İmmun sistemi hüceyrəsi makrofaq xərçəngin yayılmasına kömək edir

Xərçəngin 10 əsas xüsusiyyətindən biri də immun sisteminə qarşı görünməz olmağı öyrənməsidir. Eyni zamanda xərçəng hüceyrəsi özünəməxsus mikromühit yaradaraq immun sistemi hüceyrələrinə də təsir göstərir.

Son vaxtlar immun sistemi hüceyrələrindən biri olan makrofaqların xərçəng hüceyrəsinin metastaz verməsini asanlaşdırdığına dair fikirlər artırdı. Yanvar 2018-də Naturejurnalında dərc edilmiş tədqiqata görə makrofaqlar süd vəzi xərçəngi hüceyrələrinin metastaz verməsiniasanlaşdırır.

Makrofaqlar immun sisteminin ən mühüm hüceyrələrindən biridir. İnfeksiyalara qarşı ilk immun cavabı yaradırlar. Makrofaqlar iri, ixtisaslaşmış hüceyrələrdir. Orqanizmə daxil olan mikrobları və yoluxmuş hüceyrələri tanıyaraq məhv edirlər.

Bununla yanaşı, makrofaqlar süd vəzi toxumasının inkişafında da iştirak edir; süd vəzilərinin süd vəzi toxuması boyunca necə yayılacağını tənzimləyirlər. Əvvəllər aparılmış bir çox tədqiqatda makrofaqların xərçəngin metastaz verməsindəki rolu irəliləmiş mərhələli xərçəng modellərində göstərilmişdi. Bu tədqiqatın xüsusiyyəti isə süd vəzilərində olan makrofaqların erkən mərhələli süd vəzi xərçənglərinin metastaz verməsinə necə kömək etdiyinin göstərilməsidir.

Tədqiqatda insandan götürülmüş toxuma nümunələri, siçan modelləri və realistik süd vəzi orqan modellərindən istifadə edilmişdir. Tədqiqat nəticələrinə görə:

Makrofaqlar erkən mərhələli xərçəng hüceyrələrində bioloji dəyişikliklər yaradaraq onların süd vəzi toxumasından digər toxumalara köçməsini asanlaşdırır.

Bəs bu tədqiqat xərçəng baxımından nə ifadə edir?

• Makrofaqların süd vəzi xərçəngi hüceyrələrinin yayılmasını asanlaşdırdığı müəyyən edildi. Xərçəngdə immun sisteminin fərqli üzü və əhəmiyyəti bir daha anlaşıldı.
• Xərçəng tədqiqatlarında genetik və biotexnoloji inkişafların təsiri görünməyə başladı. Realistik orqan modelləri (orqanoidlər) ilə xərçəng hüceyrəsindəki fərqlər müəyyən edilə bilir.
• Xərçəng müalicələrində genetika və immunologiya əsaslı dərmanların təsirini görməyə başlayacağıq. Makrofaq inhibitorlarının (basqılayıcıların) digər müalicələrlə kombinasiyası xərçəngdə erkən metastazın qarşısının alınmasında effektiv ola bilər.
• Şiş mikromühitindəki immun sistemi hüceyrələrini hədəf alan yeni dərmanların hazırlanmasına işıq tuta bilər.
• Xərçəngin metastaz verməsinə kömək edən makrofaq növlərinin müəyyən edilməsi yeni nəsil hədəfə yönəlmiş müalicələrin hazırlanmasını təmin edə bilər. Beləliklə yüksək riskli xəstələrdə bu tip müalicələrlə metastatik xəstəliyin yaranmasının qarşısı alına bilər.

Xüsusi vurğulamaq lazımdır ki, xərçəng yalnız müasir tibbin təqdim etdiyi yanaşmalarla müalicə edilə bilər.