მსოფლიოში ყოველწლიურად ალკოჰოლთან დაკავშირებული კიბოს 740 ათასი ახალი შემთხვევა დიაგნოსტირდება

ალკოჰოლის მოხმარებაზე მოდიოდა 2020 წელს მსოფლიოში დიაგნოსტირებული კიბოს ყველა შემთხვევის 4%, რაც დაახლოებით 740 ათას ადამიანს შეესაბამება; ამ შემთხვევათა სამი მეოთხედი მამაკაცებში გვხვდება. ალკოჰოლთან დაკავშირებული კიბო ყველაზე ხშირად შემდეგ ორგანოებში წარმოიშვა: საყლაპავი, ღვიძლი და ძუძუ.

ეს შედეგები ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ქვედანაყოფის, კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტოს (International Agency for Research on Cancer= IARC), ანალიზიდან მომდინარეობს და 2021 წლის 13 ივლისს გამოქვეყნდა ჟურნალში The Lancet Oncology .

აუცილებელია ალკოჰოლისა და კიბოს კავშირის შესახებ ცნობიერების სასწრაფოდ გაზრდა

ბევრი მცდარი ინფორმაცია ვრცელდება და მისი ნაწილი თავად ალკოჰოლის ინდუსტრიიდან მოდის. ამასთან, მიუხედავად ღია რეკლამის ოფიციალური აკრძალვისა, ინტერნეტით მაუწყებელ არხებში სულ უფრო მეტი წამახალისებელი და ნაწილობრივ ფარული ალკოჰოლის რეკლამაა.

საზოგადოებას მკაფიო, დამოუკიდებელი ინფორმაცია სჭირდება და ეს დიდი, მტკიცე კვლევა რისკების გარკვევაში მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს. კვლევა დამატებით ნათელ მტკიცებულებას გვაძლევს, რომ ალკოჰოლის მოხმარება, განსაკუთრებით ჭარბად მსმელებში, კიბოს მნიშვნელოვან ტვირთს ქმნის.

კვლევის დეტალები

ალკოჰოლზე მისაწერი კიბოს ტვირთის შესაფასებლად კვლევის პირველმა ავტორმა Harriet Rumgay და მისმა კოლეგებმა კიბოს რამდენიმე სახეობისა და ყველა სახეობის ერთობლიობისთვის GLOBOCAN 2020-დან (მსოფლიოს კიბოს სტატისტიკა) კიბოს სიხშირის მონაცემები შეაგროვეს.

ალკოჰოლის მოხმარებასა და კიბოს დიაგნოსტიკას შორის 10-წლიანი ინტერვალის (დაყოვნების პერიოდის) დაშვებით მათ ალკოჰოლისა და ჯანმრთელობის გლობალური საინფორმაციო სისტემიდან 2010 წლის ერთ სულ მოსახლეზე ალკოჰოლის მოხმარების შეფასებები შეისწავლეს. შეფასებები ასაკისა და სქესის მიხედვით იყო დაყოფილი.

შედეგები

• შედეგებმა აჩვენა, რომ 2020 წლის კიბოს ყველა შემთხვევიდან 741300 (4,1%) ალკოჰოლის მოხმარებას შეიძლება მიეწეროს და ამ შემთხვევებიდან 568700 (76,7%) მამაკაცებში განვითარდა.
• ალკოჰოლზე მისაწერი კიბოს ასაკით სტანდარტიზებული ინციდენტობა (ყოველწლიური ახალი შემთხვევები) მამაკაცებში ყოველ 100000 ადამიანზე 13,4-ს შეადგენს, ქალებში კი ყოველ 100000-ზე — 3,7-ს.
• ალკოჰოლის მოხმარებაზე მისაწერი კიბოს ყველაზე გავრცელებული ტიპებია საყლაპავის კიბო (189700 შემთხვევა; 31,6%), ღვიძლის კიბო (154700 შემთხვევა; 17,3%) და ძუძუს კიბო (98300 შემთხვევა; 4,4%).
• ჭარბი სმა (განისაზღვრება როგორც >60 გრამი/დღე) ალკოჰოლზე მისაწერი კიბოს 46,7%-ზე იყო პასუხისმგებელი. სარისკო სმაზე (20–60 გრამი/დღე) ალკოჰოლთან დაკავშირებული კიბოს 29,4% მოდიოდა.
• ზომიერი სმა (<20 გრამი/დღე, დღეში დაახლოებით ორი ჭიქის ეკვივალენტი) ალკოჰოლზე მისაწერი კიბოს შემთხვევების 13,9%-ს უკავშირდებოდა.
• რეგიონების მიხედვით ანალიზმა აჩვენა, რომ სმაზე მისაწერი კიბოს შემთხვევების ყველაზე დიდი წილი აღმოსავლეთ აზიაში (5,7%) და ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში (5,6%) იყო. ყველაზე მცირე წილი დასავლეთ აზიაში (0,7%) და ჩრდილოეთ აფრიკაში (0,3%) გამოვლინდა.
• ქვეყნების მიხედვით ალკოჰოლზე მისაწერი კიბოს შემთხვევების შეფასებული წილი ყველაზე მაღალი მონღოლეთში (10%), ყველაზე დაბალი კი ქუვეითში (0%) იყო.
• ჩინეთში ალკოჰოლთან დაკავშირებული კიბოს შემთხვევების შეფასებული წილი 6% იყო; ინდოეთსა და საფრანგეთში — 5%; გერმანიაში, ბრაზილიასა და გაერთიანებულ სამეფოში — 4%; ამერიკის შეერთებულ შტატებში კი — 3%.

კიბოს მაჩვენებლების სქესობრივ განსხვავებებზე გუნდმა განაცხადა: „ანაზღაურებად დასაქმებაში ქალების წილის ზრდასთან ერთად ქალებში ალკოჰოლის მოხმარების მატებაც დაფიქსირდა,“ რაც მომავალში ქალებში ალკოჰოლთან დაკავშირებული კიბოს სიხშირის ზრდაზე მიანიშნებს.

ალკოჰოლთან დაკავშირებულ კიბოს შემთხვევებში ძუძუს კიბოს 3-ე ადგილი ამ შეშფოთებას ამყარებს.

ალკოჰოლის მოხმარების გაზომვა უნდა გაუმჯობესდეს

ამ კვლევაში ალკოჰოლის მოხმარების გაზომვა ადამიანების თვითანგარიშებს ეყრდნობოდა, რაც გაზომვის ობიექტურობასთან დაკავშირებით კითხვებს აჩენს. მომავალში ალკოჰოლის მოხმარების რაოდენობის უფრო ობიექტურად გასაზომი ბიომარკერების გამოყენება უფრო ზუსტ შეფასებებს გახდის შესაძლებელს.

ალკოჰოლის პირდაპირი ბიომარკერების, მაგალითად ფოსფატიდილეთანოლის — ეთანოლის არსებობისას წარმოქმნილი და ლეიკოციტებთან (სისხლის წითელ უჯრედებთან) შეკავშირებული „ანომალიური“ ფოსფოლიპიდის — გაზომვით ალკოჰოლის მოხმარებული რაოდენობის ობიექტური გაზომვა შეიძლება.

ბიომარკერის გაზომვა და წარსული მოხმარების გულდასმით გამოკითხვა შეიძლება დაგვეხმაროს როგორც მიმდინარე, ისე წარსული ალკოჰოლური ზემოქმედების დადგენაში.

მსგავსი მაგალითია დიაბეტის დროს გასაზომი HbA1c(გლიკოზილირებული ჰემოგლობინი), რომელიც უკვე საყოველთაოდ აღიარებული სტანდარტული ბიომარკერია.

ეს შედეგები წინა მონაცემებს შეესაბამება და უკვე ვიცით, რომ ალკოჰოლი შვიდი ტიპის კიბოს იწვევს, მათ შორის ძუძუს, საყლაპავის, პირისა და ყელის კიბოს.

თუმცა ამ რისკის საზოგადოებისთვის სათანადოდ მიწოდება ვერ ხერხდება.

წინასწარვე უნდა ვაღიაროთ, რომ თამბაქოს მსგავსად ალკოჰოლის ეტიკეტებზე ჯანმრთელობის ზიანის გაფრთხილებების განთავსებაც საკმარისი არ იქნება. ცხადია, უფრო გონივრული სტრატეგიები გვჭირდება.

*