ქიმიოთერაპია პანკრეასის კიბოს მქონე ხანდაზმულ პაციენტებსაც ეხმარება

პანკრეასის კიბო ჩვეულებრივ, 65 წლის შემდეგ დიაგნოსტირდება და დიაგნოზის მედიანური ასაკი 70 წელია. დიაგნოსტიკისას პაციენტთა უმეტესობას შორსწასული დაავადება აქვს, რაც პანკრეასის გარეთ გავრცელებას ნიშნავს. ამ სტადიაზე მკურნალობის შესაძლებლობები შეზღუდულია და ოპერაცია, ჩვეულებრივ, შეუძლებელია. ეს მკურნალობის პროცესსა და გადარჩენის მაჩვენებლებზე უარყოფითად მოქმედებს.

არსებული სტანდარტული მკურნალობა

პანკრეასის კიბოს მკურნალობა დაავადების სტადიასა და პაციენტის ზოგად ჯანმრთელობაზეა დამოკიდებული. ადრეულ სტადიაზე ოპერაცია ყველაზე ეფექტიანი მეთოდია. შორსწასულ სტადიაზე ის, ჩვეულებრივ, შეუძლებელია და მკურნალობის საფუძველს ქიმიოთერაპია ქმნის. იშვიათად პაციენტებმა გენომური და გენეტიკური ტესტის შედეგების მიხედვით შეიძლება სამიზნე მკურნალობით ან იმუნოთერაპიით ისარგებლონ. ყველაზე გავრცელებული ქიმიოთერაპიული სქემებია FOLFIRINOX (5-FU, ლეიკოვორინის, ირინოტეკანისა და ოქსალიპლატინის კომბინაცია) და გემციტაბინისა და ნაბ-პაკლიტაქსელის კომბინაცია.

ASCO 2024-ზე წარმოდგენილი GIANT კვლევა

ASCO 2024-ზე წარმოდგენილი 2 ფაზის რანდომიზებული GIANT კვლევა ხანდაზმულ, ადრე უნამკურნალებ, მეტასტაზური პანკრეასის კიბოს მქონე პაციენტებზე მნიშვნელოვან მიგნებებს გვთავაზობს.

• პაციენტების შერჩევა:

  • კვლევაში ჩართული იყო 70 წლისა და უფროსი ასაკის პაციენტები.
  • გერიატრიული შეფასებით პაციენტები დაყვეს „კარგ ფორმაში მყოფებად“ — გერიატრიული დარღვევების გარეშე, „მოწყვლადებად“ — მსუბუქი ან საშუალო დარღვევებით, და „დასუსტებულებად“ — მძიმე დარღვევებით.

• მკურნალობის ჯგუფები:

  • „კარგ ფორმაში მყოფი“ პაციენტები: სტანდარტულ მკურნალობას იღებდნენ კვლევის გარეთ.
  • „დასუსტებული“ პაციენტები: მხარდამჭერ მოვლას იღებდნენ კვლევის გარეთ.
  • „მოწყვლადი“ პაციენტები:
    • 176 პაციენტი შემთხვევითად ორ სამკურნალო ჯგუფში განაწილდა:
      • შემცირებული დოზის 5-ფტორურაცილი (5-FU), ლეიკოვორინი და ლიპოსომური ირინოტეკანი (88 პაციენტი).
      • მოდიფიცირებული გემციტაბინი და ნაბ-პაკლიტაქსელი (88 პაციენტი).
    • 79 პაციენტმა 5-FU კომბინაცია დაიწყო, ხოლო 75-მა — გემციტაბინისა და ნაბ-პაკლიტაქსელის მკურნალობა.

• შეფასება და დაკვირვება:

  • პაციენტებს ყოველ 8 კვირაში აფასებდნენ დაავადების პროგრესირებამდე ან მკურნალობის აუტანლობამდე.
  • კვლევის განმავლობაში პაციენტების მედიანური ასაკი 77 წელი იყო.
  • მონაწილეთა 61,9% იყო 75 წლისა და უფროსი.
  • დაახლოებით ნახევარი ქალი იყო, 81,5% კი — თეთრკანიანი.
  • უმეტესობას (87,5%) ფუნქციური მდგომარეობის მაჩვენებელი 0 ან 1 ჰქონდა.

მიგნებები:

• საერთო გადარჩენა: გემციტაბინისა და ნაბ-პაკლიტაქსელის ჯგუფში საერთო გადარჩენის მედიანა 4,7 თვე იყო, ხოლო 5-FU კომბინაციის ჯგუფში — 4,4 თვე.
• მკურნალობის გაგრძელება: იმ პაციენტებში, რომლებმაც მკურნალობის სულ მცირე ორი ციკლი მიიღეს, გადარჩენის მედიანური ხანგრძლივობა 8,0 თვემდე გაიზარდა.
• ფუნქციური მდგომარეობა: ფუნქციური მდგომარეობის 2 მაჩვენებლის მქონე პაციენტების გადარჩენა ბევრად უარესი იყო, ვიდრე 0 მაჩვენებლის მქონეთა: 1,4 თვე და 6,9 თვე.
• გვერდითი ეფექტები: პაციენტების ნახევარზე მეტს 3 ან უფრო მაღალი ხარისხის გვერდითი ეფექტები ჰქონდა. სქემების პროფილები განსხვავდებოდა: გემციტაბინისა და ნაბ-პაკლიტაქსელის ჯგუფში უფრო ხშირად პერიფერიული ნეიროპათია, ხოლო 5-FU კომბინაციის ჯგუფში — დიარეა გამოვლინდა.

მნიშვნელოვანი დასკვნები

კვლევამ აჩვენა, რომ ხანდაზმულ და მოწყვლად პაციენტებში მკურნალობის ამტანობა შეზღუდული იყო და ბევრმა მისი დაწყება ან დასრულება ვერ შეძლო. თუმცა იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც მკურნალობის ატანა შეუძლიათ, ორივე ქიმიოთერაპიული სქემა შესაფერის შესაძლებლობას იძლევა. ასევე ხაზი გაესვა, რომ გერიატრიული შეფასება მხოლოდ ფუნქციური მდგომარეობის მაჩვენებელზე უფრო მნიშვნელოვანია. ეს შეიძლება დაეხმაროს იმ პაციენტების უკეთ შერჩევას, რომლებიც მკურნალობას აიტანენ, და შესაბამისი სტრატეგიების შექმნას.