Endoskop 1954 – Bədənin dərinliklərinə səyahət

Endoskop həkimlərin bədənin daxilinə baxmaq üçün istifadə etdiyi boruya bənzər cihazdır. Endoskoplar optik lif sistemindəki işıqla müayinə olunan toxumanı işıqlandırır və görüntünü müşahidəçiyə geri ötürür. Başqa bir boru kanalı həkimə toxuma nümunələri götürmək üçün kəsici alətlər və ya qanaxmanı dayandırmaq üçün yandırma (qızdırma) vasitələri kimi tibbi alətləri yerləşdirməyə imkan verir.

Bu gün bir çox xüsusi endoskop var; 

• Yoğun bağırsağı müayinə etmək üçün kolonoskoplar
• Aşağı tənəffüs yolları üçün bronxoskoplar
• Sidik yolları üçün sistoskoplar

• Endoskopiya nədir? Endoskopiya niyə və necə aparılır?

Bəzən endoskoplar laparoskopiya və ya artroskopiya zamanı kiçik kəsiklər vasitəsilə bədənə yerləşdirilə bilər.

1806-cı ildə alman həkim Philipp Bozzini işığı bədənin "kanal və boşluqlarına" (məsələn, ağız və düz bağırsağa) yönəldən boru, güzgü və şam sistemi hazırlayaraq işığı yenidən gözə yönəltdi. Vyana Tibb Cəmiyyəti onu "lazımsız marağına" görə danladı. 

1954-cü ildə ingilis fizik Harold Hopkins işığı ötürmək üçün elastik şüşə liflər dəstəsindən istifadə edən lif-optik endoskoplar hazırladı. 

Cənubi afrikalı həkim Basil Hirschowitz və həmkarı Larry Curtiss işıqlandırmanı və görüntü keyfiyyətini yaxşılaşdıraraq işi irəlilətdilər. Yerli anesteziya olmadan “kifayət qədər qalın, qorxuducu, lakin elastik bir çubuğu” udan Hirschowitz bir neçə gün sonra bu qurğudan onikibarmaq bağırsaq xorası olan ilk xəstəsində istifadə etdi. 

Həkim James Le Fanu belə deyir, "Hopkinsin lif-optik konstruksiyası tibb təcrübəsini dəyişdirdi. Həkimlərin əvvəllər araşdırılmamış nahiyələrə daha çox və daha dərindən səyahət etməsinə imkan verdi.”

Bu gün kapsul endoskopiyası adlanan, udulan kapsuldan görüntüləri simsiz ötürən kiçik rəqəmsal kameralar (yük toplayan cihaz və ya CCD) videoendoskopda istifadə olunur. Endoskopik ultrasəs müayinəsində toxuma quruluşlarını görüntüləmək üçün ultrasəsdən istifadə edilir.

Məqalədə adı çəkilən tarixi şəxslər: Philipp Bozzini (1773 –1809), Harold Horace Hopkins (1918 – 1994), Basil Isaac Hirschowitz (d. 1925)

• Əvvəlki mövzu: Ürək-ağciyər aparatı 1953 – Təhlükəsiz mürəkkəb əməliyyatlar
• Növbəti mövzu: Böyrək transplantasiyası 1954 – Nobel Mükafatlı əməliyyat