Aspirinin yoğun bağırsaq xərçəngini önləmə təsiri sübut edildi

İllərdir faydası bilinən və ürək-damar xəstəliklərində qorunmaq üçün aşağı dozada istifadə edilən aspirinin yoğun bağırsaq xərçəngindən də qoruduğu sübut olunub.

Damarda illərlə yaranan aterosklerotik lövhələr zamanla səthdən qopur. Ətrafını qan laxtası örtür və bu quruluş qan axınını azaldır. Aspirin laxtalanmanı önləyərək azalmasına imkan vermir. Beləliklə ürək əzələsi, beyin və digər toxumaların oksigenlə qidalanması asanlaşır. Axın sürəti azalmadığından ürək-damar xəstəliyini önləməyə kömək edir. Kolorektal xərçəngi önləmə mexanizmi hələ aydın deyil, lakin iltihabəleyhinə təsirinin faydalı olduğu düşünülür.

Gündə bir dəfə aşağı doza (100 mg və ya az) aspirinin ürək-damar xəstəliyi və kolorektal xərçəngdən qoruduğu sübutları 12 aprel 2016-da Amerika Daxili Xəstəliklər jurnalında dərc edilib. Beləliklə tövsiyə Amerika Xərçəng Profilaktika Xidməti (USPSTF- US Preventive Service Task Force) təlimatına daxil olub.

Araşdırma 10 ildə ürək-damar xəstəliyi riski %10-dan çox şəxslərdə aparılıb. Ən çox faydalananlar 50 ilə 69 yaşlı və aspirinə erkən başlayanlar olub. Gündə 100 mg və ya aşağı doza alan 50-69 yaşlılarda ürək-damarla yanaşı kolorektal xərçəng riski azalıb. 50-dən aşağı və 70-dən yuxarı yaşda təsir məhdud olub, tövsiyəyə yetərli sübut tapılmayıb.

İlkin hesabatın təqdim olunduğu 2011-ci ildə Amerikadakı ölümlərin yarıdan çoxunun ürək xəstəliyi, insult və bağırsaq xərçəngi olduğu bildirilmişdi. Yekunda bunların təsirli önlənə bildiyini tapmaq buna görə çox vacibdir.

Xərçəngdən qoruyucu aspirin təsiri son illərin aktual, maraqlı mövzusudur. Qanaxma riski olmayanlarda (mədə xorası və ya son illərdə qanaxması olmayan, riski artıran dərman almayan) prostat və süd vəzi kimi çox xərçəngdə qorunmaya köməyi göstərilib. Lakin uzun istifadədə qanaxma riskini artıra biləcəyi unudulmamalıdır. Buna görə qorunmaq üçün belə həkimin xəbəri və nəzarəti ilə istifadə edilməlidir.