Bərbər dirəyi 1210 – Bərbər-cərrahları unutmayın

Qırmızı və ağ spiral zolaqlı bərbər dirəyi əsrlərdir bərbərlik sənətinin rəmzi kimi istifadə edilir. Bu nişan bərbərin saç kəsməklə yanaşı diş çəkdiyi və sağlamlığı yaxşılaşdırmaq üçün şübhəli cəhddə bədəndən qan boşaldılması tətbiqi olan qan axıtma/alma kimi müxtəlif cərrahi prosedurlar apardığı dövrə aiddir. Qırmızı qanlı sarğılar bəlkə də qismən təmizlənir və qurumaq üçün bərbərxananın çölünə qoyulurdu. Dirəyin ətrafında küləkdə yelləndikcə sonradan spiral zolaqlı dirək şəklində reklam rəmzinə çevrilmiş naxış yaradırdılar.

1096-cı ildə bərbərlər ilk rəsmi təşkilatlarını Fransada qurdular. 1210-cu illərdə akademik cərrahlarla bərbər-cərrahları ayırmaq üçün Parisdəki Collège de Saint Côme et Saint Damien birincilərin uzun, ikincilərin qısa xalat geyməsini tələb edirdi. Bərbər-cərrahların hamısının kobud praktiklər sayılmamalı olduğunu unutmayın. Fransız cərrah Ambroise Paré işə bərbər kimi başlayıb və Avropa İntibahının ən məşhur cərrahı olub.

1540-cı ildə İngiltərədə bərbər-cərrahlar və akademik cərrahlar vahid assosiasiya – Birləşmiş Bərbər-Cərrahlar Şirkəti – yaratmaq üçün birləşdilər, lakin iki cərrah sinfinin işi fərqli idi. Bərbərlər mavi və ağ dirəklər nümayiş etdirirdilər; diş çəkib qan ala bilsələr də, daha mürəkkəb əməliyyatlar aparmaları qadağan idi. Akademik cərrahlara isə saç kəsməyə və ya müştəriləri qırxmağa icazə verilmirdi.

Qan alınarkən müştərilər damarlarını görünən etmək və qan axınını asanlaşdırmaq üçün əsanı möhkəm tuturdular, bərbərlər isə müştərilərin qollarını kəsib qanlarını axıdırdılar. Qan alan zəlilər də istifadə olunurdu. İlk bərbər dirəyinin üstündə zəli qabını təmsil edən latun ləyən vardı.

Amerika Birləşmiş Ştatlarında mühərriklə fırlanan bərbər dirəklərinin ən məşhur istehsalçısı 1950-ci ildə Minnesota ştatının St. Paul şəhərində yaradılmış William Marvy Şirkəti idi. 1967-ci ildə şirkət 50.000 dirək satmışdı.

Yazıdakı şəklin izahı: Bərbər dirəyindəki zolaqlar bərbərin cərrahi prosedurlar apardığı və qan axıtdığı dövrə aiddir. Qırmızı zolaqlar qanlı sarğıları təmsil edir. (Mavi qismən ABŞ bayrağının rənglərinə hörmət ifadəsi ola bilər.)

Yazıda adı çəkilən tarixi şəxslər: Ambroise Paré (1510–1590)

• Əvvəlki mövzu: Yəhudi həkimlərə qarşı zülm 1161
• Növbəti mövzu: İbn Nəfis və ağciyər qan dövranı 1242 – Əvvəlkilərlə zidd olsa da, dürüst araşdırmalara güvən