Eustachi-nin xilas edilmiş şah əsərləri 1552 – Anatomiyada dəqiqlik dövrü başlayır

Tarixçi Andrew Cunningham, "Anatomik disseksiyanın bütün təsvirlərinin əsasında duran problem onların hamısının ideallaşdırma olmasıdır. Əslində buna görə qravürlər (və fotoşəkillər) eyni problemi həll etmək cəhdləridir. Bu, anatomun görünən etmək istədiyi şeyləri ortaya çıxarmaq səyidir. Çünki anatomik tədqiqat aparmaq sadəcə çox mürəkkəb iş deyil. Təlim keçmiş anatomun gözü ilə görünən bütün strukturları ayırd etmək hələ anatom olmayanlar üçün çox çətindir." deyə yazıb.

İtalyan anatom Bartolomeo Eustachi insan anatomiyasının tədqiqinin banilərindən biri idi. Romada iki xəstəxana ilə əlaqəli olduğu üçün döllərin, körpələrin və böyüklərin meyitlərini götürüb araşdıra bilirdi. 1552-ci ildə rəssam Pier Matteo Pini-nin köməyi ilə Eustachi möhtəşəm anatomik təsvir işi yaratdı. Təəssüf ki, təsvirlərin çoxu on səkkizinci əsrin əvvəllərinə qədər itmişdi. Nəhayət, itmiş şah əsərlər 162 il sonra Pini-nin nəvələrindən birində aşkar edildi və 1714-cü ildə 47 qravürdən ibarət seriyanın hamısı Tabulae Anatomicae Bartholomaei Eustachi, Tenebris Tandem Vindicatas (Bartholomeo Eustachi-nin anatomik təsvirləri qeyri-müəyyənlikdən xilas edildi) adı ilə dərc olundu. Qravürlər böyrəkləri, beyni, onurğa beynini, əzələləri və müxtəlif digər orqanları təsvir edir.

Tibb tarixçisi Ole Daniel Enersen belə yazır: "Bədii baxımdan Vesalius-un anatomik lövhələri qədər yaxşı hazırlanmasa da, anatomiya baxımından bəzən Vesalius-unkulardan daha dəqiqdir. Lövhələr hazırlandığı vaxt dərc edilsəydi, Eustachi şübhəsiz Vesalius ilə birlikdə müasir anatomiyanın banisi sayılardı və anatomik tədqiqatlar on səkkizinci əsr əvəzinə on yeddinci əsrdə yetkinliyə çatardı."

Eustachi həmçinin onun şərəfinə adlandırılmış və nazofarenksi (boğazın yuxarı hissəsini) orta qulağa birləşdirən Evstaxi borusu haqqında müzakirəsi ilə məşhurdur. Bu boru havanın keçməsinə imkan verir və orta qulaqla atmosfer arasındakı təzyiqi bərabərləşdirir.

Yazıdakı şəklin izahı: Bartholomeo Eustachi-nin Tabulae Anatomicae əsərindən (1714) rəsm.

Yazıda adı çəkilən tarixi şəxslər: Bartolomeo Eustachi (1500–1574)

• Əvvəlki mövzu: Pare-nin rasional cərrahiyyəsi 1545 – Yara qulluğunda müasir cərrahiyyəyə aparan yol
• Növbəti mövzu: De Praestigiis Daemonum 1563 – Şeytanların hiylələri haqqında