რბილი ქსოვილების ალვეოლური სარკომისთვის ატეზოლიზუმაბის იმუნოთერაპიამ FDA-ის დამტკიცება მიიღო

არაოპერაბელური ან მეტასტაზური რბილი ქსოვილების ალვეოლური სარკომის მქონე 2 წელზე უფროსი პედიატრიული და ზრდასრული პაციენტებისთვის ატეზოლიზუმაბის (Tecentriq, Genentech, Inc.) სახელწოდების იმუნოთერაპიამ FDA-ის (აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციის) დამტკიცება 2022 წლის 9 დეკემბერს მიიღო.

რა არის რბილი ქსოვილების ალვეოლური სარკომა?

რბილი ქსოვილების ალვეოლური სარკომა, რომლის ინგლისური სახელწოდებაა „alveolar soft part sarcoma“ (ASPS), შემაერთებელი ქსოვილის ძალიან იშვიათი კიბოა, აგრესიული ბიოლოგიითა და უცნობი უჯრედული წარმოშობით. იგი ყველაზე ხშირად 15-35 წლის ასაკში და ქვედა კიდურებში გვხვდება. მამაკაცებში უფრო ხშირია. მეტასტაზები (სხვა ქსოვილებსა და ორგანოებში გავრცელება) შეიძლება გვიან, 30 წლის შემდეგაც გამოვლინდეს, ამიტომ პაციენტებს ხანგრძლივი მეთვალყურეობა სჭირდებათ.

ეს იშვიათი კიბო წარმოიქმნება ქრომოსომული გადახრების გამო, რომლებიც გენების არანორმალურ შერწყმას იწვევს (მაგალითად, 17 და X ქრომოსომების ცვლილებები). ამ კიბოს წარმოქმნისას TFE3 სახელწოდების გენი ქრომოსომის სხვა რეგიონს, ASPCR1-ს, უერთდება. ახლად წარმოქმნილი არანორმალური გენი ქმნის ცილის კონკრეტულ ტიპს, რომელიც სიმსივნის წარმოქმნაზეა პასუხისმგებელი.

ეს სიმსივნე სხეულის ქსოვილების სიღრმეში ვითარდება, მათ შორის კუნთებში, ნერვებსა და ძვლებში. ყველაზე ხშირად კუნთოვან ქსოვილში გვხვდება. ყველაზე გავრცელებული ლოკალიზაციაა ბარძაყი, წვივი და დუნდულა. სხვა, შედარებით იშვიათი ადგილებია თავი და კისერი (ჩვეულებრივ ბავშვებში), ქალის სასქესო ორგანო და მუცლის ღრუ.

რადგან იგი უმტკივნეულო კვანძით იწყება, ადრეულ სტადიაზე აღმოჩენა შეიძლება რთული იყოს. ASPS-ის გამოვლენისას იგი ხშირად უკვე გავრცელებულია სხეულის სხვა ნაწილებში, განსაკუთრებით ფილტვებში. ASPS ადრეული გავრცელებისკენაა მიდრეკილი, რადგან წარმოქმნის სისხლძარღვების ქსელს, რომლის გავლითაც კიბოს უჯრედებს გადაადგილება შეუძლია.

ASPS ერთ-ერთი ყველაზე იშვიათი სარკომაა. რბილი ქსოვილების სარკომები ყველა კიბოს 1%-ს შეადგენს, ASPS კი ყველა რბილი ქსოვილის სარკომის მხოლოდ 0,2%-დან 1%-მდე ნაწილს წარმოადგენს. აშშ-ში წელიწადში დაახლოებით 80 შემთხვევის დიაგნოზი ისმება.

მკურნალობა მოიცავს სიმსივნის ქირურგიულ ამოკვეთას და შემდგომ სხივურ მკურნალობას. ქიმიოთერაპია ამ ტიპის კიბოში ეფექტიანი არ აღმოჩნდა. შორსწასულ სტადიაზე მკურნალობის მცირე არჩევანისა და უმეტესად გვიან სტადიაზე დიაგნოსტირების გამო დაავადების მიმდინარეობა, ჩვეულებრივ, არასახარბიელოა.

სარკომის მკურნალობისთვის იმუნოთერაპიის პირველი დამტკიცება

ამ გადაწყვეტილებით FDA-მ პირველად დაამტკიცა იმუნოთერაპია რბილი ქსოვილების სარკომის სამკურნალოდ.

ატეზოლიზუმაბის ეფექტიანობა რბილი ქსოვილების ალვეოლური სარკომის დროს შეფასდა არაოპერაბელური ან მეტასტაზური დაავადების მქონე 49 ზრდასრულ და პედიატრიულ პაციენტში ღია, ერთჯგუფიან კვლევაში Study ML39345.

შესაფერის პაციენტებს უნდა ჰქონოდათ ჰისტოლოგიურად ან ციტოლოგიურად დადასტურებული, ქირურგიულად განუკურნებელი რბილი ქსოვილების ალვეოლური სარკომა (AYDS) და ECOG ფუნქციური სტატუსი ≤2.

გამორიცხავდნენ პაციენტებს, რომლებსაც ვიზუალიზაციით ცენტრალური ნერვული სისტემის პირველადი კიბო ან სიმპტომური ტვინის მეტასტაზები ჰქონდათ, აგრეთვე კლინიკურად მნიშვნელოვანი ღვიძლის დაავადების ან იდიოპათიური ფილტვის ფიბროზის, პნევმონიის, მაორგანიზებელი პნევმონიის ან აქტიური პნევმონიის ისტორიის მქონე პაციენტებს.

ზრდასრული პაციენტები ინტრავენურად 1200 mg ატეზოლიზუმაბს იღებდნენ, პედიატრიული პაციენტები კი ყოველ 21 დღეში ინტრავენურად 15 mg/kg-ს (მაქსიმუმ 1200 mg-მდე), დაავადების პროგრესირებამდე ან მიუღებელ გვერდით მოვლენამდე.

ეფექტიანობის ძირითად გამოსავლებად განისაზღვრა დამოუკიდებელი განმხილველი კომიტეტის მიერ RECIST v1.1-ის გამოყენებით დადგენილი საერთო პასუხის სიხშირე და პასუხის ხანგრძლივობა.

შედეგები

საერთო პასუხის სიხშირე იყო 24% (95% GA: 13, 39). მკურნალობაზე ობიექტური პასუხის მქონე 12 პაციენტიდან 67%-ს პასუხი 6 თვე ან მეტხანს გაუგრძელდა, 42%-ს კი 12 თვე ან მეტხანს.

პაციენტთა მედიანური ასაკი იყო 31 (დიაპაზონი: 12-70); ჩაერთო 47 ზრდასრული პაციენტი (მათი 2% იყო ≥65 წლის) და ≥12 წლის 2 პედიატრიული პაციენტი; 51% ქალი, 55% თეთრკანიანი, 29% შავკანიანი ან აფროამერიკელი, 10% აზიელი.

ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები (≥15%) იყო კუნთ-სახსროვანი ტკივილი (67%); დაღლილობა (55%); გამონაყარი (47%); ხველა (45%); გულისრევა, თავის ტკივილი და ჰიპერტენზია (თითოეული 43%), ღებინება (37%), ყაბზობა და ქოშინი (თითოეული 33%), თავბრუსხვევა და სისხლდენა (თითოეული 29%), უძილობა და დიარეა (თითოეული 27%), ცხელება, შფოთვა, მუცლის ტკივილი და ჰიპოთირეოზი (თითოეული 25%), მადის დაქვეითება და არითმია (თითოეული 22%), გრიპისმაგვარი დაავადება და წონის კლება (თითოეული 18%), აგრეთვე ალერგიული რინიტი და წონის მატება (თითოეული 16%).

ზრდასრული პაციენტებისთვის ატეზოლიზუმაბის რეკომენდებული დოზაა 840 mg ყოველ 2 კვირაში, 1200 mg ყოველ 3 კვირაში ან 1680 mg ყოველ 4 კვირაში, დაავადების პროგრესირებამდე ან მიუღებელ გვერდით მოვლენამდე. 2 წლისა და უფროსი ასაკის პედიატრიული პაციენტებისთვის რეკომენდებული დოზაა 15 mg/kg ყოველ 3 კვირაში (მაქსიმუმ 1200 mg-მდე), დაავადების პროგრესირებამდე ან მიუღებელ გვერდით მოვლენამდე.