Maqnit rezonans görüntüləmə (MRG) 1977 – Bədən kontrastının təfərrüatlı görüntülənməsi

MRG (Maqnit Rezonans Görüntüləmə) bədənin daxili strukturlarını görüntüləmək üçün maqnetizmdən, radio dalğalarından və kompüterdən istifadə edir. Bu üsul X-şüası görüntüləri və ya CAT (Kompüterləşdirilmiş Aksial Tomoqrafiya) müayinələri ilə müqayisədə yumşaq toxumalar arasında daha yüksək kontrastlı görüntü təqdim edir. MRG müayinəsi zamanı xəstə adətən güclü maqnit sahəsi yaradan böyük dairəvi borunun içinə yerləşdirilir.

Əgər atom nüvəsində cütləşməmiş ən azı bir neytron və ya proton varsa, bu nüvə kiçik maqnit kimi davrana bilər. Maqnit sahəsi nüvələrin fırlanan top kimi hərəkət etməsinə və ya yırğalanmasına səbəb olan qüvvə tətbiq edir. Xarici maqnit sahəsi artırıldıqda nüvənin spin halları arasındakı enerji fərqi böyüdülə bilər. Maqnit sahəsi işə salındıqdan sonra radio dalğaları spin halları arasında keçidləri başladır və bəzi spinləri daha yüksək enerjili hallara keçirir. Radio dalğası söndürüldükdə spinlər daha aşağı hala qayıdır (və ya "rahatlaşır") və spin dəyişməsinin rezonans tezliyində aşkarlana bilən radio siqnalı yaradır.

• 1971-ci ildə amerikalı həkim Raymond Damadian sudakı hidrogenin rahatlaşma sürətlərinin normal və bədxassəli hüceyrələrdə fərqli ola biləcəyini göstərərək MRG-nin tibbi diaqnostikada istifadə olunması ehtimalını irəli sürdü. 1977-ci ildə insan bədəninin tam müayinəsini həyata keçirdi. 
• Amerikalı kimyaçı Paul Lauterbur maqnit sahəsindəki qradiyentlərdən istifadə edərək MRG görüntülərinin yaradılmasına töhfə verdi. 
• İngilis fizik Peter Mansfield görüntüləri səmərəli şəkildə yaratmaq üçün riyazi üsullar hazırladı.

MRG çoxlu hidrogen nüvəsi ehtiva edən toxumaları (məsələn, su molekullarını) müayinə etmək üçün faydalıdır; bu toxumalar arasında beyin, onurğa beyni, fəqərəarası disklər və ürək vardır. X-şüalarından fərqli olaraq MRG təhlükəli ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə etmir və toxumanın kimyəvi tərkibi haqqında məlumat verə bilər. Görüntünün kontrastını artırmaq üçün kontrast maddələri (məsələn, metal qadolinium ehtiva edən məhlullar) yeridilə bilər. 

• Diffuziya MRG-si, toxumalarda suyun diffuziyasını ölçmək üçün istifadə oluna bilər. 
• Funksional MRG, beyin fəaliyyətini real vaxtda araşdırmağa imkan verir.

Məqalədəki şəklin izahı: Dr. Raymond Damadian və onun MRG cihazlarından biri. Onun və tədqiqatçı köməkçilərinin ilk skanerin hazırlanmasını 40 ildən çox əvvəl tamamlamasından bəri bu skaner tibbi avadanlığın ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir.

Məqalədə adı çəkilən tarixi şəxslər: Paul Christian Lauterbur (1929–2007), Peter Mansfield (doğ. 1933), Raymond Vahan Damadian (doğ. 1936)

• Əvvəlki mövzu: Koxlear implantlar 1977 – Bionik qulaq
• Növbəti mövzu: İlk süni mayalanma körpəsi 1978 – Həyata fərqli başlanğıc