მეტასტაზის დამწყები კიბოს უჯრედების დამიზნება ახლად აღმოჩენილი ცხიმოვანი მჟავის რეცეპტორ CD36-ის მეშვეობით

კიბოთი სიკვდილის 90 პროცენტზე მეტასტაზებიაპასუხისმგებელი. ბოლო წლების კვლევების მნიშვნელოვანი ნაწილი მეტასტაზის თავიდან აცილების მექანიზმების აღმოჩენას ეხება. 2016 წლის დეკემბერში ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, გამოითქვა მოსაზრება, რომ ცხიმით მდიდარმა დიეტებმა შეიძლება კიბოს გავრცელებას შეუწყოს ხელი.

კვლევაში სხვადასხვა სტადიის პირის ღრუს კიბოს პაციენტებისგან ქსოვილები აიღეს და მეტასტაზის დამწყებ უჯრედებში ბიომარკერები გააანალიზეს.

კვლევის შედეგების მიხედვით,

• აღმოაჩინეს ცხიმოვანი მჟავის პირველი, კიბოს სხვადასხვა ქსოვილსა და ორგანოში გადაადგილების ხელშემწყობი რეცეპტორიCD36.
• CD36 უჯრედის ზედაპირზე არსებული რეცეპტორია, რომელიც უჯრედში ცხიმოვანი მჟავების მიღებაზეა პასუხისმგებელი. CD36-ის აქტივობა მაღალი აღმოჩნდა პირის ღრუს, კანის, საკვერცხის, ნაწლავის, ფილტვისა და ძუძუს კიბოში.
• მკვლევრები CD36 რეცეპტორის არამეტასტაზურ კიბოს უჯრედებში დამატებითაც ცდილობდნენ მის ეფექტზე დაკვირვებას. CD36-ის დამატების შემდეგ კიბოს უჯრედებმა მეტასტაზური თვისებები შეიძინეს და უფრო აგრესიულად გამრავლება დაიწყეს.

რას ნიშნავს ეს შედეგები კლინიკური თვალსაზრისით?

• შესაძლოა კიბოს მეტასტაზისთვის პირველი ზოგადი ბიომარკერი აღმოაჩინეს. ამ კვლევამ შეიძლება გზა გაუხსნას ცხიმოვანი მჟავების რეცეპტორებზე დამიზნებულ ანტიმეტასტაზურ მკურნალობას. ამ მიზნით ჩატარებულ კვლევაში თაგვებში, რომელთაც CD36 ცილა დაუბლოკეს, კიბოს უჯრედების მეტასტაზური თვისებები გაქრა. ამასთან, CD36-ის მაბლოკირებელი ანტისხეულების გამოყენებისას ყველა თაგვის % 20-ში მეტასტაზები განადგურდა. მეტასტაზურ სიმსივნეებში კი %90-მდე შემცირება დაფიქსირდა.
• აღმოჩნდა, რომ სიმსივნური უჯრედების მეტასტაზური პოტენციალი CD36 სახელწოდების ცხიმის რეცეპტორზეც არის დამოკიდებული.
• ეს ერთ-ერთი კვლევაა, რომელსაც კიბოს მკურნალობაში რევოლუციის მოხდენა შეუძლია: მან აჩვენა, რომ მეტასტაზის დამწყები უჯრედები გავრცელებისთვის საკვებ ცხიმებზეც არიან დამოკიდებული.
• ეს კვლევა ასევე სტატინების ჯგუფის ქოლესტერინის დამწევი პრეპარატების მიმღებ კიბოს პაციენტებში უფრო ხანგრძლივი სიცოცხლის შესახებ ახლახან საერთაშორისო კონგრესზე წარმოდგენილი მოხსენების შედეგს ხსნის. თუმცა სტატინების ამ დადებითი გავლენის კვლევა ჯერ არ გამოქვეყნებულა. ამიტომ ქოლესტერინის დამწევი სტატინები მაღალი ქოლესტერინის (LDL) მქონე პაციენტების გარდა და ექიმის რეკომენდაციის გარეშე არ უნდა გამოიყენონ.