Erkən mərhələ prostat xərçənginin müalicəsində radioterapiya cərrahi müdaxilədən daha üstünmüdür?

Amerikada uzun müddət davam etdirilən bir tədqiqatın nəticələri erkən mərhələ prostat xərçəngi olan xəstələrə tətbiq edilən radioterapiyanın cərrahi müdaxilə ilə müqayisədə qısa müddətdə həyat keyfiyyətini daha çox artırdığını, lakin uzun müddətdə bu iki müalicə arasında əhəmiyyətli fərq olmadığını göstərmişdir.

Prostat xərçəngi erkən mərhələdə aşkar edildikdə və düzgün müalicə tətbiq olunduqda müalicə uğuru %90-lərə çatan xərçəng növüdür. Bu məqamda düzgün müalicə seçimi çox vacibdir. Erkən mərhələ prostat xərçəngində müalicə seçimləri cərrahi müdaxilə, təcili müdaxilə edilmədən yaxın müşahidə və radioterapiyadır. Bunların hər birinin müxtəlif üstünlükləri və çatışmazlıqları olduğu bilinsə də, ən idealının hansı olduğu hələ də aydın şəkildə müəyyən edilməmişdir. Bu xəstələrdə xərçəng artıq erkən mərhələdə olduğundan, müalicə variantları arasında sağqalım baxımından müəyyən edilmiş ciddi fərqlər yoxdur. Hamısının uğur göstəriciləri yüksəkdir. Bu məqamda tətbiq ediləcək müalicənin seçimində mümkün yan təsirlər və müalicədən sonrakı həyat keyfiyyətinin əhəmiyyəti daha da artır.

Bu günə qədər aparılmış çoxsaylı tədqiqatlarda bu müalicə seçimləri müxtəlif aspektlərdən bir-biri ilə müqayisə edilmişdir. Bu müqayisələrdən biri də cərrahi müdaxilə ilə radioterapiyanın müalicədən sonrakı həyat keyfiyyəti baxımından müqayisə edilməsidir. Cərrahi müdaxilə prostat vəzinin və toxum kisəsinin çıxarılması əməliyyatıdır. Radioterapiya isə yüksək enerjili şüalardan istifadə etməklə xərçəng hüceyrələrini məhv etməyi hədəfləyən müalicə üsuludur. Bu mövzuda çoxsaylı tədqiqatlar aparılmışdır, lakin bunlar müalicələrin uzunmüddətli nəticələrini kifayət qədər əks etdirmir. Lakin bu tədqiqat müalicədən sonrakı 15 illik dövrdəki nəticələri əks etdirən uzunmüddətli və effektiv bir tədqiqatdır.

Bu tədqiqatda 1164-nə cərrahi müdaxilə, 491-nə radioterapiya tətbiq edilən, yaşları 55-74 arasında olan 1655 kişi müalicədən sonrakı həyat keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi məqsədilə 15 il ərzində izlənilmişdir. Və 2, 5, 15 illik nəticələr təhlil edilmişdir. 2-ci və 5-ci illərdəki təhlillərdə sidik qaçırma və cinsi funksiyalarda azalma kimi problemlər cərrahi müdaxilə qrupunda daha çox müşahidə edilmiş, lakin 15 illik təhlillərdə qruplar arasında əhəmiyyətli fərq müşahidə edilməmişdir.

Nəticə olaraq, erkən mərhələ prostat xərçəngində bir neçə müalicə seçimi mövcuddur. Düzgün seçim edə bilmək üçün bütün inkişafları yaxından izləmək və bu seçimlərin üstünlüklərini və çatışmazlıqlarını yaxşı bilmək lazımdır. Cərrahi müdaxilələrin mümkün yan təsirləri həmişə vardır. Bundan əlavə, bir çox xəstə cərrahi əməliyyatlardan çəkinir. Bununla yanaşı, cərrahi müdaxilənin sağqalım baxımından da radioterapiya qarşısında ciddi üstünlük təmin etməməsi, müasir radioterapiya üsullarından istifadə etməklə az yan təsirlə effektiv müalicənin mümkün olması kimi səbəblər erkən mərhələ prostat xərçənginin müalicəsində radioterapiyanı cərrahi müdaxilə ilə müqayisədə daha üstün seçimə çevirir. Lakin əvvəllər də qeyd etdiyimiz kimi, prostat xərçənginin müalicəsi fərdi qərardır. Müalicə seçimlərinin bütün aspektləri qiymətləndirilməli və qərar xəstə ilə birlikdə verilməlidir.