ایمونوتراپی Atezolizumab برای سارکوم آلوئولار بافت نرم تأیید FDA گرفت

برای بیماران کودک بالاتر از 2 سال و بزرگسالان مبتلا به سارکوم آلوئولار بافت نرم غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، atezolizumab (Tecentriq, Genentech, Inc.) به‌عنوان ایمونوتراپی در 9 دسامبر 2022 تأیید FDA، سازمان غذا و داروی ایالات متحده، را دریافت کرد.

سارکوم آلوئولار بافت نرم چیست؟

نام انگلیسی آن "alveolar soft part sarcoma" یا ASPS است؛ سارکوم آلوئولار بافت نرم، سرطانی بسیار نادر در بافت همبند با زیست‌شناسی تهاجمی و منشأ سلولی ناشناخته است. بیشتر در سنین 15-35 سال و در پاها دیده می‌شود. در مردان شایع‌تر است. متاستازهای آن یا گسترش به بافت‌ها و اندام‌های دیگر، ممکن است در زمان‌های دیرهنگام تا 30 سال بعد ایجاد شوند؛ بنابراین بیماران باید طولانی‌مدت پیگیری شوند.

این سرطان نادر بر اثر ناهنجاری‌های کروموزومی ایجاد می‌شود که موجب همجوشی غیرطبیعی ژن‌ها می‌شوند؛ برای مثال تغییرات کروموزوم 17 و کروموزوم X. در ایجاد این سرطان، ژنی به نام TFE3 با ناحیه کروموزومی دیگری به نام ASPCR1 ترکیب می‌شود. ژن غیرطبیعی تازه، نوع معینی از پروتئین مسئول تشکیل تومور را ایجاد می‌کند.

این تومور در عمق بافت‌های بدن شامل عضلات، اعصاب و استخوان‌ها تشکیل می‌شود. بیشتر در بافت عضلانی دیده می‌شود. شایع‌ترین محل‌ها ران، ساق و باسن هستند. محل‌های کمتر شایع شامل سر و گردن، معمولاً در کودکان، اندام تناسلی زنانه و حفره شکم هستند.

از آنجا که با توده‌ای بدون درد شروع می‌شود، یافتن آن در مراحل اولیه ممکن است دشوار باشد. ASPS هنگام شناسایی معمولاً به بخش‌های دیگر بدن، به‌ویژه ریه‌ها، گسترش یافته است. ASPS به انتشار زودهنگام تمایل دارد، زیرا شبکه‌ای از رگ‌های خونی می‌سازد که سلول‌های سرطانی می‌توانند از آن عبور کنند.

ASPS یکی از نادرترین سارکوم‌ها است. سارکوم‌های بافت نرم 1% همه سرطان‌ها را تشکیل می‌دهند و ASPS فقط 0,2% تا 1% همه سارکوم‌های بافت نرم را تشکیل می‌دهد. در ایالات متحده سالانه حدود 80 مورد تشخیص داده می‌شود.

درمان شامل برداشتن تومور با جراحی و سپس پرتودرمانی است. شیمی‌درمانی‌ها در این نوع سرطان مؤثر شناخته نشده‌اند. به دلیل کم بودن گزینه‌های درمانی در مرحله پیشرفته و تشخیص اغلب در مراحل پیشرفته، سیر بیماری عموماً نامطلوب است.

نخستین تأیید ایمونوتراپی برای درمان سارکوم

با این تأیید، نخستین بار FDA به ایمونوتراپی برای درمان یک سارکوم بافت نرم تأیید داد.

اثربخشی Atezolizumab در سارکوم آلوئولار بافت نرم در 49 بیمار بزرگسال و کودک با بیماری غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، در یک مطالعه برچسب‌باز و تک‌بازویی به نام Study ML39345 ارزیابی شد.

بیماران واجد شرایط باید سارکوم آلوئولار بافت نرم درمان‌ناپذیر با جراحی (AYDS)، تأییدشده با بافت‌شناسی یا سیتولوژی، و وضعیت عملکرد ECOG ≤2 می‌داشتند.

بیمارانی با سرطان اولیه دستگاه عصبی مرکزی یا متاستاز مغزی علامت‌دار در تصویربرداری، بیماری کبدی مهم از نظر بالینی یا سابقه فیبروز ریوی ایدیوپاتیک، پنومونی، پنومونی سازمان‌یابنده یا پنومونی فعال، کنار گذاشته شدند.

بیماران بزرگسال 1200 mg و بیماران کودک 15 mg/kg، تا حداکثر 1200 mg، atezolizumab وریدی هر 21 روز دریافت کردند؛ درمان تا پیشرفت بیماری یا عارضه غیرقابل‌قبول ادامه داشت.

معیارهای اصلی پیامد اثربخشی، با تعیین کمیته مرور مستقل با استفاده از RECIST v1.1، میزان پاسخ کلی و مدت پاسخ بودند.

نتایج

میزان پاسخ کلی 24% بود (فاصله اطمینان 95%: 13، 39). از 12 بیمار دارای پاسخ عینی به درمان، 67% مدت پاسخ 6 ماه یا بیشتر و 42% مدت پاسخ 12 ماه یا بیشتر داشتند.

میانه سن بیماران 31 سال بود (بازه 12-70)؛ 47 بزرگسال (2% آن‌ها ≥65 ساله بودند) و 2 بیمار کودک ≥12 ساله ثبت‌نام کردند؛ 51% زن، 55% سفیدپوست، 29% سیاه‌پوست یا آفریقایی‌آمریکایی و 10% آسیایی بودند.

شایع‌ترین عوارض (≥15%) شامل درد عضلانی‌اسکلتی (67%)، خستگی (55%)، بثورات (47%)، سرفه (45%)، تهوع و سردرد و پرفشاری خون (هر یک 43%)، استفراغ (37%)، یبوست و تنگی نفس (هر یک 33%)، سرگیجه و خون‌ریزی (هر یک 29%)، بی‌خوابی و اسهال (هر یک 27%)، تب و اضطراب و درد شکم و کم‌کاری تیروئید (هر یک 25%)، کاهش اشتها و آریتمی (هر یک 22%)، بیماری شبه‌آنفلوانزا و کاهش وزن (هر یک 18%) و رینیت آلرژیک و افزایش وزن (هر یک 16%) بودند.

دوز توصیه‌شده atezolizumab برای بزرگسالان، تا پیشرفت بیماری یا عارضه غیرقابل‌قبول، هر 2 هفته 840 mg، هر 3 هفته 1200 mg یا هر 4 هفته 1680 mg است. برای بیماران کودک 2 ساله و بالاتر، دوز توصیه‌شده تا پیشرفت بیماری یا عارضه غیرقابل‌قبول، هر 3 هفته 15 mg/kg، تا حداکثر 1200 mg، است.