გადამდებია კიბო?

კიბოს მქონე ადამიანისგან ჯანმრთელ ადამიანებს კიბო არ გადაედებათ. არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ის საერთო ჰაერის სუნთქვით, ხელის ჩამორთმევით, კოცნით ან სქესობრივი კავშირით გადადის.

გადადის კიბო შეხებით ?

კიბოს უჯრედები ჯანმრთელი ადამიანის სხეულთან შეხებისასაც ვერ ცოცხლობს, რადგან მისი იმუნური სისტემა მათ ანადგურებს და გადარჩენის საშუალებას არ აძლევს.

კიბოს ტიპების უმრავლესობა ადამიანების დნმ-შიარსებული დაზიანებებისა და მუტაციებისგან წარმოიშობა. ეს ცვლილებები გარემოს ან მემკვიდრეობითი ფაქტორებით შეიძლება იყოს გამოწვეული. დნმ-ის ზოგი დაზიანების მიზეზი უცნობია, ზოგს კი მოწევის, ალკოჰოლისა და მზის ზემოქმედების მსგავსი კანცეროგენული გამომწვევები აქვს. ზოგ ვირუსს დნმ-ზე პირდაპირი მოქმედებით მუტაციების გამოწვევა შეუძლია, ან ანთებამ კიბო არაპირდაპირ შეიძლება გამოიწვიოს.

გადადის კიბო ორგანოს გადანერგვით?

კიბოს მქონე ადამიანებისგან ორგანოს უკმარისობის მქონეთათვის გადანერგვის შემდეგ მიმღებებში კიბოს შემთხვევები დაფიქსირებულა. თუმცა ამ რისკის მნიშვნელოვანი გამზრდელი ფაქტორია ის, რომ ორგანოგადანერგილები იმუნური სისტემის დამასუსტებელ წამლებს იღებენ. ამიტომ დონაციისას რისკის შესამცირებლად მოწმდება, აქვს თუ არა დონორს კიბო.

მოქმედებს ორსულობის დროს კიბო ბავშვზე?

ორსულობისას დედას კიბოც რომ ჰქონდეს, ნაყოფზე (დედის მუცელში მყოფ ბავშვზე) ეს უმეტესად არ მოქმედებს. იშვიათად დედიდან პლაცენტაზე (ნაყოფის დედასთან დამაკავშირებელ ორგანოზე) გადასვლის შემთხვევაშიც კიბოს ტიპების უმრავლესობა საშვილოსნოში მყოფ ნაყოფზე არ მოქმედებს.

ზრდის მიკრობები კიბოს რისკს?

მიკრობები გადამდებია. განსაკუთრებით ბაქტერიები და ვირუსები ადამიანიდან ადამიანზე შეიძლება სქესობრივი კავშირით, კოცნით, საკვების გაზიარებით და სხვა გზებით გადავიდეს. ზოგი საერთო ჰაერის სუნთქვითაც გადადის. მიკრობები კიბოს პაციენტს ჯანმრთელთან შედარებით მეტად ემუქრება, რადგან განსაკუთრებით მკურნალობისას მისი იმუნური სისტემა სუსტია. ასეთ დროს ორგანიზმმა ინფექციებს შეიძლება ვერ გაუმკლავდეს.

მეტაგენომიკა, კიბოში მიკრობების როლის შემსწავლელი მეცნიერების დარგია. ზოგი კიბოს განვითარებაში გარკვეული მიკრობები მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. შესაძლოა ამის გამო ფიქრობენ ადამიანები, რომ კიბო გადამდებია.

ვირუსები

ზოგ ვირუსს კიბოს გარკვეული ტიპების განვითარების გამოწვევა შეუძლია.

მაგალითად:

• ზოგი ადამიანის პაპილომავირუსი (HPV); საშვილოსნოს ყელის (ცერვიქსის), საშოს, ვულვის, პენისის, ანუსის, თავისა და კისრის კიბოებისრისკს შეიძლება ზრდიდეს.
• ეპშტეინ-ბარის ვირუსი (EBV); ცხვირ-ხახის (ნაზოფარინქსის) კიბოს, კუჭის ლიმფომას, ჰოჯკინისა და ბერკიტის ლიმფომებს უკავშირდება.
• B ჰეპატიტის ვირუსი (HBV) და C ჰეპატიტი (HCV) ღვიძლის ხანგრძლივ ინფექციებს უკავშირდება და შეიძლება ღვიძლის კიბოს რისკი გაზარდოს.

იმუნიტეტის დამასუსტებელმა მდგომარეობებმა, მაგალითად HIV ვირუსით გამოწვეულმა შიდსმა ან ორგანოს გადანერგვით დაქვეითებულმა იმუნიტეტმა, შეიძლება კაპოშის სარკომისა და ზოგი ლიმფომის ზრდისა და განვითარებისთვის ხელსაყრელი გარემო შექმნას.

ბაქტერიები

ბაქტერიებს კიბოს გამოწვევა შეუძლია. Helikobacter pylori გავრცელებული ბაქტერიაა, რომელიც ცნობილია კუჭის ზოგი კიბოს ტიპთან კავშირით. მისმა ხანგრძლივმა ინფექციებმა შეიძლება კუჭის შიდა შრე დააზიანოს და კუჭის კიბოს რისკიგაზარდოს.

კიბო გადამდები დაავადება არ არის

სამეცნიერო კვლევები მიუთითებს, რომ კიბო უშუალოდ ადამიანიდან ადამიანზე გადამდები დაავადება არ არის. თუმცა არსებობს მისი განვითარების გამომწვევი გადამდები ვირუსები, ბაქტერიები და პარაზიტები. ჯანსაღი ცხოვრების წესით, მონოგამიითა და რეგულარული შემოწმებებით ამ რისკის შემცირება შესაძლებელია. ამიტომ კიბოს მქონე ადამიანებს ვურჩევთ, მარტო არ დარჩნენ და, პირიქით, ადამიანებთან ურთიერთობა შეინარჩუნონ.