Arıqlamaq xərçəngdə görülən yeni damarlanma zülallarını azaldır

Piylənmə siqaretdən sonra xərçəngə ən çox səbəb olan ikinci ekoloji amildir. Lakin qarşısı alına bilən xərçəng amili kimi piylənmə ilə mübarizə ümid vəd edir. Bununla yanaşı piylənmə hansı mexanizmlərlə xərçəng yaratdığı tam aydınlaşmamış, bəzi proqnozları nəzəriyyə səviyyəsində qalan və son vaxtlar tez-tez tədqiqatların mərkəzində olan sahədir.

Bu sahədə aparılmış və ötən həftə yayımlanmış yeni tədqiqat piylənmənin xərçəngə təsirinin angiogenez (yeni damar yaranması) yolundakı zülallarla baş verdiyi nəzəriyyəsinə əsaslanmış və əhəmiyyətli nəticələr göstərmişdir.

Xərçəng hüceyrələrinin qidalanmaq üçün ifraz etdiyi damarlanma amilləri (PAI-1, VEGF, PEDF kimi zülallar) şiş nahiyəsində damarlaşmanı və qidalanmanı artıraraq xərçəng mənzərəsini irəlilədən fırça zərbəsi vurur; bu amillər həmçinin piylənmənin təbii nəticəsi olan yağ toxuması artımı ilə düz mütənasib artır.

Çəki itkisi ilə yağ toxumasının azalmasının damarlanma amillərini də azaldaraq xərçəngdən qorunmada rol oynaya biləcəyi əsasında aparılan tədqiqatda hormon müalicəsi almayan, 50-75 yaşlı, menopauzadan sonrakı 439 sağlam qadın 4 qrupa ayrılmış və 12 ay damarlaşma zülallarındakı dəyişiklik araşdırılmışdır. Birinci qrup yalnız kalori məhdudiyyətli pəhriz

12 aylıq izləmənin sonunda pəhriz və məşqin birlikdə aparıldığı qrupda PAI-1 azalmasının nəzarət qrupundan nəzərəçarpacaq dərəcədə çox olduğu görünür. Yalnız pəhriz edənlər və pəhrizlə məşqi birləşdirənlər nəzarətlə müqayisə edildikdə PEDF və VEGF zülallarında azalma çox diqqət çəkir. Proqramında pəhriz olan qruplardan fərqli olaraq yalnız məşq qrupu ilə nəzarət arasında əhəmiyyətli fərq tapılmamışdır.

Nəticə olaraq pəhriz və çəki itkisinin damarlanma zülallarının azalması ilə düzxətli əlaqəsi tədqiqat qrupunu dəstəkləyir və bu nəticələr bizə gələcəkdə xərçəngin ən mühüm risk amili kimi qarşımıza çıxacağı düşünülən piylənmənin əslində xərçəngdən qorunmada xeyrimizə istifadə edə biləcəyimiz amil kimi görülüb ümidverici qorunma planlarımızda yer almalı olduğunu göstərir.