Paracelsus tibb kitablarını yandırdı 1527

İsveçrəli həkim, səyyah mistik və əlkimyaçı Paracelsus dərmanlarda kimyəvi maddələrin və mineralların istifadəsinə öncüllük edib. Elm müxbiri Philip Ball belə yazır: "Paracelsus 1493-dən 1541-ə qədər yaşadı: Qərb tarixinin dayaq nöqtəsi, müasir dövrün şəfəqi. Bu, sehrin gerçək olduğu, iblislərin hər qaranlıq küncdə pusquda gözlədiyi, Tanrının bütün yaradılışı idarə etdiyi dünya idi və eyni zamanda insanlığın təbiətin kodlarını açmağa, göyün və yerin coğrafiyasının xəritəsini çəkməyə başladığı dövr idi."
Paracelsus xəstəliyin dörd mayenin (qan, qara öd, sarı öd və bəlğəm) tarazlığının pozulmasının nəticəsi olduğunu irəli sürən Hippokrat və Galen-in qədim fikirlərinə qarşı çıxması ilə məşhurdur. Paracelsus xəstəliyin bədəndən kənar digər amillərdən və ya kimyəvi maddələrlə müalicə edilə bilən başqa anormallıqlardan yarandığına inanırdı. 1527-ci ildə Galen və İbn Sinanın əsərlərini ehtiva edən dövrün standart tibbi mətnlərini açıq şəkildə yandırdı. Yazıçı Hugh Crone-a görə, tələbələrin qaladığı tonqaldakı bu yanma "haqlı olaraq tibb tarixində dönüş nöqtəsi sayıla bilər". Həkimlər yeni dərmanlar axtararkən Galen təbabətinin əsaslarını dağıtmalı, nüfuzu sorğulamalı və yeni müşahidə və təcrübələrdən istifadə etməli oldular.
Paracelsus-un əsas işlərindən biri metal emalının və mədənçiliyin peşə təhlükələrini sənədləşdirib. Paracelsus həmçinin bəzən toksikologiyanınatası adlandırılır. "Hər şey zəhərlidir və heç nə zəhərsiz deyil. Yalnız doza bir şeyin zəhərli olmamasına imkan verir." Başqa sözlə, toksikliyin dozadan asılı olduğunu vurğulayıb.
Paracelsus "oxşar oxşarı müalicə edir" fikrini irəli sürüb və zəhər xəstəliyə səbəb olursa, həmin zəhərin düzgün doza və formada verildikdə müalicə kimi istifadə edilə biləcəyini söyləyib. Bu, bəzi cəhətlərdən hazırda da populyar olan və praktiklərin son dərəcə durulaşdırılmış preparatlardan istifadə etdiyi alternativ müalicə, homeopatiyanınsələfidir. Bununla belə, yüksək nəzarətli tədqiqatların çoxu homeopatiyanın plasebodandaha effektiv olmadığı nəticəsinə gəlib.
Yazıdakı şəklin izahı: Flamand rəssam Quentin Massys (1466–1530) tərəfindən təsvir edilmiş Paracelsus.
Yazıda adı çəkilən tarixi şəxslər: Koslu Hippokrat (460 e.ə.–377 e.ə.), Perqamonlu Galen (129– 199), Əbu Əli əl-Hüseyn ibn Abdullah İbn Sina (Avicenna) (980–1037), Paracelsus (doğum adı Phillippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim; 1493–1541)
Mənbələr
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.