Hamiləlik zəhərlənməsi, preeklampsiya riski aspirinlə azaldıla bilərmi?

Xalq arasında hamiləlik zəhərlənməsi kimi tanınan preeklampsiya, ana və yenidoğulmuş ölümlərinə və çoxsaylı başqa sağlamlıq problemlərinə səbəb olduğu bilinən mühüm xəstəlikdir. Uzun müddətdir hamiləlik boyunca aşağı dozalı aspirin istifadəsinin preeklampsiya riskini azaldıb-azaltmadığı araşdırılırdı.

Preeklampsiya nədir?

Uşaqlığı qidalandıran arteriyaların daralması nəticəsində plasentanın və ana bətnindəki körpənin kifayət qədər qidalanmamasına bağlı yaranır. Bütün hamiləliklərin təxminən %6-sında müşahidə edilir və adətən hamiləliyin 20-ci həftəsindən sonra hamilə qadında yüksək təzyiq, ödem (əl, ayaq, üzdə şişkinlik) və sidikdə zülal itkisi ilə özünü göstərir.

Erkən / vaxtından əvvəl doğuşların mühüm səbəbi olan preeklampsiya hamiləliyin erkən dövrlərində ortaya çıxanda daha ciddi keçir. Müasir mamalıq və ginekologiya tədqiqatlarının mühüm hissəsi erkən hamiləlik dövründə preeklampsiyanın aşkarlanmasına yönəlib.

Tədqiqat

28 iyun 2017-ci ildə NEJM-də dərc olunan çoxmərkəzli, ikiqat kor, plasebo-nəzarətli bu klinik tədqiqata preeklampsiyanın inkişafı baxımından yüksək riskli 1776 hamilə qadın daxil edildi. Şəxslərin yarısına hamiləliyin 11-14-cü həftələrindən başlayaraq 36-cı həftəsinə qədər gündəlik 150 mg aspirin verilərkən, digər hissəsinə plasebo (aktiv maddə ehtiva etməyən dərman) verildi. Tədqiqatın əsas məqsədi hamiləliyin 37-ci həftəsindən əvvəl preeklampsiya ilə doğuş nisbətlərini müqayisə etmək olaraq müəyyənləşdirildi.

Nəticələr

Tədqiqatın nəticəsində aspirin alanların %1.6-sında, plasebo alanların %4.3-ündə preeklampsiya inkişaf etdiyi müəyyən edildi və bu fərq statistik baxımdan əhəmiyyətli idi. Nəticədə preeklampsiyanın inkişafı baxımından yüksək riskli qadınlarda aşağı dozalı aspirin istifadəsi preeklampsiyanın inkişaf ehtimalını plaseboya nisbətən daha təsirli şəkildə azaldır.