Dr. Wertt-in yandırılması 1522 – Gizli aparılmış elmi müşahidənin cəzası

Kişilər həkimlik peşəsinə nəzarət etməyə başladıqca 18-ci əsrdə Qərbdə kişi mamalar geniş yayılsa da, kişiləri doğuşdan uzaq tutan əvvəlki tabular tibb tarixində mühüm rol oynayıb. Mamalarla bağlı erkən gender tabusunu Hamburqlu Dr. Wertt-in cəzasından daha aydın göstərən hekayə yoxdur. 1522-ci ildə həkim Wertt doğuş prosesini müşahidə edə və körpələri doğurtmağı bilavasitə öyrənə bilmək üçün qadın paltarı geyindi. Təəssüf ki, o vaxt kişilərin doğuş otağına girməsi ağlasığmaz idi. Bir mama Wertt-i qadın paltarında tanıdı və etiraz qışqırıqları qopardı. Digər həkimlər baxarkən Wertt dirəkdə yandırıldı.

Digər bir neçə hekayə də gender tabusunu nümayiş etdirir. 1646-cı ildə Massaçusetsin Wells şəhərindən Francis Rayus Wertt-ə bənzər cinayətə görə həbs edildi. Xoşbəxtlikdən Rayus-un cəzası yalnız 50 şillinq cərimə idi. 1658-ci ildə ingilis həkim Percival Willoughby çətin doğuş üçün mama ilə məsləhətləşmək istədi və pasiyentin qaranlıq otağına girməli, qadının üstü örtülü halda onu müayinə etməli, vəziyyəti mama ilə müzakirə etmək üçün yenidən çölə çıxmalı idi. Həmçinin 1762-ci ildə dövrünün ən görkəmli cərrahlarından sayılan şotland cərrah John Hunter, xanım Stevens İngiltərə kralı III George-un arvadının IV George-u dünyaya gətirməsinə kömək edərkən, qonşu otaqda oturmalı oldu.

Tarixin müxtəlif dövrlərində bir çox mədəniyyətdə ərlərin doğuş prosesindən uzaqlaşdırılması adi haldır. Məsələn, Cənubi Sakit okeanda ada olan Lukunor-da arvadlarının doğuşu başlayanda kişilər bir aylığına ayrılır və digər kişilərlə qalırlar. Digər tərəfdən, kişilər bəzən daha çox əlaqəli olublar. Meksikanın Huichol qəbiləsində guya ərin xayalarının ətrafına ip bağlanırdı. Doğuş zamanı qadının hər sancısında onun ağrısına şərik olması üçün ip çəkilirdi.

Yazıdakı şəklin izahı: Alman həkim Eucharius Rösslin (1470–1526) tərəfindən doğuş stulunda doğan qadının təsviri. 1513-cü ildə dərc edilmiş Der Rosengarten (Gül bağı) adlı doğuş kitabı mamalar üçün standart tibbi mətnə çevrildi.

Yazıda adı çəkilən tarixi şəxslər: Percival Willoughby (1632–1669), John Hunter (1728–1793), George III (George William Frederick; 1738–1820), George IV (George Augustus Frederick; 1762–1830)

• Əvvəlki mövzu: Leonardo-nun anatomik rəsmləri 1510
• Növbəti mövzu: Paracelsus tibb kitablarını yandırdı 1527