İlk süni mayalanma körpəsi 1978 – Həyata fərqli başlanğıc

1978-ci ildə TIME jurnalının iyul nömrəsində belə yazılırdı:
"Başlıqlar... bunu əsrin möcüzəsi və körpəsi adlandırdı. Bəzi şərhçilər yaxınlaşan doğumu ilk böyrək və ürək transplantasiyalarına bərabər müasir tibb möcüzəsi kimi qarşıladı. İlahiyyatçılar və bəzi alimlər isə narahatedici əxlaqi, etik və sosial nəticələri barədə xəbərdarlıq etdilər.
In vitro fertilizasiya (IVF) yumurta hüceyrələrinin bədəndən kənarda spermatozoid tərəfindən mayalandırıldığı proseduru ifadə edir. Ana olmağa hazırlaşan qadına birdən çox yumurta istehsal etməsi üçün hormon əlavəsi verilir. Daha sonra həkim iynə vasitəsilə vaginadan qadının yumurtalıqlarına daxil olaraq yumurtaları götürür. Spermatozoidlər və yumurtalar yumurtaları qidalandıran, dəstəkləyici mühit olan laboratoriya qabında birləşdirilir. Bir müddət sonra (iki və ya üç gün) həkim erkən mərhələdəki embrionları (məsələn, səkkiz hüceyrədən ibarət) qadının uşaqlığına köçürür və embrionun sağqalımını asanlaşdırmaq, uşaqlığın daxili qatını dəstəkləmək üçün bir müddət də hormon (məsələn, progesteron) əlavəsi verilir. Nəticədə doğulan körpələr rəsmi termin olmasa da süni mayalanma körpəsi adlandırılmışdır.
- Qadının zədələnmiş fallop boruları yumurtaların yumurtalıqlardan uşaqlığa keçməsinə mane olduğu üçün sonsuzluq problemi yaşayan cütlüklər hamiləliyi asanlaşdırmaq məqsədilə IVF üsulunu seçə bilərlər.
- Bəzi kişi sonsuzluğu hallarında bir spermatozoidi birbaşa yumurtanın içinə yeritmək üçün intrasitoplazmatik sperm inyeksiyası (ICSI) istifadə oluna bilər.
Adətən ən azı bir embrionun inkişaf ehtimalını artırmaq üçün uşaqlığa birdən çox embrion köçürülür. Preimplantasiya genetik diaqnostikası (PGD), embrionların uşaqlığa yerləşdirilməzdən əvvəl xromosom anomaliyalarına görə yoxlanması məqsədilə istifadə oluna bilər. Embrionlar həmçinin sonrakı istifadə üçün dondurula və saxlanıla bilər.
25 iyul 1978-ci ildə ilk süni mayalanma körpəsi Louise Brown, ingilis həkim Patrick Steptoe və fizioloq Robert Edwardsın qabaqcıl IVF üsulları nəticəsində dünyaya gəldi. O vaxtdan bəri IVF üsulları ilə bir milyondan çox körpə doğulub. Cinsi və reproduktiv fəaliyyətlərin ayrılmasını əsas gətirən Roma Katolik Kilsəsi IVF tətbiqinə qarşı çıxır.
Yazıdakı şəklin izahı: Louise Brown, 1978-ci ildə süni mayalanma yolu ilə doğulan ilk körpə. Həkimin onun yaranması üçün embrionları ananın uşaqlığına köçürdüyü laboratoriya qabı.
Yazıda adı çəkilən tarixi şəxslər: Patrick Christopher Steptoe (1913–1988), Robert Geoffrey Edwards (d. 1925), Louise Joy Brown (d. 1978)
Mənbələr
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.