ESMO 2023 — სიახლეები ძუძუს კიბოს მკურნალობაში

ძუძუს კიბოს მკურნალობაში მნიშვნელოვანი სიახლეების ზღვარზე ვართ. ESMO 2023 კონგრესზე წარდგენილი ახალი კვლევები მკურნალობის შესაძლებლობებს ზრდის. გთავაზობთ ამ მიღწევების ნაწილის დეტალურ განხილვას:

TROPION-Breast01 კვლევის მიგნებებმა აჩვენა, რომ ადრე ნამკურნალები, არაოპერაბელური ან მეტასტაზური, ჰორმონული რეცეპტორის (HR) მიმართ დადებითი, HER2-უარყოფითი ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებისთვის datopotamab deruxtecan (Dato-DXd) შესაძლოა მკურნალობის ახალი სტანდარტი გახდეს.

Checkmate 7FL და KEYNOTE-756 კვლევებმა ორივემ აჩვენა, რომ ადრეული სტადიის, ესტროგენის რეცეპტორის (ER) მიმართ დადებითი, HER2-უარყოფითი ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში ნეოადიუვანტურ ქიმიოთერაპიაზე იმუნოთერაპიის დამატებამ შეიძლება პათოლოგიური სრული პასუხის (pTY) მაჩვენებელი გაზარდოს. ამგვარად, ჰორმონდადებით ძუძუს კიბოში იმუნოთერაპიის სარგებელი პირველად ასეთი ძლიერი მტკიცებულებებით გამოჩნდა.

ხოლო FALCON კვლევის საერთო გადარჩენის (GS) საბოლოო შედეგებმა აჩვენა, რომ პოსტმენოპაუზურ პაციენტებში, რომლებსაც ენდოკრინული (ჰორმონების დამთრგუნველი) მკურნალობა არ მიუღიათ და HR-დადებითი, HER2-უარყოფითი შორსწასული ძუძუს კიბო აქვთ, fulvestrant-სა და anastrozol-ს შორის GS-ის მხრივ მნიშვნელოვანი განსხვავება არ იყო.

TROPION-Breast01: უფრო ხანგრძლივი PFS Dato-DXd-ით

ფაზა 3 TROPION-Breast01 კვლევაში Dato-DXd-მა მკვლევრის მიერ შერჩეულ ქიმიოთერაპიასთან შედარებით პროგრესირების გარეშე გადარჩენა (PFS) გაახანგრძლივა HR-დადებითი, HER2-უარყოფითი, არაოპერაბელური ან მეტასტაზური ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში, რომლებსაც მანამდე ქიმიოთერაპიის 1-დან 2 ხაზამდე ჰქონდათ მიღებული.

კვლევაში 732 პაციენტი ჩაერთო და ისინი შემთხვევითად განაწილდნენ Dato-DXd-ის (365 პაციენტი) ან მკვლევრის მიერ შერჩეული ქიმიოთერაპიის (eribulin, vinorelbin, capecitabine ან gemcitabine; 367 პაციენტი) მისაღებად. მკურნალობა დაავადების პროგრესირებამდე, მიუღებელ ტოქსიკურობამდე ან შეწყვეტის სხვა კრიტერიუმების შესრულებამდე გაგრძელდა.

• PFS-ის მედიანა Dato-DXd-ის ჯგუფში 6,9 თვე, ქიმიოთერაპიის ჯგუფში კი 4,9 თვე იყო (საფრთხეთა ფარდობა, 0,63; 95% CI, 0,52-0,76; P <0,0001).
• თორმეტთვიანი PFS-ის მაჩვენებელი, შესაბამისად, 25,5% და 14,6% იყო.
• მიუხედავად იმისა, რომ საერთო გადარჩენის მედიანის მონაცემები ჯერ მომწიფებული არ იყო, შედეგები Dato-DXd-ით გაუმჯობესების ტენდენციას აჩვენებდა (საფრთხეთა ფარდობა, 0,84; 95% CI, 0,62-1,14).

მკურნალობასთან დაკავშირებული გვერდითი ეფექტები Dato-DXd-ის ჯგუფის პაციენტთა 94%-ს და ქიმიოთერაპიის ჯგუფის 86%-ს განუვითარდა. 3 ან უფრო მაღალი ხარისხის მკურნალობასთან დაკავშირებული გვერდითი ეფექტები, შესაბამისად, 21%-სა და 45%-ში აღირიცხა.

შესაბამისად, გვაქვს მონაცემები, რომლებიც მიანიშნებს, რომ Dato-DXd ადრე ნამკურნალები, მეტასტაზური, HR-დადებითი ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებისთვის ახალი სტანდარტული ვარიანტი შეიძლება გახდეს. FDA-ს (აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაცია) დამტკიცების შემთხვევაში Dato-DXd ამ პაციენტებისთვის sacituzumab govitecan-სა და trastuzumab deruxtecan-თან ერთად მკურნალობის შესაძლო ვარიანტი იქნება.

Checkmate 7FL: Nivolumab pCR-ის მაჩვენებელს აუმჯობესებს

ფაზა 3 CheckMate 7FL კვლევაში ახლად დიაგნოსტირებული, ადრეული სტადიის, მაღალი რისკის, ER-დადებითი, HER2-უარყოფითი ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში ნეოადიუვანტურ ქიმიოთერაპიაზე nivolumab-ის დამატებამ pTY-ის მაჩვენებელი გააუმჯობესა.

510 პაციენტი შემთხვევითად განაწილდა ნეოადიუვანტური ქიმიოთერაპიისა (ანტრაციკლინი და ციკლოფოსფამიდი) და nivolumab-ის (257 პაციენტი) ან პლაცებოს (253 პაციენტი) მისაღებად. ოპერაციის შემდეგ პაციენტები, შესაბამისად, nivolumab-ს ან პლაცებოს და ამასთან მკვლევრის მიერ შერჩეულ ენდოკრინულ მკურნალობას იღებდნენ.

• შედეგებმა აჩვენა, რომ nivolumab-ის ჯგუფში პლაცებოსთან შედარებით pTY-ის მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად უფრო მაღალი იყო — შესაბამისად, 24,5% და 13,8%.
• PD-L1-დადებით პაციენტებში pTY-ის მაჩვენებელი, შესაბამისად, 44,3% და 20,2% იყო.

ნეოადიუვანტურ ფაზაში 3-4 ხარისხის მკურნალობასთან დაკავშირებული გვერდითი ეფექტები ქიმიოთერაპიასთან ერთად nivolumab-ის მიღებისას 35%, მხოლოდ ქიმიოთერაპიისას კი 32% იყო. Nivolumab-ის ჯგუფში აღირიცხა მკურნალობასთან დაკავშირებული 2 სიკვდილი (პნევმონია და ჰეპატიტი), ქიმიოთერაპიის ჯგუფში კი სიკვდილი არ დაფიქსირებულა.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს მიგნებები ამჟამად ჩვენს კლინიკურ პრაქტიკაზე პირდაპირ არ მოქმედებს, ისინი აჩვენებს, რომ საჭიროა დამატებითი კვლევა იმის გასაგებად, როგორ აისახება გაზრდილი pTY გრძელვადიან კლინიკურ შედეგებზე. თუმცა მიგნებები ძალიან იმედისმომცემია, რადგან ძუძუს კიბოს ყველაზე ხშირ ქვეტიპში — ჰორმონრეცეპტორდადებით კიბოში — იმუნოთერაპიის დადებითი გავლენის ძლიერ მინიშნებებს იძლევა. ამასთან, კვლევა მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს იმ სამუშაოებში, რომლებიც აჩვენებს, რომ ადრეული სტადიის ძუძუს კიბოში იმუნოთერაპიის სარგებელი მხოლოდ სამმაგად უარყოფითი კიბოთი არ შემოიფარგლება.

KEYNOTE-756: Pembrolizumab pTY-ის მაჩვენებელს აუმჯობესებს

Checkmate 7FL-ის მსგავსად, KEYNOTE-756 კვლევამაც აჩვენა, რომ ოპერაციამდე ქიმიოთერაპიაზე იმუნოთერაპიის დამატება პათოლოგიური სრული პასუხის (pTY) მაჩვენებელს ზრდის. ეს განსაკუთრებით ამაღელვებელია, რადგან მანამდე ჰორმონული რეცეპტორის მიმართ დადებით (HR-დადებით) ძუძუს კიბოში იმუნოთერაპიის სარგებლის მტკიცებულება არ გვქონდა.

იმის შესაფასებლად, ამცირებს თუ არა დაავადების განმეორებას ნეოადიუვანტური (ოპერაციამდელი) pembrolizumab-ისა და ქიმიოთერაპიის კომბინაცია, KEYNOTE-756-ის გრძელვადიანი დაკვირვების მონაცემები გვჭირდება. ამ კომბინაციის სტანდარტულ მკურნალობად მიღებამდე გრძელვადიან მონაცემებს კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს.

FALCON: Fulvestrant-სა და Anastrozol-ს შორის საერთო გადარჩენის განსხვავება არ არის

ფაზა 3 FALCON კვლევაში შეისწავლეს პოსტმენოპაუზური, ჰორმონრეცეპტორდადებითი, HER2-უარყოფითი, ლოკალურად შორსწასული ან მეტასტაზური ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტები, რომლებსაც მანამდე ენდოკრინული მკურნალობა არ ჰქონდათ მიღებული, თუმცა ქიმიოთერაპიის ერთი ხაზის გამოცდილება ჰქონდათ.

ეს პაციენტები fulvestrant-ის ან anastrozol-ის მისაღებად შემთხვევითად ორ ჯგუფად დაყვეს. სულ კვლევაში 462 პაციენტი ჩაერთო; მათგან 230-მა fulvestrant, ხოლო 232-მა anastrozol მიიღო.

წინასწარ განსაზღვრული ძირითადი საზომის, დაავადების გარეშე გადარჩენის (PFS) მხრივ fulvestrant-ის ჯგუფში anastrozol-თან შედარებით მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება გამოვლინდა.

• Fulvestrant-ით PFS-ის მედიანა 16,6 თვე, anastrozol-ით კი 13,8 თვე იყო (საფრთხეთა ფარდობა, 0,80; 95% სანდოობის ინტერვალი, 0,64-1,00; P = 0,049).

Fulvestrant-ის ეს დადებითი გავლენა PFS-ზე განსაკუთრებით თვალსაჩინო იყო პაციენტებში, რომელთა დაავადება ღვიძლში ან ფილტვებში მსგავს ორგანოებში არ გავრცელებულა (საფრთხეთა ფარდობა, 0,59; 95% სანდოობის ინტერვალი, 0,42-0,84). ამის საპირისპიროდ, ორგანოებში გავრცელებული დაავადების მქონე პაციენტებში მნიშვნელოვანი განსხვავება არ გამოვლინდა (საფრთხეთა ფარდობა, 0,99; 95% სანდოობის ინტერვალი, 0,74-1,33).

GS-ის საბოლოო ანალიზში საერთო გადარჩენის საშუალო ხანგრძლივობა fulvestrant-ით 44,8 თვე, anastrozol-ით კი 42,7 თვე იყო; შედეგებს შორის სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი განსხვავება არ გამოვლენილა (საფრთხეთა ფარდობა, 0,97; 95% სანდოობის ინტერვალი, 0,77-1,21; P = 0,76).

ვისცერული გავრცელების არმქონე პაციენტებში ჩატარებულ ფაზა 3 FALCON კვლევაში საერთო გადარჩენის მედიანა fulvestrant-ის მიმღებებში 65,2 თვე, anastrozol-ის მიმღებებში კი 47,8 თვე იყო (საფრთხეთა ფარდობა, 0,85; 95% სანდოობის ინტერვალი, 0,60-1,20). ამის საპირისპიროდ, ვისცერული დაავადების მქონე პაციენტებში GS-ის საშუალო ხანგრძლივობა fulvestrant-ისთვის 37,2 თვე, anastrozol-ისთვის კი 40,7 თვე იყო (საფრთხეთა ფარდობა, 1,06; 95% სანდოობის ინტერვალი, 0,80-1,42). ეს მონაცემები მიანიშნებს, რომ ვისცერული გავრცელების არმქონე პაციენტებში fulvestrant-ის პირველ ვარიანტად გამოყენებამ GS-ის მნიშვნელოვანი გრძელვადიანი უპირატესობა შეიძლება უზრუნველყოს. ეს მიგნებები მხარს უჭერს fulvestrant-ის პოტენციალს, ვისცერული მეტასტაზების არმქონე პაციენტებში GS-ის მნიშვნელოვანი გრძელვადიანი სარგებელი მოიტანოს.

შესაძლოა პრობლემური იყოს ამ კვლევის კონცენტრირება მეტასტაზური დაავადების მქონე ადამიანებზე, რომლებსაც, ჩვეულებრივ, მანამდე ენდოკრინული მკურნალობა არ მიუღიათ. ეს განსაკუთრებით ახლად დიაგნოსტირებულ მეტასტაზურ პაციენტებზე შეიძლება ვრცელდებოდეს, თუმცა უნდა გვახსოვდეს, რომ ადრე ნამკურნალები პაციენტები ჩვეულებრივ პირველ მკურნალობად ენდოკრინულ თერაპიას მიმართავენ.

მიმდინარე კლინიკურ პრაქტიკაში, ამ კვლევის შედეგების მიუხედავად, პირველი ხაზის მკურნალობაში ჩვეულებრივ ენდოკრინულ თერაპიასთან ერთად CDK4/6 ინჰიბიტორებს ანიჭებენ უპირატესობას და არჩევანს პაციენტის წინა ენდოკრინული მკურნალობის ხანგრძლივობის მიხედვით აკეთებენ.

გარდა ამისა, გრძელდება კვლევები იმის შესაფასებლად, უფრო ეფექტიანია თუ არა fulvestrant-ის ჯგუფის წამლისა და CDK4/6 ინჰიბიტორის კომბინაცია არომატაზის ინჰიბიტორისა და CDK4/6 ინჰიბიტორის კომბინაციაზე. ამიტომ ენდოკრინული მკურნალობის არჩევანისა და CDK4/6 ინჰიბიტორებთან მისი შესაძლო სინერგიის სრულად გასაგებად ამ კვლევების შედეგებს უნდა დაველოდოთ.

*

გამოსახულების აღწერა: სტატიის გამოსახულება ChatGPT 4.0-მა შემდეგი მითითებით შექმნა: „მეცნიერთა ჯგუფი ღია ტონის ფონზე კიბოს შესახებ პრეზენტაციას უყურებს. აკვარელის ნამუშევარი.“