Alveolyar yumşaq toxuma sarkoması üçün atezolizumab immunoterapiyası FDA təsdiqi aldı

Əməliyyat edilə bilməyən və ya metastatik alveolyar yumşaq toxuma sarkoması olan, 2 yaşdan yuxarı uşaq və yetkin xəstələr üçün atezolizumab (Tecentriq, Genentech, Inc.) adlı immunoterapiya 9 dekabr 2022-ci ildə FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) təsdiqi aldı.

Alveolyar yumşaq toxuma sarkoması nədir?

İngiliscə adı "alveolar soft part sarcoma" (ASPS) olan alveolyar yumşaq toxuma sarkoması çox nadir rast gəlinən, aqressiv biologiyaya malik və hüceyrə mənşəyi məlum olmayan birləşdirici toxuma xərçəngidir. Ən çox 15-35 yaş arasında və ayaqlarda rast gəlinir. Kişilərdə daha çox olur. Metastazları (digər toxuma və orqanlara yayılma) 30 ilə çata bilən gec dövrlərdə yarana bildiyindən xəstələr uzun müddət izlənməlidir.

Bu nadir xərçəng, anormal şəkildə birləşmiş genlərə səbəb olan xromosom dəyişiklikləri nəticəsində yaranır (məsələn, 17-ci xromosom və X xromosomundakı dəyişikliklər). Bu xərçəngin yaranmasında TFE3 adlanan gen ASPCR1 adlanan başqa bir xromosom nahiyəsi ilə birləşir. Yeni yaranmış bu anormal gen şişin yaranmasına cavabdeh olan müəyyən növ zülal əmələ gətirir.

Bu şiş əzələlər, sinirlər və sümüklər daxil olmaqla bədən toxumalarının dərinliklərində yaranır. Ən çox əzələ toxumasında rast gəlinir. Ən geniş yayılmış yerləşmə nahiyələri bud, ayaq və sağrıdır. Daha az rast gəlinən digər nahiyələr arasında baş və boyun (adətən uşaqlarda), qadın cinsiyyət orqanı və qarın boşluğu var.

Ağrısız düyün kimi başladığından erkən mərhələlərdə aşkar edilməsi çətin ola bilər. ASPS aşkar edildikdə adətən bədənin digər hissələrinə, xüsusilə ağciyərlərə yayılmış olur. ASPS erkən yayılmağa meyillidir, çünki xərçəng hüceyrələrinin keçə biləcəyi qan damarları şəbəkəsi yaradır.

ASPS ən nadir sarkomalardan biridir. Yumşaq toxuma sarkomaları bütün xərçənglərin 1%-ini təşkil edir, ASPS isə bütün yumşaq toxuma sarkomalarının yalnız 0,2% ilə 1%-i arasındadır. ABŞ-da ildə təxminən 80 hal diaqnoz edilir.

Müalicə şişin cərrahi yolla çıxarılmasını və ardınca şüa terapiyasını əhatə edir. Kimyaterapiyanın bu xərçəng növündə effektiv olmadığı müəyyən edilmişdir. İrəliləmiş mərhələdə müalicə variantları az olduğundan və əksər hallarda irəliləmiş mərhələlərdə diaqnoz qoyulduğundan xəstəliyin gedişi adətən pisdir.

Sarkomanın müalicəsi üçün ilk dəfə immunoterapiya təsdiqi

Bu təsdiqlə ilk dəfə yumşaq toxuma sarkomasının müalicəsi üçün immunoterapiyaya FDA təsdiqi verilmiş oldu.

Atezolizumabın alveolyar yumşaq toxuma sarkomasında effektivliyi əməliyyat edilə bilməyən və ya metastatik xəstəliyi olan 49 yetkin və uşaq xəstədə aparılmış açıq etiketli, təkqollu Study ML39345 tədqiqatında qiymətləndirildi.

Uyğun xəstələrdə histoloji və ya sitoloji olaraq təsdiqlənmiş, cərrahiyyə ilə müalicə edilə bilməyən alveolyar yumşaq toxuma sarkoması (AYDS) olmalı və ECOG performans vəziyyəti ≤2 olmalı idi.

Görüntüləmədə ilkin mərkəzi sinir sistemi xərçəngi və ya əlamət verən beyin metastazları, klinik baxımdan əhəmiyyətli qaraciyər xəstəliyi və ya idiopatik ağciyər fibrozu, pnevmoniya, təşkil olunan pnevmoniya və ya aktiv pnevmoniya tarixçəsi olan xəstələr tədqiqatdan kənarlaşdırıldı.

Yetkin xəstələr venadaxili 1200 mg, uşaq xəstələr isə xəstəlik proqressiyasına və ya qəbuledilməz yan təsirə qədər hər 21 gündən bir venadaxili 15 mg/kg (maksimum 1200 mg-a qədər) atezolizumab aldılar.

Əsas effektivlik nəticə meyarları RECIST v1.1 istifadə edilməklə müstəqil qiymətləndirmə komitəsi tərəfindən müəyyən edilən ümumi cavab faizi və cavab müddəti olaraq təyin edildi.

Nəticələr

Ümumi cavab faizi 24% idi (95% Eİ: 13, 39). Müalicəyə obyektiv cavab verən 12 xəstənin 67%-sində cavab müddəti 6 ay və ya daha çox, 42%-sində isə 12 ay və ya daha çox idi.

Xəstələrin median yaşı 31 idi (aralıq: 12-70); 47 yetkin xəstə (2%-si ≥65 yaşında idi) və ≥12 yaşında 2 uşaq xəstə daxil edildi; 51% qadın, 55% ağdərili, 29% qaradərili və ya afroamerikalı, 10% asiyalı idi.

Ən çox rast gəlinən yan təsirlər (≥15%) əzələ-skelet ağrısı (67%); yorğunluq (55%); səpgi (47%); öskürək (45%); ürəkbulanma, baş ağrısı və hipertoniya (hər biri 43%), qusma (37%), qəbizlik və nəfəs darlığı (hər biri 33%), başgicəllənmə və qanaxma (hər biri 29%), yuxusuzluq və ishal (hər biri 27%), qızdırma, təşviş, qarın ağrısı və hipotireoz (hər biri 25%), iştahanın azalması və aritmiya (hər biri 22%), qripəbənzər xəstəlik və çəki azalması (hər biri 18%), allergik rinit və çəki artımı (hər biri 16%) idi.

Yetkin xəstələr üçün tövsiyə edilən atezolizumab dozası xəstəlik proqressiyasına və ya qəbuledilməz yan təsirə qədər 2 həftədən bir 840 mg, 3 həftədən bir 1200 mg və ya 4 həftədən bir 1680 mg-dır. 2 yaş və daha böyük uşaq xəstələr üçün tövsiyə edilən doza xəstəlik proqressiyasına və ya qəbuledilməz yan təsirə qədər hər 3 həftədən bir 15 mg/kg-dır (maksimum 1200 mg-a qədər).