მრავლობითი მიელომის სამკურნალო ახალმა ცოცხალმა პრეპარატმა CAR T-უჯრედულმა თერაპიამ FDA-ს დამტკიცება მიიღო

პაციენტებისთვის, რომლებსაც უკვე ჩატარებული აქვთ მკურნალობის ოთხი ან მეტი ხაზი და აქვთ მკურნალობისადმი რეზისტენტული ან რეციდიული მრავლობითი მიელომა, მკურნალობის ახალი ვარიანტი FDA-მ (აშშ-ის სურსათისა და წამლების ადმინისტრაციამ) 2022 წლის 28 თებერვალს დაამტკიცა.

დამტკიცებული პროდუქტია იმუნოთერაპიის კლასის ცოცხალი პრეპარატი — CAR T-უჯრედული თერაპია. მისი მოქმედი ნივთიერებაა ciltacabtagene autoleucel (cilta-cel), რომელსაც Janssen და Legend Biotech აშშ-ის ბაზარზე Carvykti-ს სახელით წარადგენენ.

მრავლობითი მიელომა, ჰემატოლოგიური კიბოს სახეობაა, რომელიც ჩვენი იმუნური სისტემის B უჯრედებიდან წარმოშობილ პლაზმურ უჯრედებს აზიანებს. მრავლობითი მიელომა პლაზმური უჯრედების კიბოა. კიბოდ გარდაქმნილი პლაზმური უჯრედები წარმოქმნიან სიმსივნეს, რომელსაც პლაზმაციტომა ეწოდება. ეს სიმსივნეები ჩვეულებრივ ძვალში, იშვიათად კი სხვა ქსოვილებში გვხვდება. თუ ადამიანს პლაზმური უჯრედების მხოლოდ ერთი სიმსივნე აქვს, დაავადებას იზოლირებული პლაზმაციტომა ეწოდება. თუ სიმსივნე ერთზე მეტია, დაავადებას მრავლობითი მიელომა ჰქვია. პირველი სიმპტომია ძვლების ტკივილი ზურგში, თეძოებსა და თავის ქალაში.

ცოცხალი პრეპარატები მრავლობითი მიელომის მკურნალობაში

მრავლობითი მიელომის მკურნალობის ახალი სამიზნეა B უჯრედის მომწიფების ანტიგენი (BCMA), რომლისკენაც მიმართულია ქიმერული ანტიგენის რეცეპტორის (CAR) T-უჯრედული თერაპია.

აშშ-ის ბაზარზე უკვე არსებობს BCMA-სკენ მიმართული კიდევ ორი თერაპია — სხვა CAR T-უჯრედული თერაპია idecabtagene vicleucel (Abecma), რომელიც FDA-მ 2021 წლის მარტში დაამტკიცა, და 2020 წლის აგვისტოში დამტკიცებული პრეპარატის კონიუგატი, belantamab mafodotin (Blenrep).

Cilta-cel-ის დამტკიცება ეფუძნება 2020 წლის დეკემბერში ამერიკის ჰემატოლოგიის საზოგადოების ყოველწლიურ შეხვედრაზე პირველად წარდგენილ CARTITUDE-1 კვლევაში მიღებულ კლინიკურ მონაცემებს.

ამ კლინიკურ კვლევაში მონაწილეობდა რეციდიული/რეზისტენტული მრავლობითი მიელომის მქონე 97 პაციენტი, რომელთაც მანამდე მკურნალობის მედიანურად 6 ხაზი (დიაპაზონი: 3-დან 18-მდე) ჰქონდათ მიღებული, მათ შორის პროტეასომის ინჰიბიტორი, იმუნომოდულაციური აგენტი და anti-CD38 მონოკლონური ანტისხეული.

მრავლობითი მიელომის მქონე პაციენტების უმრავლესობისთვის მკურნალობა რემისიისა და რეციდივის დაუნდობელი ციკლია; მკურნალობის შემდგომ ხაზებზე გადასვლისას ღრმა პასუხს სულ უფრო ნაკლები პაციენტი აღწევს.

ამიტომ CARTITUDE-1 კვლევის შედეგები, რომლებიც აჩვენებს, რომ Cilta-cel-ს შეუძლია ღრმა და ხანგრძლივი პასუხებისა და მკურნალობის გარეშე ხანგრძლივი ინტერვალების უზრუნველყოფა ამ ინტენსიურად ნამკურნალებ მრავლობითი მიელომის პაციენტებშიც კი, მართლაც შთამბეჭდავია.

სხვა CAR T-უჯრედული თერაპიების მსგავსად, ciltacabtagene autoleucel-იც ერთჯერადი მკურნალობაა. ის მოიცავს პაციენტისგან სისხლის აღებას, T უჯრედების გამოყოფას, მათ გენეტიკურ მოდიფიკაციასა და შემდეგ პაციენტის ორგანიზმში დაბრუნებას.

CARTITUDE-1-ის შედეგები აჩვენებს, რომ ამ ერთჯერადმა მკურნალობამ ღრმა და ხანგრძლივი პასუხები გამოიწვია.

შედეგები

• საერთო პასუხის მაჩვენებელი 98% იყო და პაციენტების უმრავლესობამ (78%) მიაღწია მკაფიო სრულ პასუხს, როცა ექიმები მკურნალობის შემდეგ ვიზუალიზაციით ან სხვა ტესტებით დაავადების ვერცერთ სიმპტომს ან ნიშანს ვერ ხედავდნენ.
• 18-თვიანი მედიანური დაკვირვებისას პასუხის მედიანური ხანგრძლივობა 21,8 თვე იყო.

Cilta-cel-ის დამტკიცება ექიმებს სთავაზობს იმუნოთერაპიულ ვარიანტს, რომელიც პაციენტებს საშუალებას აძლევს, გარკვეული ხნით გათავისუფლდნენ მიელომის საწინააღმდეგო მკურნალობისგან.

სხვა CAR T-უჯრედული თერაპიების მსგავსად, აღინიშნა მძიმე გვერდითი მოვლენები და კიბოს ეს ცოცხალი პრეპარატები მხოლოდ შეზღუდული პროგრამებით, რისკის შეფასებისა და შემცირების სტრატეგიის ფარგლებშია ხელმისაწვდომი.

Cartykti-ს პროდუქტის ინფორმაცია შეიცავს ჩარჩოში მოთავსებულ გაფრთხილებას ციტოკინების გამოთავისუფლების სინდრომის (SSS), იმუნურ ეფექტორულ უჯრედებთან დაკავშირებული ნეიროტოქსიკურობის სინდრომის, პარკინსონიზმის, Guillain-Barré-ს სინდრომის, ჰემოფაგოციტური ლიმფოჰისტიოციტოზის / მაკროფაგების აქტივაციის სინდრომისა და ხანგრძლივი და/ან განმეორებადი ციტოპენიების შესახებ.

ყველაზე გავრცელებული არასასურველი რეაქციები (აღწერილია პაციენტების ≥20%-ში) იყო ცხელება, SSS, ჰიპოგამაგლობულინემია, ჰიპოტენზია, კუნთებისა და ძვლების ტკივილი, დაღლილობა, ინფექციები — დაუზუსტებელი პათოგენებით, ხველა, შემცივნება, დიარეა, გულისრევა, ენცეფალოპათია, მადის დაქვეითება, ზედა სასუნთქი გზების ინფექცია, თავის ტკივილი, ტაქიკარდია, თავბრუსხვევა, ქოშინი, შეშუპება, ვირუსული ინფექციები, კოაგულოპათია, ყაბზობა და ღებინება.