Əməliyyat oluna bilən qida borusu xərçəngində kimyaterapiya, yoxsa kimyoradioterapiya?

• Hər il 510 mindən çox insana özofagus (qida borusu) xərçəngi diaqnozu qoyulur; bu, dünyada ən çox rast gəlinən 9-cu xərçəngdir.
• Xüsusilə əməliyyat oluna bilən qida borusu adenokarsinoması xəstələrində hansı müalicə yanaşmasının daha təsirli olduğu uzun zamandır müzakirə edilir.
• Nəticələri 22 yanvar 2025 tarixində NEJM jurnalında dərc olunan ESOPEC araşdırması Almaniyada aparılıb; əməliyyatdan əvvəl və sonra kimyaterapiyanı yalnız əməliyyatdan əvvəl kimyoradioterapiya ilə müqayisə edib.
• Məqsəd bu iki üsuldan hansının həyat müddətinə və xəstəliyin irəliləməsinə daha yaxşı təsir etdiyini müəyyən etməkdir.

Daha yaxşı yerli nəzarət, yoxsa sistemik nəzarət?

Əməliyyat oluna bilən qida borusu adenokarsinomasında həm əməliyyatdan əvvəl və sonra kimyaterapiya, həm də yalnız əməliyyatdan əvvəl kimyoradioterapiya iki mühüm yanaşmadır. Lakin hər üsulun öz məhdudiyyətləri var.

Yalnız əməliyyatdan əvvəl kimyoradioterapiyanın xərçəngin bədənin digər nahiyələrinə yayılmasına nəzarətdə daha az təsirli olduğu və müalicə zamanı ciddi yan təsirlər yarada bildiyi məlumdur. Digər tərəfdən, FLOT adlanan kimyaterapiya üsulu (fluorourasil, leykovorin, oksaliplatin və dosetaksel) sistemik nəzarətdə daha təsirli ola bilsə də, müəyyən risklər daşıyır. Araşdırmada bu iki üsulun xəstələrin həyat müddətinə təsiri müqayisə edilib.

ESOPEC araşdırmasının təfərrüatları

Xəstələr təsadüfi şəkildə iki qrupa ayrılıb. Birinci qrup perioperativ dövrdə (əməliyyatdan əvvəl və sonra) FLOT, ikinci qrup isə preoperativ (əməliyyatdan əvvəl) kimyoradioterapiya rejimi (41,4 Gy radioterapiya ilə karboplatin və paklitaksel) alıb.

• İştirakçı xüsusiyyətləri: 438 xəstə, median yaş 63 (89% kişi, 11% qadın)

• Xəstəliyin vəziyyəti: Klinik mərhələ cT1 cN+, cT2–4a cN+ və ya cT2–4a cN0

• Dizayn: Almaniyanın 25 mərkəzində aparılan 3-cü faza, randomizə edilmiş, nəzarətli, açıq etiketli (kor olmayan) araşdırma

Xəstələr əməliyyatdan əvvəlki müalicə bitdikdən sonra 4-8 həftə ərzində əməliyyat olunublar.

Əsas sonlanma nöqtələri ümumi sağqalım (üçillik sağqalım tezliyi) və irəliləməsiz sağqalım olub.

Nəticələr

• Ümumi sağqalım:

  • FLOT qrupunda üçillik ümumi sağqalım tezliyi 57,4% (güvən aralığı [GA]: 50,1% - 64,0%)

  • Əməliyyatdan əvvəl kimyoradioterapiya qrupunda 50,7% (GA: 43,5% - 57,5%)

  • FLOT rejimi ilə ölüm riskində 30% azalma (HR: 0,70; P=0,01)

• Xəstəliyin təkrarlanmaması:

  • FLOT qrupunda irəliləməsiz sağqalım 51,6% (GA: 44,3% - 58,4%)

  • Kimyoradioterapiya qrupunda 35,0% (GA: 28,4% - 41,7%)

• Yan təsirlər:

  • FLOT qrupunda 58% tezliklə ciddi yan təsir (məsələn, dərəcə 3+) müşahidə olunub

  • Kimyoradioterapiya qrupunda ciddi yan təsir tezliyi 50% olub

  • Ciddi arzuolunmaz hadisələrdən ən çox rast gəlinəni pnevmoniya olub (FLOT: 5,3%; kimyoradioterapiya: 8,7%)

• Əməliyyatdan sonrakı 90 günlük ölüm tezliyi:

  • FLOT qrupunda 3,1%

  • Kimyoradioterapiya qrupunda 5,6%

Şərh

Kimyoradioterapiya qrupunda əməliyyatdan sonrakı ilk 90 gündə ölüm tezliyi daha yüksək olub. Bu, kimyoradioterapiyanın erkən dövr risklərini artıra biləcəyini göstərir. Nəticələrə əsasən əməliyyat oluna bilən qida borusu adenokarsinomasında FLOT kimyaterapiya rejimi yeni standart müalicə seçimi ola bilər.

Lakin araşdırmanın yalnız Almaniyada aparılması nəticələrin digər xəstə qruplarına şamil edilməsinə dair bəzi suallar yaradır. Bundan əlavə, FLOT rejiminin yan təsir profili nəzərə alınaraq daha az yan təsirli alternativ rejimlər hazırlanmalıdır.

Həmçinin müalicə seçiminin xəstələrin fərdi ehtiyaclarına uyğunlaşdırılması xüsusilə müalicəyə cavab və yan təsirlər barədə daha çox məlumatın toplanmasını tələb edir.

Nəticə olaraq, FLOT rejimi ilə əməliyyatdan əvvəl və sonra kimyaterapiya yalnız əməliyyatdan əvvəl kimyoradioterapiyadan daha yaxşı sağqalım nəticələri verib. Araşdırma qida borusu xərçənginin müalicəsində klinik praktikaya mühüm istiqamət verir.