ბავშვობაში კიბოს მკურნალობა გავიარე... ნუთუ შვილის გაჩენა შემიძლია?

ქალებს, რომლებმაც ბავშვობაში კიბოს მკურნალობა გაიარეს და გამოჯანმრთელდნენ, შეუძლიათ დაორსულება და შვილის გაჩენა. მნიშვნელოვანია, რომ დიაგნოზის დასმის შემდეგ, მკურნალობამდე, საჭირო ზომები იქნეს მიღებული.

როდესაც კიბოს დიაგნოზს უსვამენ ბავშვობის ასაკში ან ახალგაზრდა ადამიანს, რომელსაც ჯერ შვილი არ ჰყავს, ერთ-ერთი პირველი კითხვა, რომელიც აზრად მოსდის, არის: „ნუთუ შვილის გაჩენა შემეძლება?“ დიდი ხანია ცნობილია, რომ ბავშვობაში კიბოს მქონე ადამიანებში მკურნალობის შედეგად ნაყოფიერება და/ან რეპროდუქციული უნარი შეზღუდულია. კიბოს მკურნალობამ მამაკაცებში შესაძლოა სპერმატოზოიდების რაოდენობა შეამციროს. ქალებში კი მდგომარეობა ცოტათი უფრო რთულია. საშვილოსნომ და საკვერცხეებმა თავიანთი ფუნქციები სრულფასოვნად უნდა შეასრულონ. ქალს, რომელსაც შვილის გაჩენა სურს, უნდა ჰქონდეს ჯანსაღი ჰორმონული სისტემა და რეგულარული მენსტრუაცია. ყველა ამ ფუნქციაზე გავლენას ახდენს ბავშვობაში კიბოს მქონე ადამიანისთვის ჩატარებული მკურნალობა. მაგალითად, ბავშვთა ასაკში კიბოს მრავალი სახეობა სხივურ თერაპიას საჭიროებს. მენჯის მიდამოზე ჩატარებულმა სხივურმა თერაპიამ შესაძლოა გავლენა მოახდინოს საშვილოსნოს ფუნქციონირების უნარზე, ან საკვერცხეებმა კვერცხუჯრედების წარმოქმნის უნარი დაკარგონ. ამასთან ერთად, თავის ტვინზე რადიაციის გამოყენებამ შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ჰორმონებზე, რომლებიც საკვერცხეების ციკლს უზრუნველყოფენ.

ამ მიზეზით ჩატარებულ ერთ კვლევაში შეისწავლეს ნაყოფიერების მდგომარეობა ქალებში, რომლებსაც ბავშვობაში კიბო ჰქონდათ და მოზარდობის პერიოდში რეგულარული მენსტრუაცია აღენიშნებოდათ. ამ კვლევაში მონაწილეობდნენ ბავშვობაში კიბოს მქონე ქალები, რომლებსაც 20-30 წლის ასაკში შვილის გაჩენა შეეძლოთ. საკვერცხეების ფუნქციონირების გასაგებად გამოავლინეს ის ქალები, რომლებსაც, არსებობის შემთხვევაში, მენოპაუზა ჰქონდათ დაწყებული. ქალებს, რომლებსაც მენოპაუზა არ ჰქონდათ დაწყებული, ბოლო 1 წლის განმავლობაში დაორსულების წარუმატებელი მცდელობების შესახებ ჰკითხეს. ყველა მონაწილეს დაახლოებით %16-ში უნაყოფობის ზოგიერთი ნიშანი გამოვლინდა, ხოლო დადგინდა, რომ საკონტროლო ჯგუფის მონაწილეთა დაახლოებით %11-ს, თავიანთ დებთან შედარებით, უნაყოფობის ნიშნები აღენიშნებოდათ. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, შეიძლება ითქვას, რომ ბავშვობაში კიბოს მკურნალობის გამტარ ქალებში უნაყოფობის რისკი დაახლოებით %50-ით მეტია. დადგინდა, რომ ბავშვობაში კიბოს მკურნალობა გავლილ და გამოჯანმრთელებულ ამ მონაწილეთა დაახლოებით %3-ს მენოპაუზა ჰქონდა. ამასთან ერთად, დაფიქსირდა, რომ რეპროდუქციული სისტემა რეგულარულად ფუნქციონირებადი და მენსტრუაციის მქონე ქალების დაახლოებით %13-მა, მიუხედავად 1 წლის განმავლობაში მცდელობისა, ვერ დაორსულდა. მენსტრუაციის მქონე ქალების 2/3 კი დაორსულდა. ეს კი აჩვენებს, რომ ბავშვობაში კიბოს მქონე ქალებს, თუნდაც ამას დრო დასჭირდეს, დაორსულების შანსი აქვთ.

ქალებს, რომლებმაც მიიღეს ალკილირებელი აგენტებით ქიმიოთერაპია (ციკლოფოსფამიდი და აზოტის მდოგვი) ან ჩაუტარდათ სხივური თერაპია მუცლის ან მენჯის მიდამოზე, შესაძლოა უნაყოფობის პრობლემებთან მოუწიოთ გამკლავება. ეს ნიშნავს ისეთი პრობლემების წინაშე აღმოჩენას, როგორიცაა ნაადრევი მენოპაუზა და დაორსულების შეუძლებლობა. გარდა ამისა, ცნობილია, რომ ახალგაზრდა გოგონობის პერიოდში კიბოს მკურნალობა გავლილ გოგონებში უნაყოფობის რისკი უფრო მაღალია, ვიდრე ბავშვობაში კიბოს მკურნალობა გავლილ ქალებში. ამასთან დაკავშირებით რეკომენდებულია, რომ ქალებმა, რომლებიც 1 წლის განმავლობაში სურვილის მიუხედავად ვერ დაორსულდნენ, გინეკოლოგს მიმართონ.

გარდა ამისა, იმის მიუხედავად, ჰქონდა თუ არა ქალს ბავშვობაში კიბო, უნაყოფობის ყველაზე დიდი რისკი ასაკის მატებაა. ნაყოფიერების უნარი 35 წლის შემდეგ იწყებს შემცირებას. მნიშვნელოვანია იცოდეთ, რომ იგივე ეხებათ ქალებსაც, რომლებმაც კიბოს მკურნალობა გაიარეს და გამოჯანმრთელდნენ.

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია ის, რომ ქალებმა, რომლებმაც ბავშვობაში კიბოს მკურნალობა გაიარეს და გამოჯანმრთელდნენ, აქვთ არარეგულარული მენსტრუაცია, ჩაუტარდათ სხივური თერაპია მენჯის ან მუცლის მიდამოზე, ან მიიღეს ალკილირებელი აგენტებით ქიმიოთერაპია და მიუხედავად სურვილისა ვერ დაორსულდნენ, გინეკოლოგს 6 თვის შემდეგ უნდა მიმართონ.

კიბოს მკურნალობამდე კვერცხუჯრედების შენახვის მეთოდი ერთ-ერთი ყველაზე სწორი გადაწყვეტილებაა. ამის წყალობით ქალ პაციენტს მომავალში შვილის გაჩენის შესაძლებლობა შეიძლება მიეცეს. ახალგაზრდა მამაკაცებში სპერმის შენახვა უფრო მარტივია. თუმცა ახალგაზრდა გოგონებში მდგომარეობა ცოტათი უფრო რთულია. კვერცხუჯრედების შესანახად საჭირო იქნება გარკვეული პროცედურების ჩატარება, მათ შორის ჰორმონების მიღება. ეს კიბოს მკურნალობას დაახლოებით 1-2 კვირით გადადებს. თუმცა ამ პროცედურის მიზანია, თავიდან იქნეს აცილებული კიბოს მკურნალობასთან დაკავშირებული საკვერცხეების შეზღუდული ფუნქციის გავლენა მომავალ ნაყოფიერებაზე.

ბავშვისთვის კიბოს დიაგნოზის დასმა და ამასთან ერთად წამოჭრილი კითხვა, შეძლებს თუ არა ის მომავალში შვილის გაჩენას, ოჯახისთვის საკმაოდ რთული მდგომარეობაა. ასეთ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვის ნაყოფიერების დასაცავად და სწორი გადაწყვეტილებების მისაღებად ოჯახი კონსულტაციას გაივლის ისეთ სპეციალისტ ექიმებთან, როგორებიც არიან ჰემატოლოგი და/ან ონკოლოგი, უროლოგი და/ან გინეკოლოგი, და მდგომარეობა ერთობლივად შეფასდება.

მნიშვნელოვანია, რომ ახლად დიაგნოზირებული კიბოს მქონე ბავშვის ან ახალგაზრდა გოგონას ოჯახი სპეციალისტ ექიმებთან მუდმივ კონტაქტში იყოს. მიზანია, პაციენტმა კიბოს მკურნალობა რაც შეიძლება ნაკლები ზიანით დაასრულოს. წინასწარ უნდა განიხილონ ნაყოფიერების საკითხი და ოჯახთან ერთად, ჩასატარებელი მკურნალობის შესაბამისად, რისკზე იმსჯელონ და საჭირო ზომების მიღების შესახებ გადაწყვეტილება მიიღონ.

ძვირფასო მკითხველებო, როგორც ჩემს ერთ-ერთ წინა სტატიაში აღვნიშნე, კიბო ძლიერ და ღრმა გავლენას ახდენს ქალის ნაზ ბუნებაზე. ბავშვების ჯანმრთელობის პრობლემები, მათი ასაკის მიუხედავად, გავლენას მოახდენს მათ მომავალ ცხოვრებაზე და შეამცირებს იმის ალბათობას, რომ საზოგადოებაში ბედნიერ და ჯანმრთელ პიროვნებებად დაიმკვიდრონ ადგილი. ამიტომ ბავშვის მომავალში მოსალოდნელი მოვლენები ყურადღებით უნდა იქნეს შესწავლილი და სპეციალისტების მოსაზრებების გათვალისწინებით ოჯახს ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებაში უნდა დაეხმარონ.

არ დაგავიწყდეთ! ბავშვები ჩვენი მომავალია. ისინი უნდა დავიცვათ ყველა სირთულისგან, რომელსაც შეიძლება შეხვდნენ, და აღვზარდოთ საზოგადოებისათვის სასარგებლო, ჯანმრთელ და ბედნიერ პიროვნებებად.