Mədə xərçəngində hədəfə yönəlmiş yeni dərman: Ramucirumab

Ən nüfuzlu onkologiya jurnallarından biri olan Lancet Onkologiya Jurnalıtərəfindən dərc edilmiş tədqiqat nəticələri hədəfə yönəlmiş dərman kimi istifadə olunan Ramucirumabın standart müalicədən müsbət cavab alınmayan irəliləmiş mərhələdəki mədə xərçəngi xəstələrində yaşam müddətini uzatdığını göstərmişdir.

Mədə xərçəngi bütün dünyada ən çox rast gəlinən ilk dörd xərçəng növündən biridir. Türkiyədə isə hər il təxminən iyirmi min nəfər mədə xərçənginə tutulur. Əsasən kişilərin risk altında olduğu mədə xərçənginə yaşlılarda daha çox rast gəlinir. Müasir həyatdakı qidalanma vərdişləri bu xərçəng növündə mühüm rol oynayır. Həddindən artıq duz qəbul etmək, qızartma, manqal və hisə verilmiş qidalarla qidalanmaq, meyvə-tərəvəzi az istehlak etmək mədə xərçənginə səbəb olan amillərdəndir. Bundan əlavə, qatqı maddələri olan qidalar, alkoqol və siqaretdən istifadə, mədədə xora və qastritə səbəb olan Helicobacter pylori adlı bakteriya xərçəngə səbəb olan digər amillər kimi göstərilə bilər.

Sosial-iqtisadi və mədəni həyat tərzi, coğrafi fərqlər və genetik amillər mədə xərçənginin aktuallığını qorumasına təsir edir. Qidaların soyuducularda saxlanılması, duzlu və hisə verilmiş qidaların daha az istehlak edilməsi ilə birlikdə dəyişən qidalanma forması və vərdişləri bütün dünyada mədə xərçəngi göstəricisini ciddi şəkildə azaltmışdır. Lakin dünyadakı göstəricidən fərqli olaraq, son illərdə Türkiyədə mədə xərçəngində müşahidə olunan artımın əsas səbəbləri siqaret və alkoqoldan istifadənin artması, daha çox seçilən hazır qidalar, dəfələrlə istifadə edilən qızartma yağları, tərəvəz, meyvə və bütün qidalarda nəzarətsiz kimyəvi maddə istifadəsi kimi göstərilə bilər.

Mədə xərçəngi erkən mərhələdə özünü çox büruzə vermədiyi üçün diaqnozu və müalicəsi çətin olan xərçəng növüdür. Hazırda erkən mərhələdəki mədə xərçəngində üstünlük verilən standart müalicə mədənin və ətrafındakı limfa düyünlərinin cərrahi üsulla geniş şəkildə çıxarılmasıdır. Daha sonra risk vəziyyətinə görə qoruyucu (adjuvant) məqsədlə kimyaterapiya və radioterapiya tövsiyə oluna bilər. Erkən mərhələdə, yəni xərçəng mədədən kənardakı orqanlara yayılmadan aşkar edildikdə, xəstələrimiz yüksək nisbətdə sağalırlar.

Lakin mədə xərçəngi olan xəstələrin əhəmiyyətli bir hissəsi klinikalarımıza əməliyyat mərhələsini keçmiş, yəni xəstəlik irəliləmiş mərhələdə ikən müraciət edir. Məhz bu mərhələdə xəstəlik qaraciyərə, qarın boşluğundakı orqanlara və ya ağciyər, sümük kimi nahiyələrə yayılmış olur və hazırda bu cür xəstələrin sağalma şansı yoxdur. Belə hallarda kimyaterapiya və ağıllı dərman kimi müalicə üsullarından istifadə edərək bu qrup xəstələrin yaşamını uzatmağa və həyat keyfiyyətini artırmağa çalışırıq. Süd vəzi xərçənginin müalicəsində istifadə olunan Herceptin adlı ağıllı dərman mədə xərçəngi hüceyrələrində Her2 reseptorunun müəyyən edilməsi ilə bu xərçəng növünə tutulmuş xəstələrdə də tətbiq olunmağa başlanmışdır. Dərman xəstələrin demək olar ki, 1\/5 hissəsində təsir göstərmiş, yaşamı klassik kimyaterapiya ilə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə uzada bilmişdir. Buna baxmayaraq, irəliləmiş mərhələdə aşkar edilən mədə xərçəngində əlimizdəki imkanlar hələ kifayət qədər deyil və nə xəstələrimizi, nə də bizi, onkoloqları qane edir.

Məhz bu məqamda mədə xərçəngi ilə bağlı aparılmış yeni bir tədqiqat bizə və xəstələrimizə ümid vermiş, müsbət nəticələri ilə qısa müddətdə rutin praktikamızı dəyişdirəcəyini düşündürmüşdür.

Ən nüfuzlu onkologiya jurnallarından biri olan Lancet Onkologiya Jurnalının dərc etdiyi tədqiqat nəticələri hədəfə yönəlmiş dərman kimi istifadə olunan ramucirumabın standart müalicədən müsbət cavab alınmayan irəliləmiş mərhələdəki mədə xərçəngi xəstələrində yaşam müddətini uzatdığını göstərmişdir.

Ramucirumab monoklonal anticisim kimi tanınan hədəfə yönəlmiş bir vasitədir. VEGFR-2 zülalını bloklayaraq şişi qidalandıran damar strukturlarının inkişafının qarşısını alır. Standart müalicə almış və müsbət cavab alınmamış, 24-87 yaşları arasında irəliləmiş mərhələdə mədə xərçəngi olan 355 xəstə ilə aparılan tədqiqatın nəticəsində ramucirumab xəstələrin yaşam müddətini uzatmışdır.

VEGFR-2 zülal siqnalının bloklanması ilə müalicəyə əhəmiyyətli töhfə verilə biləcəyini sübut edən tədqiqat mədə xərçənginin müalicəsində əldə edilmiş müsbət inkişaf kimi qiymətləndirilməlidir.

Əziz oxucularım, unudulmamalıdır ki, xərçəng müalicəsi bilik, texnologiya və hər şeydən önəmlisi sevgi işidir. Müalicə üçün əldə edilən hər bir müsbət inkişaf biz onkoloqlara yol göstərəcək, xəstələrimiz üçün ümid mənbəyi olacaqdır. Bütün gözəl sabahlar sevdiklərinizlə birlikdə sizin olsun.