ოპერაბელური საყლაპავის კიბოს დროს ქიმიოთერაპია თუ ქიმიორადიოთერაპია?

• ყოველწლიურად 510 ათასზე მეტ ადამიანს საყლაპავის (საკვების მილის) კიბოს დიაგნოზი ესმება; ეს კიბო მსოფლიოში სიხშირით მე-9 ადგილზეა.
• უკვე დიდი ხანია განიხილება, თუ რომელი მკურნალობის მიდგომაა უფრო ეფექტიანი, განსაკუთრებით ოპერაბელური საყლაპავის ადენოკარცინომის მქონე პაციენტებისთვის.
• ESOPEC კვლევა, რომლის შედეგებიც 2025 წლის 22 იანვარს NEJM ჟურნალში გამოქვეყნდა, გერმანიაში ჩატარდა და ერთმანეთს შეადარა ოპერაციამდე და შემდეგ ჩატარებული ქიმიოთერაპია და მხოლოდ ოპერაციამდე ჩატარებული ქიმიორადიოთერაპია.
• კვლევის მიზანი იყო დაედგინა, ამ ორი მეთოდიდან რომელს ჰქონდა უკეთესი გავლენა პაციენტების სიცოცხლის ხანგრძლივობასა და დაავადების პროგრესირებაზე.

უკეთესი ადგილობრივი კონტროლი თუ უკეთესი სისტემური კონტროლი?

ოპერაბელური საყლაპავის ადენოკარცინომის მკურნალობაში ორი მნიშვნელოვანი მიდგომაა როგორც ოპერაციამდე და შემდეგ ჩატარებული ქიმიოთერაპია, ისე მხოლოდ ოპერაციამდე ჩატარებული ქიმიორადიოთერაპია. თუმცა თითოეულ მეთოდს თავისი შეზღუდვები აქვს.

ცნობილია, რომ მხოლოდ ოპერაციამდე ჩატარებული ქიმიორადიოთერაპია ნაკლებად ეფექტიანია კიბოს სხეულის სხვა ნაწილებში გავრცელების კონტროლში და მკურნალობის დროს შესაძლოა მძიმე გვერდითი ეფექტები გამოიწვიოს. მეორე მხრივ, FLOT ქიმიოთერაპიის რეჟიმი (fluorouracil, leucovorin, oxaliplatin და docetaxel), მართალია, სისტემური კონტროლისთვის შესაძლოა უფრო ეფექტიანი იყოს, თუმცა გარკვეულ რისკებს შეიცავს. ამ კვლევაში ერთმანეთს შეადარეს ამ ორი მეთოდის გავლენა პაციენტების სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე.

ESOPEC კვლევის დეტალები

კვლევაში ჩართული პაციენტები შემთხვევითი პრინციპით ორ ჯგუფად განაწილდნენ. პირველი ჯგუფი FLOT რეჟიმს პერიოპერაციულად (ოპერაციამდე და შემდეგ) იღებდა, მეორე კი პრეოპერაციულ (ოპერაციამდე) ქიმიორადიოთერაპიის რეჟიმს მიჰყვებოდა (41,4 Gy რადიოთერაპია carboplatin-თან და paclitaxel-თან ერთად).

• მონაწილეთა მახასიათებლები: 438 პაციენტი, მედიანური ასაკი 63 წელი (89% მამაკაცი, 11% ქალი)

• დაავადების მდგომარეობა: კლინიკური სტადია cT1 cN+, cT2–4a cN+ ან cT2–4a cN0

• დიზაინი: ფაზა 3-ის რანდომიზებული, კონტროლირებადი, ღია (არაბრმა) კვლევა, რომელიც გერმანიის 25 ცენტრში ჩატარდა

პაციენტებს ოპერაცია წინასაოპერაციო მკურნალობის დასრულებიდან 4-8 კვირაში ჩაუტარდათ.

პირველადი საბოლოო მაჩვენებლები იყო საერთო გადარჩენა (სამ წელზე ცოცხლად ყოფნის მაჩვენებელი) და პროგრესირების გარეშე გადარჩენა.

შედეგები

• საერთო გადარჩენა:

  • FLOT ჯგუფში სამწლიანი საერთო გადარჩენის მაჩვენებელი იყო 57,4% (სანდოობის ინტერვალი [CI]: 50,1% - 64,0%)

  • პრეოპერაციული ქიმიორადიოთერაპიის ჯგუფში 50,7% (CI: 43,5% - 57,5%)

  • FLOT რეჟიმით სიკვდილის რისკი 30%-ით შემცირდა (HR: 0,70; P=0,01)

• დაავადების განმეორების გარეშე:

  • FLOT ჯგუფში პროგრესირების გარეშე გადარჩენა 51,6% იყო (CI: 44,3% - 58,4%)

  • ქიმიორადიოთერაპიის ჯგუფში 35,0% (CI: 28,4% - 41,7%)

• გვერდითი ეფექტები:

  • FLOT ჯგუფში მძიმე გვერდითი ეფექტები (მაგ., ხარისხი 3+) 58%-ში გამოვლინდა

  • ქიმიორადიოთერაპიის ჯგუფში მძიმე გვერდითი ეფექტების მაჩვენებელი 50% იყო

  • მძიმე არასასურველ მოვლენებს შორის ყველაზე ხშირი პნევმონია იყო (FLOT: 5,3%; ქიმიორადიოთერაპია: 8,7%)

• ოპერაციიდან 90 დღეში სიკვდილის მაჩვენებელი:

  • FLOT ჯგუფში 3,1%

  • ქიმიორადიოთერაპიის ჯგუფში 5,6%

კომენტარი

ქიმიორადიოთერაპიის ჯგუფში ოპერაციიდან პირველ 90 დღეში სიკვდილის მაჩვენებელი უფრო მაღალი აღმოჩნდა. ეს აჩვენებს, რომ ქიმიორადიოთერაპიამ შესაძლოა ადრეული რისკები გაზარდოს. ამ შედეგებზე დაყრდნობით, ოპერაბელური საყლაპავის ადენოკარცინომისთვის FLOT ქიმიოთერაპიის რეჟიმი შესაძლოა ახალ სტანდარტულ სამკურნალო ვარიანტად იქცეს.

თუმცა ის ფაქტი, რომ კვლევა მხოლოდ გერმანიაში ჩატარდა, სხვა პაციენტურ ჯგუფებზე შედეგების განზოგადების შესახებ გარკვეულ კითხვებს აჩენს. ამასთან, FLOT რეჟიმის გვერდითი ეფექტების პროფილის გათვალისწინებით საჭიროა ნაკლები გვერდითი ეფექტების მქონე ალტერნატიული სამკურნალო რეჟიმების შემუშავება.

გარდა ამისა, მკურნალობის შერჩევის პაციენტთა ინდივიდუალურ საჭიროებებზე მორგება მოითხოვს მეტი მონაცემის შეგროვებას, განსაკუთრებით მკურნალობაზე პასუხისა და გვერდითი ეფექტების შესახებ.

დასკვნის სახით, FLOT რეჟიმით ოპერაციამდე და შემდეგ ჩატარებულმა ქიმიოთერაპიამ უკეთესი გადარჩენის შედეგები უზრუნველყო, ვიდრე მხოლოდ ოპერაციამდე ჩატარებულმა ქიმიორადიოთერაპიამ. ეს კვლევა საყლაპავის კიბოს მკურნალობის კლინიკური პრაქტიკისთვის მნიშვნელოვან მიმართულებას იძლევა.