Gənc yaşda yaranan mədə xərçənginin klassik mədə xərçəngindən fərqli olduğu aşkar edilib

Mədə xərçənginə 60 yaşından əvvəl tutulan şəxslərin genetik və klinik baxımdan fərqli xəstəliklə üzləşdiyi Mayo Klinikada yaxın vaxtlarda aparılan araşdırmada kəşf edilib. Yaşlılarda yaranan mədə xərçəngləri ilə müqayisədə gənc yaşlarda görülən bu formanın daha sürətli böyüdüyü və ətrafa yayıldığı müəyyən edilib. Standart kimyaterapiya rejimlərinə də davamlı olduğundan proqnozu, yəni gedişi pisdir.

Son vaxtlarda yaşlılarda mədə xərçəngi nisbəti azalsa da bu erkən başlayan formanın tezliyi artır. Bu forma hazırda bütün mədə xərçəngi diaqnozlarının %30-dan çoxunu təşkil edir.

Mayo Klinikanın onkoloji cərrahiyyə mütəxəssisi Dr. Travis Grotz bu gedişin narahatedici olduğunu vurğulayır. Gənc mədə xərçəngi xəstələrinin çoxuna diaqnoz irəliləmiş mərhələdə qoyulur. Buna mədə xərçənginin əlamət və tapıntıları haqqında məlumatlılığın kifayət qədər yüksək olmaması səbəb göstərilə bilər.

ABŞ-da aparılan tədqiqat üçün alimlər 1973 ilə 2015 arasındakı xərçəng məlumat banklarında mədə xərçəngi məlumatlarını təhlil edərək orta diaqnoz yaşının 68 olduğunu müəyyən ediblər. Gənc və gec yaşda başlayan mədə xərçəngini ayırmaq üçün konkret hədd olmasa da tədqiqatçılar 40, 50 və 60 yaş hədlərindən istifadə etdikdə qruplar arasında əhəmiyyətli fərqlər tapıblar.

1973-dən 2015-ə qədər gec yaşda başlayan mədə xərçənglərinin insidensiyasının, yəni yaranma sürətinin ildə %1,8 azaldığını müəyyən ediblər. Gənc yaşda başlayan forma üçün 1973-dən 1995-ə qədər illik %1,9 azalma, sonrakı dövrdə isə %1,5 artım aşkar ediblər. Mədə xərçəngi tipləri arasındakı payı 1995-də %18 olduğu halda hazırda %30-dan çoxdur.

Dr. Travis Grotz bu meylin erkən diaqnoz üsullarından yaranmadığını bildirir; mümkün səbəblərdən biri Qərb tipli qeyri-sağlam qidalanma meyli ola bilər. Əksər ölkələrdə mədə xərçəngi üçün rutin skrininq tətbiq edilmədiyini və gənclərə əslində daha gec diaqnoz qoyulduğunu əlavə edir. Erkən formanın genomik baxımdan daha sabit olduğu, buna görə klassik kimyaterapiyaya cavabının məhdud olduğu, yaşlılarda başlayan formanın isə mikrosatellit qeyri-sabitliyi (genomik tarazsızlıq, daha çox mutasiya yükü) göstərdiyi müəyyən edilib. Həmçinin erkən formanın EBV adlı virus ilə daha güclü əlaqəsi olduğu bildirilib.