ფილტვის კიბოს სტადირება TNM-ის მე-9 გამოცემის მიხედვით

ფილტვის კიბოს სტადირება TNM-ის მე-9 გამოცემის მიხედვით (IASLC, 2025)

შესავალი

TNM სისტემა კიბოს ანატომიური გავრცელების აღწერის სტანდარტულ გზას გვთავაზობს. ერთიანი ნომენკლატურა აუმჯობესებს კომუნიკაციას პროგნოზისა და მკურნალობის გადაწყვეტილებების შესახებ, ასევე სხვადასხვა პაციენტსა და კვლევაში მიღებული შედეგების შედარებადობას. ფილტვის კიბოს TNM სისტემა მოიცავს როგორც ფილტვის არაწვრილუჯრედოვან კარცინომას (NSCLC), ისე ფილტვის ნეიროენდოკრინულ სიმსივნეებს (ტიპური კარცინოიდიდან ფილტვის წვრილუჯრედოვან კარცინომამდე). ის არ არის განკუთვნილი ფილტვის სარკომებისთვის, ლიმფომებისთვის ან გულმკერდის სხვა იშვიათი ნეოპლაზიებისთვის.

ფილტვის კიბოს ეპიდემიოლოგია

ფილტვის კიბო ავთვისებიანი დაავადებაა, რომელიც ფილტვის ქსოვილებში იწყება, ყველაზე ხშირად — სასუნთქი გზების ამომფენ უჯრედებში. დროთა განმავლობაში გენეტიკური და უჯრედული ცვლილებები ამ უჯრედების უკონტროლო ზრდას, მიმდებარე ქსოვილებში შეჭრას და საბოლოოდ სხვა ორგანოებში გავრცელებას (მეტასტაზირებას) იწვევს. ისტორიულად, მე-20 საუკუნეში თამბაქოს ფართოდ გავრცელებამდე ფილტვის კიბო იშვიათი დიაგნოზი იყო. სიგარეტის მოწევისა და სამრეწველო ზემოქმედების ზრდასთან ერთად მისი ინციდენტობა მკვეთრად გაიზარდა.

დღეს ფილტვის კიბო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული კიბოა და როგორც მამაკაცებში, ისე ქალებში კიბოთი სიკვდილის წამყვანი მიზეზია. 2020 წელს მსოფლიოში სავარაუდოდ 2.2 მილიონი ახალი შემთხვევა და დაახლოებით 1.8 მილიონი სიკვდილი აღირიცხა, რაც ყველა ახალი კიბოს დაახლოებით 11–12%-სა და კიბოთი სიკვდილის თითქმის 18%-ს შეადგენს. მხოლოდ შეერთებულ შტატებში ფილტვისა და ბრონქების კიბოზე ყველა ახალი კიბოს დიაგნოზის დაახლოებით 11% და კიბოთი სიკვდილის 20%-ზე მეტი მოდის. დიაგნოზის დროს საშუალო ასაკი ჩვეულებრივ დაახლოებით 70 წელია.

ძირითადი რისკფაქტორებია თამბაქოს მოწევა (ფილტვის კიბოს შემთხვევების ~80–90%-ის მიზეზი), პასიური მოწევა, რადონის ზემოქმედება, პროფესიული კანცეროგენები (მაგალითად, აზბესტი) და ჰაერის დაბინძურება. რადგან სიმპტომების გაჩენისას ფილტვის კიბო ხშირად უკვე გავრცელებულ სტადიაშია, ვიზუალიზაციის, ქირურგიული, სისტემური და მიზნობრივი მკურნალობის მიღწევების მიუხედავად, მისი პროგნოზი არასახარბიელოა.

ძირითადი ცვლილებები მე-9 გამოცემაში

მე-8 გამოცემასთან შედარებით ცვლილებები მცირეა. ძირითადი განსხვავებებია:

• T კომპონენტი: ცვლილებები არ არის.
• N კომპონენტი: N2 იყოფა N2a-დ (ერთმხრივი შუასაყარის/კარინისქვეშა ერთი სადგური) და N2b-დ (ერთმხრივი შუასაყარის/კარინისქვეშა მრავალი სადგური).
• M კომპონენტი: M1c იყოფა M1c1-ად (ერთი ორგანოთა სისტემის ფარგლებში მოქცეული მრავალი მეტასტაზი) და M1c2-ად (ერთზე მეტი ორგანოთა სისტემის მომცველი მეტასტაზები).

ამ განახლებებს რამდენიმე სტადიურ ჯგუფში ცვლილება მოჰყვა (განსაკუთრებით IIA, IIB, IIIA და IIIB-ში).

პრეფიქსები და შეფასების კოდები

TNM კატეგორიებს კონტექსტის აღსანიშნავად ხშირად პრეფიქსი ემატება:

• c — კლინიკური სტადია (მკურნალობამდე, ყველა ხელმისაწვდომი კლინიკური/ვიზუალიზაციის მონაცემი).
• p — პათოლოგიური სტადია (მხოლოდ ქირურგიული რეზექციის ნიმუშზე დაფუძნებული).
• y — მკურნალობის შემდგომი (გამოიყენება სისტემური მკურნალობის ან რადიოთერაპიის შემდეგ ხელახალი სტადირებისთვის; რეზექციის გარეშე — ycTNM, რეზექციის შემდეგ — ypTNM).

გარდა ამისა, E კოდით შეიძლება აღინიშნოს სტადირებისთვის გამოყენებული ინფორმაციის ტიპი:

• E1: ფიზიკური გასინჯვა
• E2: ვიზუალიზაცია
• E3a: ციტოლოგია; E3b: ჰისტოლოგია
• E4: რეზექციის ნიმუში

მაგალითები:

• cT2aN2aM0 E3a — კლინიკური სტადირება კვანძოვანი დაავადების ციტოლოგიური დადასტურებით.
• pT1cN0M0 E4 — პათოლოგიური სტადირება რეზექციის შემდეგ.

სუბსოლიდური კერები (დაბურული მინისებრი / ნაწილობრივ სოლიდური)

სუბსოლიდურ კერებს CT-ზე დაბურული მინისებრი სიმკვრივე ახასიათებს და ჩვეულებრივ ლეპიდური ზრდის ტიპს ასახავს. ისინი შეიძლება მთლიანად დაბურული მინისებრი ან ნაწილობრივ სოლიდური იყოს (შეიცავდეს სოლიდურ კომპონენტს, რომელიც ჰისტოლოგიურად, როგორც წესი, ინვაზიას შეესაბამება).

აღწერის აუცილებელი ელემენტები: ფილტვის ფანჯარაში მიღებულ მომიჯნავე თხელშრიან (≤1.5 mm) CT სურათებზე უნდა აღირიცხოს როგორც კერის საერთო დიამეტრი, ისე ნებისმიერი სოლიდური კომპონენტის მაქსიმალური დიამეტრი.

მთლიანად დაბურული მინისებრი კერები

• თუ საერთო დიამეტრი ≤ 30 mm → კლასიფიცირდება საერთო ზომით და მაქსიმუმ cTis-ად (in situ).
• თუ საერთო დიამეტრი > 30 mm → კერა სულ მცირე cT1a-ა, მიუხედავად იმისა, რომ მთლიანად დაბურული მინისებრია.

ნაწილობრივ სოლიდური კერები (სოლიდური კომპონენტით)

• სტადირება ეფუძნება სოლიდური კომპონენტის უდიდეს ზომას (როგორც ინვაზიური ნაწილის შემცვლელ მაჩვენებელს).
• მაგალითი: საერთო ზომა ≤30 mm და სოლიდური ნაწილი ≤5 mm → cT1mi (მინიმალურად ინვაზიური). თუ საერთო ზომა >30 mm-ია იმავე ≤5 mm სოლიდური ნაწილით, კერა cT1a-ა (რადგან საერთო >30 mm ზომა cT1a-ს განსაზღვრავს).
• სოლიდური კომპონენტი 11–20 mm → cT1b; 21–30 mm → cT1c.

T სტადირება (სიმსივნის ზომა და ადგილობრივი ინვაზია)

T კატეგორიისთვის გამოიყენება ინვაზიური სიმსივნის უდიდესი დიამეტრი (პათოლოგიით ან რადიოლოგიურად სოლიდური კომპონენტით). ზომა შეიძლება მრავალსიბრტყიანი რეკონსტრუქციიდან იყოს აღებული, თუ ის აქსიალურ გაზომვაზე დიდია.

T1: ≤ 3 cm, მდებარეობს ფილტვის პარენქიმაში ან წილოვან/პერიფერიულ ბრონქში.

• T1mi — მინიმალურად ინვაზიური ადენოკარცინომა
• T1a — ≤ 1 cm
• T1b — > 1 cm და ≤ 2 cm
• T1c — > 2 cm და ≤ 3 cm

T2: > 3 cm და ≤ 5 cm ან განსაზღვრული მახასიათებლების მქონე სიმსივნეები:

• T2a — > 3 cm და ≤ 4 cm; ან სიმსივნე, რომელიც იჭრება ვისცერულ პლევრაში, მოიცავს მთავარ ბრონქს (კარინის დისტალურად) ან იწვევს ფილტვის კარამდე გავრცელებულ ატელექტაზს/ობსტრუქციულ პნევმონიტს.
• T2b — > 4 cm და ≤ 5 cm (სხვა T2a მახასიათებლებით ან მათ გარეშე).

T3: > 5 cm და ≤ 7 cm; ან პარიეტულ პლევრაში ან გულმკერდის კედელში ინვაზია; ან პერიკარდიუმში, დიაფრაგმის ნერვში, კენტ ვენაში, გულმკერდის ნერვულ ფესვებში/ვარსკვლავისებრ განგლიონში ინვაზია; ან ცალკეული სიმსივნური კვანძ(ებ)ი იმავე წილში.

T4: > 7 cm; ან შუასაყარში, ტრაქეაში, კარინაში, საყლაპავში, დიაფრაგმაში, გულში, მსხვილ სისხლძარღვებში, ინტრაპერიკარდიულ ფილტვის სისხლძარღვებში, მალის სხეულში, ხერხემლის არხში, კისრის ნერვულ ფესვებში, მხრის წნულში ინვაზია; ან ცალკეული სიმსივნური კვანძ(ებ)ი იმავე მხარის სხვადასხვა წილში.

ფილტვის მრავალი კერის სტადირება

1. სინქრონული პირველადი სიმსივნეები: თითოეულ სიმსივნეს ენიჭება ცალკე TNM სტადია (მკურნალობა დამოუკიდებლად).

2. ერთი და იმავე სიმსივნის ცალკეული კვანძები:

• იმავე წილში → T3
• გულმკერდის იმავე ნახევარში, იმავე მხარის სხვა წილში → T4
• საპირისპირო მხარის წილში → M1a
• პაციენტს ენიჭება ერთი N და ერთი M.

3. მრავალი დაბურული მინისებრი / ლეპიდური კერა: სტადირება დომინანტური (T-ის მხრივ ყველაზე დომინანტური) კერის მიხედვით; ერთი N და M. მრავლობითობა რიცხვით აღირიცხება.

4. დიფუზური პნევმონიის ტიპის ადენოკარცინომა: გამოიყენება კვანძებისა და მეტასტაზების იგივე წესები (იმავე წილში → T3; იმავე მხარეს, სხვა წილში → T4; საპირისპირო მხარის წილში → M1a); ენიჭება ერთი N და M.

N სტადირება (რეგიონული ლიმფური კვანძები)

IASLC რუკის მიხედვით რეგიონულ სადგურებს მიეკუთვნება გულმკერდის შიდა კვანძები და ლავიწზედა/კიბისებრი კუნთების კვანძები. უჩვეულო კვანძები (პარასტერნალური, იღლიის) არარეგიონულად (მეტასტაზურად) მიიჩნევა.

N1 - N3 კვანძები

• N1 მეტასტაზი იმავე მხარის ფილტვის შიდა, პერიბრონქულ ან კარის ლიმფურ კვანძებში, უშუალო გავრცელებით კვანძების ჩართვის ჩათვლით.
• N2a მეტასტაზი იმავე მხარის შუასაყარის ან კარინისქვეშა ერთ ლიმფურ სადგურში.
• N2b მეტასტაზი იმავე მხარის შუასაყარის და/ან კარინისქვეშა მრავალ ლიმფურ სადგურში.
• N3 მეტასტაზი საპირისპირო მხარის კარის ან შუასაყარის ლიმფურ კვანძებში, ან კიბისებრი კუნთების თუ ლავიწზედა ლიმფურ კვანძებში.

რეგიონული ლიმფური კვანძების კლასიფიკაციის სისტემა

ფილტვის კიბოში რეგიონული ლიმფური კვანძების ჩართვა მოიცავს გულმკერდის შიდა, კიბისებრი კუნთებისა და ლავიწზედა კვანძებს. უფრო იშვიათი ჩართვა, მაგალითად პარასტერნალურ ან იღლიის კვანძებში, მეტასტაზურად მიიჩნევა.

გამოიყენება IASLC-ის ლიმფური კვანძების კლასიფიკაცია:

1. კისრის ქვედა, ლავიწზედა და მკერდის ძვლის ამონაჭდევის კვანძები
2. ზედა პარატრაქეული.
3. პრევასკულური 3A: კვანძები, რომლებიც ტრაქეას არ ესაზღვრება, განსხვავებით სადგური 2-ის კვანძებისგან, და სისხლძარღვების წინ მდებარეობს. პრევერტებრული 3P: კვანძები, რომლებიც ტრაქეას არ ესაზღვრება, არამედ საყლაპავის უკან, მალების წინ მდებარეობს (3P).
4. ქვედა პარატრაქეული კვანძები.
5. სუბაორტული (აორტა-პულმონური ფანჯრის) კვანძები
6. პარააორტული (აღმავალი აორტის ან დიაფრაგმის ნერვის) კვანძები.
7. კარინისქვეშა.
8. პარაეზოფაგური.
9. ფილტვის იოგის: ფილტვის იოგებში მდებარე კვანძები.
10. კარის კვანძები: შუასაყრის გარეთ მდებარე კვანძები.

NSCLC პაციენტებში ლიმფური კვანძების სტადირებისთვის CT არასანდოა, მიუხედავად შერჩეული ზომითი ზღვრისა. PET-CT N სტატუსის განსაზღვრისთვის გაცილებით სანდოა, თუმცა ცრუ დადებითი შედეგები გვხვდება, მაგალითად სარკოიდოზის, ტუბერკულოზისა და სხვა ინფექციების დროს. PET-CT-ს მაღალი უარყოფითი პროგნოზული ღირებულება აქვს.

• დონე 1: მნიშვნელოვანია დონე 1-ის (N3) და დონე 2-ისა და 3-ის კვანძების (N2) გამიჯვნა. დონე 1-ის ქვედა საზღვარია ორივე მხარეს ლავიწები, ხოლო შუა ხაზზე — მკერდის ძვლის ტარის ზედა კიდე.
• დონე 2R: ზედა საზღვარია ფილტვის მწვერვალი და შუა ხაზზე მკერდის ძვლის ტარის ზედა კიდე. ქვედა საზღვარია უსახელო ვენის კაუდალური კიდის ტრაქეასთან გადაკვეთა. მედიალური საზღვარი ტრაქეის მარცხენა ლატერალურ კიდეს მიჰყვება.
• დონე 2L: ფილტვის მწვერვალიდან და მკერდის ძვლის ტარის ზედა კიდიდან აორტის რკალის ზედა კიდემდე.
• დონე 4R: მოიცავს მარჯვენა პარატრაქეულ და პრეტრაქეულ კვანძებს ტრაქეის მარცხენა ლატერალურ კიდემდე. ვრცელდება უსახელო ვენის კაუდალური კიდის ტრაქეასთან გადაკვეთიდან კენტი ვენის ქვედა კიდემდე.
• დონე 4L: კვანძები ტრაქეის მარცხენა ლატერალური კიდის მარცხნივ, თუმცა არტერიული იოგის მედიალურად. აორტის რკალის ზედა კიდიდან მარცხენა მთავარი ფილტვის არტერიის ზედა კიდემდე.
• დონე 5: სუბაორტული კვანძები არტერიული იოგის ლატერალურად. ეს კვანძები აორტასა და ფილტვის ღეროს შორის კი არა, ამ სისხლძარღვების ლატერალურად მდებარეობს.
• დონე 10R: კარის კვანძები კენტი ვენის ქვედა კიდემდე, პრეკარინულ პოზიციაში მდებარე კვანძების ჩათვლით.
• დონე 10L: კარის კვანძები მარცხენა ფილტვის არტერიის ზედა კიდემდე ვრცელდება.

პრაქტიკული შენიშვნები: მხოლოდ CT კვანძოვანი სტადირებისთვის შეზღუდულია; PET-CT აუმჯობესებს უარყოფით პროგნოზულ ღირებულებას, თუმცა ანთებითი დაავადებისას (მაგ., სარკოიდოზი, ტუბერკულოზი) შეიძლება ცრუ დადებითი შედეგი ჰქონდეს. როცა შედეგმა შეიძლება მართვა შეცვალოს, ხშირად საჭიროა პათოლოგიური დადასტურება (EBUS, მედიასტინოსკოპია, ბიოფსია).

მარჯვენა ფილტვის სიმსივნისთვის N სტადიებია:

• N1 - იმავე მხარის პერიბრონქული და/ან კარის ლიმფური კვანძები 10R-14R
• N2 - იმავე მხარის შუასაყარის და/ან შუა ხაზის ლიმფური კვანძები 2R, 3a/p, 4R, 7, 8R, 9R
• N3 - საპირისპირო მხარის შუასაყარის და/ან კარის, აგრეთვე ნებისმიერი ლავიწზედა ლიმფური კვანძი 1, 2L, 3aL, 4L, 5, 6, 8L, 9L, 10L-14L

მარცხენა ფილტვის სიმსივნისთვის N სტადიებია:

• N1 - იმავე მხარის პერიბრონქული და/ან კარის ლიმფური კვანძები 10L-14L
• N2 - იმავე მხარის შუასაყარის და/ან შუა ხაზის ლიმფური კვანძები 2L, 3a/p, 4L, 7, 8L, 9L
• N3 - საპირისპირო მხარის შუასაყარის და/ან კარის, აგრეთვე ნებისმიერი ლავიწზედა ლიმფური კვანძი 1, 2R, 3aR, 3pR, 4R, 8R, 9R, 10R-14R

M სტადირება (შორეული მეტასტაზები)

M სტადირება დამოკიდებულია შორეული დაავადების არსებობაზე, მდებარეობასა და მრავლობითობაზე:

• M0: შორეული მეტასტაზი არ არის
• M1a: გულმკერდის შიგნით გავრცელება — ავთვისებიანი პლევრული ან პერიკარდიული გამონაჟონი, პლევრული/პერიკარდიული კვანძები ან ცალკეული ფილტვის კვანძები საპირისპირო ფილტვში

• M1b: ერთი ექსტრათორაკალური მეტასტაზი ერთ ორგანოთა სისტემაში (მაგ., ღვიძლის ერთეული მეტასტაზი)

• M1c1: ერთი ორგანოთა სისტემის ფარგლებში მოქცეული მრავალი ექსტრათორაკალური მეტასტაზი (მაგ., მხოლოდ ძვლის მრავალი კერა)

• M1c2: მრავალი ექსტრათორაკალური მეტასტაზი, რომელიც ერთზე მეტ ორგანოთა სისტემას მოიცავს

მეტასტაზების ხშირი ადგილებია თირკმელზედა ჯირკვლები, ტვინი, ძვლები, ღვიძლი და არარეგიონული ლიმფური კვანძები.

სტადიური დაჯგუფება (IA → IVB)

ქვემოთ მოცემულია TNM-9-თან შესაბამისი სტადიური ჯგუფების განმარტებები. კლინიკური მნიშვნელობა შევინარჩუნე, ზომითი დიაპაზონებისთვის ერთგვაროვანი აღნიშვნები გამოვიყენე და ადრე აღნიშნული ფორმულირების შეუსაბამობები შევასწორე (N0 და N1 გამონათქვამები, M0-ის დაწერილობა და სხვ.).

სტადია I — IA და IB

სტადია IA (cT1 N0 M0) — სიმსივნე ≤ 3 cm, პერიფერიული ან წილოვანი ბრონქი, რეგიონული კვანძების ჩართვის გარეშე (N0), შორეული მეტასტაზების გარეშე (M0).

• IA1 (T1a N0 M0): სიმსივნე ≤ 1 cm.
• IA1 (T1mi N0 M0): მინიმალურად ინვაზიური ადენოკარცინომა.
• IA2 (T1b N0 M0): > 1 cm და ≤ 2 cm.
• IA3 (T1c N0 M0): > 2 cm და ≤ 3 cm.

სტადია IB (T2a N0 M0) — სიმსივნე > 3 cm და ≤ 4 cm, ან ვისცერული პლევრის ინვაზიის, მთავარი ბრონქის ჩართვის (კარინის დისტალურად), ან ფილტვის კარამდე გავრცელებული ატელექტაზის/ობსტრუქციული პნევმონიტის მქონე სიმსივნე; N0, M0.

სტადია II — IIA და IIB

სტადია IIA შეიძლება მოიცავდეს:

• T1a–c N1 M0 — სიმსივნე ≤ 3 cm იმავე მხარის ფილტვის შიდა/პერიბრონქულ/კარის კვანძებში მეტასტაზით (N1), M0.
• T2b N0 M0 — სიმსივნე > 4 cm და ≤ 5 cm (± T2a მახასიათებლები), N0, M0.

სტადია IIB შეიძლება მოიცავდეს:

• T2a-b N1 M0 — T2a მახასიათებლები N1-თან ერთად, M0.
• T3 N0 M0 — T3 სიმსივნე (>5–≤7 cm ან T3 ანატომიური ინვაზია/იმავე მხარის იმავე წილის კვანძები), N0, M0.

სტადია III — IIIA, IIIB, IIIC

სტადია IIIA-ის კომბინაციებია (მაგალითები):

• T1a–c N2b M0 — მცირე პირველადი სიმსივნე იმავე მხარის შუასაყარის/კარინისქვეშა მრავალი სადგურის ჩართვით (N2b), M0.
• T2a/b N2a M0 — T2 სიმსივნე იმავე მხარის შუასაყარის/კარინისქვეშა ერთი სადგურის ჩართვით (N2a), M0.
• T3 N1 M0 — T3 პირველადი სიმსივნე იმავე მხარის კარის/პერიბრონქული კვანძებით (N1), M0. 
• T3N2aM0 — მეტასტაზი იმავე მხარის შუასაყარის ან კარინისქვეშა ერთ ლიმფურ სადგურში. 
• T4 N0/ N1 M0 — T4 პირველადი სიმსივნე N0-ით ან N1-ით, M0.

სტადია IIIB-ის კომბინაციებია (მაგალითები):

• T2a/b N2b M0 — T2 სიმსივნე იმავე მხარის შუასაყარის მრავალი სადგურით (N2b), M0.
• T3/T4 N2b M0 — T3 ან T4 N2b-თან ერთად, M0.
• T4N2aM0 — T4 პირველადი სიმსივნე მეტასტაზით იმავე მხარის შუასაყარის/კარინისქვეშა ერთ ლიმფურ სადგურში (N2a); შორეული მეტასტაზი არ არის (M0).

სტადია IIIC:

T3 N3 M0 ან T4 N3 M0 — ორივე მათგანი IIIC-ს ნიშნავს (საპირისპირო მხარის შუასაყარის/კარის ან ლავიწზედა კვანძების ჩართვა ადგილობრივად გავრცელებულ პირველად სიმსივნესთან ერთად).

(შენიშვნა: ყველა კომბინირებული ვარიანტის ზუსტი კუთვნილება IASLC-ის ცხრილების TNM დაჯგუფებებს მიჰყვება; ზემოთ ჩამოთვლილია წარმომადგენლობითი და ხშირად შემხვედრი კომბინაციები.)

სტადია IV — IVA და IVB

სტადია IVA (M1a ან M1b; ნებისმიერი T; ნებისმიერი N) — გულმკერდის შიგნით გავრცელება (M1a: ავთვისებიანი პლევრული/პერიკარდიული გამონაჟონი ან საპირისპირო ფილტვის კვანძები) ან ერთი ექსტრათორაკალური მეტასტაზი (M1b). ნებისმიერი T და ნებისმიერი N კომბინაცია M1a-სთან ან M1b-სთან IVA-დ კლასიფიცირდება.

წარმომადგენლობითი მაგალითები (ყველა მოითხოვს M1a-ს ან M1b-ს): 

• T1–T4 N0–N3 M1a — გულმკერდის შიდა მეტასტაზური დაავადება (პლევრული/პერიკარდიული დაავადება ან საპირისპირო მხარის კვანძები).
• T1–T4 N0–N3 M1b — ერთეული ექსტრათორაკალური მეტასტაზი (ერთი ორგანოს ლოკალიზაცია).

სტადია IVB (M1c; ნებისმიერი T; ნებისმიერი N) — მრავალი ექსტრათორაკალური მეტასტაზი. 

• M1c1: ერთი ორგანოთა სისტემის ფარგლებში მოქცეული მრავალი მეტასტაზი (მაგ., მრავალი ძვლოვანი კერა).
• M1c2: მრავალი ორგანოთა სისტემის მომცველი მეტასტაზები (მაგ., ღვიძლი + ტვინი). T-ისა და N-ის ყველა კომბინაცია M1c-თან ერთად IVB-ა.

TNM-9-ის პროგნოზული გავლენა

სტადიური ჯგუფები მჭიდროდ უკავშირდება გადარჩენის შეფასებებს: მაგალითად, სტადია IA (cT1N0M0) დაახლოებით 82%-იან 5-წლიან გადარჩენასთან ასოცირდება, ხოლო სტადია IVB-ის (M1c) პროგნოზი გაცილებით უარესია — დაახლოებით 7%-იანი 5-წლიანი გადარჩენა. TNM-9-ის დაზუსტებები ძირითადად გარკვეულ T–N კომბინაციებს IIA–IIIB ჯგუფებს შორის გადაანაწილებს, რაც პროგნოზულ დაჯგუფებასა და მკურნალობის გადაწყვეტილების ჩარჩოებზე მოქმედებს.

დასკვნა

ფილტვის კიბოს TNM კლასიფიკაციის მე-9 გამოცემა უკვე მყარი სისტემის ეტაპობრივი, თუმცა მნიშვნელოვანი დახვეწაა. მცირე, მაგრამ კლინიკურად მნიშვნელოვანი განსხვავებების შეტანით (განსაკუთრებით N2 და M1 ქვეკატეგორიებში) ის სტადირების სიზუსტესა და პროგნოზულ სტრატიფიკაციას აუმჯობესებს. ეს დაზუსტებები მკურნალობის უფრო ინდივიდუალურ დაგეგმვასა და კვლევებსა თუ დაწესებულებებს შორის შედეგების უფრო ზუსტ შედარებას შესაძლებელს ხდის. მულტიდისციპლინური მიდგომებისა და მოლეკულური პროფილირების განვითარებასთან ერთად ზუსტი ანატომიური სტადირება კვლავ იმ საფუძვლად რჩება, რომელსაც მკურნალობის გადაწყვეტილებები, კლინიკური კვლევები და პაციენტის ხანგრძლივი შედეგები ეყრდნობა.