Bəzi prostat xərçənglərinin necə daha aqressiv tipə çevrildiyi kəşf edildi

Antiandrogen (hormon basqılama) müalicələrin hazırlanması, prostat xərçəngi müalicəsində inqilab yaradıb. Lakin bu tip hədəflənmiş müalicələri alan bəzi kişi xəstələrdə müalicəyə davamlılıq yaranır və prostat xərçəngi hüceyrələri neyroendokrin xarakter qazanır. Neyroendokrin prostat xərçəngi (NEPK) üçün təsirli müalicə yoxdur. Fevral 2019-da Cancer Celldə dərc olunan araşdırmada prostat xərçənginin necə aqressiv neyroendokrin xarakter qazandığı kəşf edildi. Metabolik hadisələrdə və epigenetik mexanizmlərdəki dəyişikliklər prostat xərçənginin müalicəyə davamlı olmasını təmin edir.
Əlaqəli mövzu:
Prostat xərçəngi kişilərdə xərçənglə əlaqəli ölümlərdə ikinci yerdədir. Prostat xərçəngi hüceyrələri testosteron kimi androgen (kişilik) hormonlarından istifadə edərək böyüyür. Abirateron və enzalutamid kimi hədəflənmiş müalicələr bu hormonları bloklayaraq bir çox xəstənin ömrünü uzadıb. Lakin bu müalicələri alan irəliləmiş mərhələli prostat xərçəngli kişilərin demək olar hamısında müalicəyə davamlılıq yaranır. Prostat xərçəngi hüceyrələri şiş mikromühitini yenidən modelləşdirərək və müxtəlif strategiyalar hazırlayaraq müalicəyə davamlılıq göstərir. Dərc olunan bu yeni araşdırmada, metastatik neyroendokrin prostat xərçəngi (NEPK) olan kişi xəstələrdən alınan toxuma nümunələri, prostat xərçəngi hüceyrələri və NEPK siçan modelləri təhlil edilib.
Araşdırmanın nəticələrinə görə;
- NEPK hüceyrələrində Protein Kinaza C lambda/iota (PKCλ/ι) zülalının fəallığının azaldığı müşahidə edildi. Protein kinaza C mühüm bir şişi basqılayan gendir. Bu genin fəallığının azalması xərçəngin aqressiv xarakter qazanmasını təmin edir.
- NEPK hüceyrələri, serin adlı metabolitin sintezini artırır. Serin əvəzolunan (əsas olmayan) amin turşularından biridir. Buna görə serin sintezini bloklamaq təsirli və az yan təsirli xərçəng müalicəsi strategiyası ola bilər.
- Eyni zamanda NEPK hüceyrələri mTORC1/ATF4 adlı hüceyrəvi yoldan istifadə edərək serin sintezini artırır. Bu vəziyyət lizosomların düzgün mövqe almasına və epigenetik tənzimləmələrin də aparılmasına imkan verir.
Aşağıda, araşdırmanın qrafik xülasəsi görünə bilər:

Bəs bu araşdırma bizə nə ifadə edir?
- Neyroendokrin prostat xərçəngində prostat xərçəngi hüceyrələri tamamilə fərqli xarakter qazanır. Hədəflənən androgen reseptorlarını belə dəyişdirir, buna görə mövcud hədəflənmiş müalicələr fayda vermir.
- Bu araşdırma prostat xərçənginin neyroendokrin xarakterə çevrilməsini təmin edən mexanizmi müəyyən etməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Nəticələr yeni nəsil təsirli müalicələrin hazırlanmasına imkan verə bilər.
- Araşdırmada həmçinin 2010-cu ildə mielodisplastik sindrom adlı hematoloji xəstəliyin müalicəsi üçün FDA təsdiqi alan desitabin adlı dərmanın NEPK üçün də təsirli ola biləcəyi bildirilib. Bu vəziyyət hələ eksperimental mərhələdədir. Klinik araşdırmalarda effektivliyinin göstərilməsi lazımdır. Desitabin hipometilləşmə xüsusiyyəti olan və epigenetik mexanizmləri hədəfləyən dərmandır.
Mənbələr
Increased Serine and One-Carbon Pathway Metabolism by PKCλ/ι Deficiency Promotes Neuroendocrine Prostate Cancer.
Cancer Cell, 28 February 2019.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.