Ağciyər transplantasiyası 1963 – Ağciyər xəstəliklərinin müalicəsi 

İnsanın ağciyərləri atmosferdəki oksigenlə qan dövranındakı karbon qazının mübadiləsini asanlaşdıran, süngərəbənzər və hava ilə dolu bir cüt orqandır. Hava traxeya (nəfəs borusu) vasitəsilə ağciyərlərə, oradan bronx adlanan boruşəkilli şaxələrə keçir. Bronxlar getdikcə daha kiçik şaxələrə (bronxiollara) bölünür və sonda mikroskopik ölçülərə çatır. Bronxiollar qaz mübadiləsinin baş verdiyi, alveol adlanan mikroskopik hava kisəciklərini hava ilə təmin edir. Tullantı karbon qazı daşıyan qan ağciyər arteriyaları vasitəsilə ürəkdən ağciyərlərə göndərilir. Ağciyərlərdən gələn oksigenlə zəngin qan isə ağciyər venaları vasitəsilə ürəyə qayıdır.

Resipiyentin xəstə ağciyərlərinin donor ağciyərləri ilə əvəz edilməsi bəzi ağciyər zədələrinin müalicəsinə imkan verə bilər. Belə zədələr aşağıdakılar ola bilər;

• Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi (KOAH)
• Amfizem (əsasən siqaret çəkmənin səbəb olduğu, alveolların ətrafındakı ağciyər toxumasının dağılması)
• Kistik fibroz (qatı, yapışqan seliyin toplanmasına səbəb olan genetik xəstəlik)
• Ağciyər hipertenziyası (ağciyərlərin damar sistemində qan təzyiqinin artması)

Tarixdə ağciyər transplantasiyaları;

• 1963-cü ildə amerikalı cərrah James Hardy ilk dəfə insana ağciyər transplantasiyası həyata keçirdi, lakin xəstə yalnız 18 gün yaşadı. 
• 1981-ci ildə amerikalı cərrah Bruce Reitz hər iki orqanı birləşdirərək kombinə edilmiş ürək-ağciyər transplantasiyası həyata keçirdi.
• 1983-cü ildə amerikalı cərrah Joel Cooper ilk uğurlu tək ağciyər transplantasiyasını həyata keçirdi (xəstə yeddi il yaşadı).
• 1986-cı ildə ilk uğurlu qoşa ağciyər transplantasiyası həyata keçirildi. 
• 1989-cu ildə cərrahlar hər ağciyərin ayrı-ayrılıqda çıxarılıb əvəz edildiyi ikitərəfli ardıcıl ağciyər transplantasiyasının daha yaxşı nəticələr verdiyini müəyyən etdilər.

Məqalədə adı çəkilən tarixi şəxslər: James D. Hardy (1918–2003)

• Əvvəlki mövzu: Qaraciyər transplantasiyası 1963 – Özünü yeniləyən orqan 
• Növbəti mövzu: Angioplastika 1964 – Tutulmuş və daralmış qan damarlarının müalicəsi