Ramucirumab (Cyramza) nədir? FDA təsdiqi, Türkiyədə qeydiyyatı və geriödəmə vəziyyəti

• FDA tərəfindən təsdiqlənib: Bəli (ilk təsdiq tarixi: 2014)
• Ticarət adı: Cyramza
• Təsiredici maddənin adı: Ramucirumab
• Tətbiq üsulu: Venadaxili (IV) infuziya
• Sinfi: Monoklonal antikor, anti-VEGFR antikoru
• Kateqoriya: Hədəflənmiş preparat, antiangiogen preparat
• İstehsalçı: Eli Lilly
• Türkiyədə distribütor: Yoxdur. Xaricdən təmin edilən dərman
• Təsdiqləndiyi xərçənglər:
  • İrəliləmiş mərhələli metastatik kolorektal xərçəng (FOLFIRI ilə kombinasiyada)
  • Metastatik mədə və ya qastroezofageal birləşmə adenokarsinoması
  • Metastatik qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi (KHDAK, EGFR mutasiyası müsbət)
  • Hepatosellülyar karsinoma (HCC)

Ramucirumab nədir? Təsir mexanizmi necədir?

Ramucirumab VEGFR-2-yə (damar endotelial böyümə faktoru reseptoru 2) bağlanan, tam insan mənşəli IgG1 monoklonal antikorudur. VEGF-A, VEGF-C və VEGF-D liqandlarının bu reseptora bağlanmasına mane olaraq şiş angiogenezini (yeni damar yaranmasını) inhibə edir. Şiş hüceyrələrinin qan damarı yaratmaq qabiliyyətini məhdudlaşdıraraq həm ilkin, həm də metastatik şişlərdə yeni damar yaranmasını zəiflədir. Həmçinin şiş damarlarının keçiriciliyini azaldaraq şişdaxili təzyiqi salır və şişdaxili qan axınını artıra bilər.

FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) təsdiqinin tarixçəsi:

• 21 aprel 2014: FDA Cyramzanı mədə xərçənginin müalicəsi üçün təsdiqləyib.
• 5 noyabr 2014: FDA əvvəlki kimyaterapiyadan sonra irəliləmiş mərhələli mədə xərçəngində Cyramzanın paklitaksellə kombinə istifadəsini təsdiqləyib.
• 12 dekabr 2014: FDA Cyramzanın aqressiv qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçənginin (NSCLC) müalicəsində istifadəsini təsdiqləyib.
• 24 aprel 2015: FDA Cyramzanı FOLFIRI ilə birlikdə metastatik kolorektal xərçəngin ikinci xətt müalicəsi üçün təsdiqləyib.
• 13 may 2019: FDA Cyramzanı hepatosellülyar karsinoma (HCC) müalicəsində FDA-nın təsdiqlədiyi ilk biomarker əsaslı müalicə kimi təsdiqləyib.
• 29 may 2020: FDA Cyramzanı metastatik EGFR-mutant qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində birinci xətt müalicə kimi təsdiqləyib.

Türkiyədə qeydiyyat:

Təsiredici maddəsi ramucirumab olan Cyramza Türkiyə Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən qeydiyyata alınıb.

İstifadəsi lazım olduqda Nazirliyə göstərişdənkənar istifadə icazəsi üçün müraciət edilməlidir. İcazə verilərsə, dərman Türk Eczacıları Birliği (TEB) vasitəsilə təmin edilə bilər.

Geriödəmə varmı?

Türkiyədə Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tərəfindən geriödəmə əhatəsində qiymətləndirilmir.

Qiyməti: 2025-ci ilin avqustu etibarilə Cyramza 100 mg 2x10 ml flakon 28.265.24 TL-dir. 

Müqavimət mexanizmi:

Ramucirumaba müqavimət mexanizmləri bunlardır:

• Proangiogen amillərin (məsələn, bFGF, HGF) aktivləşməsinin və/və ya tənzimlənməsinin artması.
• Sümük iliyindən yaranan hüceyrələrin şiş mikromühitinə miqrasiyası; bu, VEGF siqnalını yan keçərək yeni damar yaranmasını və angiogenezi yenidən başladır.

Sorulma:

Ramucirumabın sorulması aydın xarakterizə edilməyib.

Paylanma:

Ramucirumabın bədəndə paylanması tam xarakterizə edilməyib. Sabit vəziyyətə çatma müddəti təxminən 28 gündür.

Metabolizm:

Ramucirumabın metabolizmi əhatəli xarakterizə edilməyib. Mədə xərçəngi, KHDAK və metastatik kolorektal xərçəng (mKRK) xəstələrində orta dərman klirensi oxşardır və orta yarımparçalanma dövrü təxminən 15 gündür.

Doza intervalı:

• Metastatik kolorektal xərçəng: Tövsiyə olunan doza FOLFIRI ilə birlikdə hər 2 həftədən bir 8 mg/kg IV-dir.
• İrəliləmiş mərhələli mədə və ya qastroezofageal birləşmə adenokarsinoması: Tövsiyə olunan doza hər 2 həftədən bir 8 mg/kg IV-dir.
• Qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi (KHDAK): Tövsiyə olunan doza doksetaksellə kombinasiyada hər 3 həftədən bir 10 mg/kg IV-dir.
• EGFR mutasiyası müsbət KHDAK: Tövsiyə olunan doza erlotiniblə kombinasiyada hər 2 həftədən bir 10 mg/kg IV-dir.
• Hepatosellülyar karsinoma (HCC, qaraciyər xərçəngi): Tövsiyə olunan doza hər 2 həftədən bir 8 mg/kg IV-dir.

Dərmanlarla qarşılıqlı təsirlər:

Hələ yaxşı xarakterizə edilməyib.

Diqqət tələb edən hallar:

1. Ciddi, bəzən ölümlə nəticələnə bilən arterial tromboembolik hadisələr (miokard infarktı, insult, serebral işemiya) yarana bilər. Belə hadisələr olduqda müalicə həmişəlik dayandırılmalıdır.
2. Ramucirumab müalicəsi zamanı hemorragik hadisələrin (ağır qanaxmalar daxil olmaqla) riski artır. Xüsusilə qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlarla (NSAİİ) müalicə olunan mədə xərçəngi xəstələrində ehtiyatlı olmaq lazımdır. Bu xəstələrdə NSAİİ istifadəsi istisna edilib, buna görə risk tam bilinmir.
3. Ramucirumab hipertoniya riskini artırır. Xüsusilə müalicə zamanı arterial təzyiq yaxından izlənməli və nəzarətdə saxlanmalıdır.
4. İnfuziya ilə əlaqəli simptomlar tez-tez müşahidə oluna bilər (qızdırma, titrəmə, baş ağrısı, yorğunluq kimi). Bu əlamətlər yarandıqda parasetamol və ya difenhidramin kimi dərmanlar istifadə oluna bilər.
5. Mədə-bağırsaq perforasiyası (həzm sisteminin deşilməsi) inkişaf edə bilər və belə halda müalicə dərhal dayandırılmalıdır.
6. VEGF siqnal yolunun inhibisiyası yaranın sağalmasına mənfi təsir göstərə bilər. Yara tam sağalmadan müalicəyə yenidən başlanmamalıdır.
7. Qaraciyər çatışmazlığı olan xəstələrdə klinik pisləşmə müşahidə oluna bilər. Child-Pugh B və C sinifli sirroz xəstələrində ehtiyatlı olmaq lazımdır.
8. Böyrək xəstələrində ehtiyatla istifadə edilməlidir. Proteinuriya və nefrotik sindrom halları bildirilib. Sidikdə zülal səviyyələri müəyyən hədləri aşdıqda müalicə dayandırılmalıdır.
9. Qalxanabənzər vəz funksiyaları müntəzəm izlənməlidir.
10. Yüngül və orta dərəcəli böyrək çatışmazlığında dozanı tənzimləmək lazım deyil.
11. Yüngül və orta dərəcəli qaraciyər çatışmazlığında dozanı tənzimləmək lazım deyil. Lakin ağır qaraciyər çatışmazlığında ehtiyatlı olmaq və toksikliyin artmasını nəzərə almaq lazımdır.
12. Hamiləlik kateqoriyası B-dir.

Əlavə təsirlər:

Ən çox rast gəlinəndən ən nadirə doğru əlavə təsirlər bunlardır:

1. Hipertoniya (20-30% arasında), 8-15% nisbətində daha ağır dərəcəli hipertoniya müşahidə oluna bilər.
2. Qanaxma ağırlaşmaları (epistaksis, mədə-bağırsaq qanaxması, ağır qanaxmalar daxil olmaqla).
3. Yorğunluq və baş ağrısı.
4. Ürəkbulanma, qusma, iştahasızlıq, qarın ağrısı, ishal.
5. Mədə-bağırsaq perforasiyaları və yara sağalması ağırlaşmaları.
6. Nefrotik sindromla birlikdə proteinuriya.
7. İnfuziya ilə əlaqəli simptomlar (qızdırma, titrəmə, qızartı, baş ağrısı).
8. Arterial və venoz tromboembolik hadisələr (miokard infarktı, insult).
9. Hipotiroidizm.
10. RPLS (geri dönən posterior leykoensefalopatiya sindromu): Nadir rast gəlinir (0,1%-dən az), baş ağrısı, qıcolma və şüur dəyişiklikləri kimi simptomlarla ortaya çıxır.