Kolon və düz bağırsaq xərçəngi skrininqi üçün kolonoskopiya ilə müqayisədə yeni qan testi

Kolon və düz bağırsaq (yoğun bağırsaq) xərçəngi, ölkəmiz də daxil olmaqla dünyada süd vəzi və ağciyər xərçəngindən sonra ən çox rast gəlinən 3-cü xərçəngdir. Belə olduqda kolorektal xərçənglərin erkən diaqnozu məqsədilə xərçəng skrininqlərini genişləndirmək mühüm ictimai sağlamlıq məsələsinə çevrilmişdir. Kolorektal xərçəng skrininqi deyildikdə ilk ağla gələn kolonoskopiya və nəcisdə gizli qan testləridir. Lakin qan testləri kimi daha asan skrininq testlərinə ehtiyac vardır.
Kolorektal xərçəng skrininqi üçün qan testinin dəqiqliyini qiymətləndirən ilk prospektiv tədqiqat yüksək həssaslıq və spesifikliyə çatdı.
Guardant Health adlı biotexnologiya şirkətinin istehsal etdiyi bu qan testi kolorektal xərçəngin aşkarlanmasında 90% spesifikliyə və 100% həssaslığa malik idi. 95% spesifiklikdə isə həssaslıq 88% idi.
Maye biopsiyası ilə kolorektal xərçəng skrininqi
Maye biopsiyası kimi təsnif edilən bu yeni qan testi qan dövranında xərçəngdən yaranan şiş DNA-sını aşkar edir; bu da daha sonra xərçənglə əlaqəli genetik dəyişikliklər və metilləşməni də əhatə edən çoxsaylı amillər üçün təhlil edilir (genomik və epigenomik təhlillərin kombinasiyası). Bu testin proteomikadan istifadəni əhatə edən yenilənmiş versiyası olan Shield™ ABŞ-da həkimlərin uyğun şəxslər üçün təyin edə biləcəyi bir test kimi mövcuddur, lakin hələ FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) təsdiqi yoxdur.
İspaniyanın Madrid şəhərindəki HM Xəstəxanasında tibbi onkoloq olan Dr. Paloma Peinado-nun rəhbərlik etdiyi komanda nəticələrin qeyri-invaziv (müdaxilə olmadan), nəcis əsaslı testlərdə görülənlərə bənzədiyini söylədi və “qan əsaslı testin həssaslığı və spesifikliyinin klinik cəhətdən mühüm hədlərə çatdığını” bildirdi.
Komanda tədqiqat barədə əlavə olaraq bunları söylədi: “Daha məqbul test üsulu ilə birləşdirildikdə bildirilən bu göstəricilər qan əsaslı testin tətbiq edilə bilən kolorektal xərçəng skrininqi seçimi ola biləcəyini irəli sürür. Tədqiqatımız bu testi ilk dəfə prospektiv olaraq real dünya populyasiyasında yoxlayan tədqiqatdır. Skrininqdən keçən qrupdakı göstəricilərin hal-kohort tədqiqatlarında əvvəllər bildirilmiş məlumatlarla uyğun olduğunu görmək ümidvericidir.”
Tədqiqat 21 mayda California-nın San Diego şəhərində virtual keçirilən Digestive Disease Week (DDW) 2022’də təqdim edildi.
Peinado və komandası tədqiqatı İspaniyanın 4 fərqli xəstəxanasında kolonoskopiya zamanı qan alınmasına razılıq verən 557 nəfər üzərində apardı. Kolorektal xərçəng skrininqindən keçən iştirakçıların üçdə biri (33%) orta risk altında idi. Qalanların 49%-u simptomatik idi (xərçənglə əlaqəli əlamətləri vardı), 11%-inin ailəsində kolorektal xərçəng tarixçəsi vardı, 6%-sının nəcis əsaslı test nəticəsi pozitiv idi və 1%-i digər səbəblərlə kolonoskopiya etdirirdi. Prospektiv elmi müşahidəyə əsaslanan bu tədqiqatda iştirakçılar 45 ilə 84 yaş arasında idi. İştirakçıların median yaşı 55 idi və yarıdan bir qədər çoxu (52%) qadın idi.
Kolonoskopiya edilən 557 nəfərdə kolorektal xərçəngin aşkarlanma nisbəti 2,6% idi. Səkkiz iştirakçı birinci, üç iştirakçı ikinci, iki iştirakçı üçüncü və iki iştirakçı dördüncü mərhələ xərçəngi idi.
Tədqiqat skrininqdən sonrakı 1 il ərzində xəstələrin izlənilməsi şəklində planlaşdırıldı. Bu günədək iştirakçıların 14%-ü həmin nöqtəyə çatıb.
Xərçəng skrininqi üçün maye biopsiyası sahəsində mütləq buna bənzər daha çox tədqiqata ehtiyacımız var
Bu tədqiqata daxil edilən xəstə qrupunun kolorektal xərçəng üçün yüksək risk altında olan şəxslər olduğunu nəzərə almaq faydalıdır. Buna görə tədqiqat ümumi əhalini tam əks etdirməyə bilər. Əlbəttə, bu vəziyyət gələcəkdə testin ümumi əhali üçün optimallaşdırıla bilməyəcəyi demək deyil və tədqiqatın ideal skrininq testini əks etdirməsi üçün, asimptomatik (əlamətsiz) şəxsləri əhatə edən əhali nümunəsinə ehtiyac vardır.
*

Mənbələr
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.