110 yaşı aşan superuzunömürlülərin immun sisteminin fərqli olduğu aşkar edilib

110 yaşını keçmiş şəxslərə superuzunömürlülər (supercentenarian) deyilir və dünyada çox nadir rastlanırlar. Onlar xərçəng, ürək-damar xəstəlikləri və insult kimi ölümcül xəstəliklərə yüksək davamlılıq göstərirlər. Bunun yaşa baxmayaraq aktiv qala bilən immun sistemlərindən qaynaqlandığı yaxın vaxtlarda aparılıb PNAS elmi jurnalında dərc edilən işdə göstərilib.
İşdə 7 superuzunömürlü və nəzarət kimi daha gənc 5 şəxsin qan nümunələri istifadə edilib. Nəzarətə nisbətən superuzunömürlülərdə xərçəngli və virusla yoluxmuş hüceyrələri öldürən bəzi xüsusi immun hüceyrə alttiplərinin çox olduğu kəşf edilib.
Adaptiv (qazanılmış) immun sistem, əsasən 2 hüceyrə tipindən ibarətdir: sitotoksik T hüceyrələri (CD8+ T) və köməkçi T hüceyrələri (CD4+ T). CD4+ hüceyrələr hədəfi MHC sinif-II reseptorlarından tanıyır, CD8+ isə MHC sinif-I reseptorlarından tanıyır.

MHC sinif-I bütün hüceyrələrdə, sinif-II yalnız antigen təqdim edən səthlərdə və bəzi xərçəng alttiplərində olur. CD4+ T normalda köməkçi adlanır, birbaşa hədəf öldürən sitotoksik təsiri yoxdur. Adətən digər hüceyrələri stimullaşdırıb immun cavabı tənzimləyir. Sitotoksik təsiri isə CD8+ T altqrupu yaradır.
Son vaxtlarda bu təsiri CD4+ T hüceyrələrinin də yarada bildiyi siçan və insanlarda görülüb; bu sitotoksik CD4+ T hüceyrələrinə CD4+ sitotoksik T hüceyrələri (CD4+ CTL) adı verilib. Normalda CD4+ CTL hüceyrələrinin CD4 T qrupu içində payı çox aşağıdır, superuzunömürlülərdə isə orta %25-ə qədər yüksəlib. Artım MHC sinif-II stimulu ilə viruslu və xərçəngli hüceyrələrin daha çox öldürülməsini təmin edir. Beləliklə daha çox CD4+ CTL sayəsində əlavə qoruyucu mexanizmə malik olurlar. Artıq CD4+ CTL sayının müəyyən antigenə davamlı məruz qalmaqdan yarandığı düşünülür. Daim təsir alan CD4+ CTL hüceyrələrinin klonal çoxalma ilə sayını artıraraq immun sistemə töhfə verdiyi ehtimal edilir.
Normal CD4+ T-nin hansı yollarla CD4+ CTL hüceyrəsinə çevrildiyi və sonra say artımına səbəb olan antigenin nə olduğu tam bilinmir. Gələcək işlər mexanizmi və daha yaxşı yaşlanma üçün lazım olanları aydınlaşdıra bilər.

Mənbələr
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.