Fetal cərrahiyyə 1981 – Ana bətnindəki körpənin əməliyyat edilməsi

Həkim Pamela Camosy belə yazır: 

"Doğulmamış xəstəyə müalicə tətbiq etmək hələ yeni yaranan bir sahə və həyəcanverici bir səydir. Əvvəllər gizli qalan döl dünyası daha yaxından araşdırılmağa başlanmış və tibbin həm elmi, həm də insani tərəfi əbədi olaraq genişlənmişdir." 

Fetal cərrahiyyə doğuşdan əvvəl, yəni döl hələ ana bətnində ikən aparılan əməliyyatları ifadə edir. Adətən dölün həyatı təhlükədə olduqda həyata keçirilən fetal cərrahiyyə bir neçə fərqli şəkildə aparılır:

• Açıq fetal cərrahiyyədə cərrah dölü əməliyyat etmək üçün ananın qarın və uşaqlıq divarını kəsir; döl hələ göbək bağı və plasenta vasitəsilə anaya bağlıdır. Döl uşaqlığa geri qoyulur və uşaqlıqla qarın divarı bağlanır. Körpə sonda doğulduqda ikinci əməliyyat (qeysəriyyə) aparılır. Bu əməliyyatın çətinliklərindən biri ananın uşaqlığının zədələnməsi nəticəsində onun erkən doğuşa girməsinin qarşısını almaqdır. 
• Minimal invaziv fetoskopik cərrahiyyə real vaxt videosu və boruyabənzər fetoskopdan istifadə edərək ("Endoskop" bölməsi) kiçik cərrahi alətləri əməliyyat yerinə yönləndirən, idarə edilməsi Nintendo video oyununa bənzədildiyi üçün Fetendo da adlandırılan üsuldur.

1981-ci ildə uşaq cərrahı Michael Harrison San-Fransiskodakı Kaliforniya Universitetində sidik yollarındakı tıxanma səbəbindən təhlükəli şəkildə böyümüş sidik kisəsi olan dölü xilas etmək məqsədilə insanda ilk açıq fetal cərrahiyyəni həyata keçirdi. Dr. Harrison sidiyin boşalmasına imkan vermək üçün kateter yerləşdirdi və körpə sağ qaldı.

Ultrasəs döldə müxtəlif inkişaf qüsurlarını ortaya çıxara bilər. Fetal cərrahiyyə isə;

• Dölün ürək qapaqlarını aça bilər,
• Diafraqma yırtıqlarını bərpa edə bilər,
• Dölün büzdümünə bağlı, həyatı təhdid edən şişləri çıxara bilər,
• Spina bifida doğuş qüsuru ilə əlaqəli embrional sinir borusunun tam bağlanmaması halını bərpa edə bilər

Seçici lazer fotokoaqulyasiyası isə əkiz döllər arasında müəyyən yanlış və təhlükəli qan axınına imkan verə bilən qan damarlarını bağlamaq üçün istifadə olunur.

Yazıdakı şəklin izahı: Minimal invaziv fetal cərrahiyyə əkizlərdən birinin qeyri-mütənasib qan təchizatı aldığı əkizdən əkizə transfuziya sindromunu (TTTS) müalicə etmək üçün istifadə oluna bilər.

Yazıda adı çəkilən tarixi şəxslər: Michael R. Harrison (doğ. 1943)

• Əvvəlki mövzu: İlk süni mayalanma körpəsi 1978 – Həyata fərqli başlanğıc
• Sonrakı mövzu: Laparoskopik cərrahiyyə 1981 – Bədənin kamera ilə araşdırılmasında ikinci addım