak için 7 ipucu
Kemoterapi öncesi beslenmenizi planlayın – yemekleri güvenli dondurmak için 7 ipucu
Kanser tedavisi sırasında greyfurt ve nar gibi gıdalardan neden kaçınmalı?
Kanser tedavisi sırasında greyfurt ve nar gibi gıdalardan neden kaçınmalı?