Məzmuna keç
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · Tibbi onkologiya mütəxəssisi

Onkologiyada İlin Yeniliyi – Cərrahi Müalicədə Yeniliklər Seçildi

Onkologiyada İlin Yeniliyi – Cərrahi Müalicədə Yeniliklər Seçildi

Onkoloji cərrahi müalicənin yaxşılaşdırılması illik hesabatda, Amerika Klinik Onkologiya Cəmiyyəti (ASCO) tərəfindən, ilin klinik xərçəng irəliləyişi elan edildi. Hesabata görə daha təsirli müalicələrin son uğurları xərçəng əməliyyatının rolunu dəyişdirdi; melanoma, pankreas, böyrək və sidik kisəsi xərçənglərində cərrahiyyə ehtiyacını azaltdı. Cərrahiyyə müalicədə əsas rol oynayır və tarixdə yüzlərlə il yeganə seçim idi. 1950-ci illərdən sistemik müalicələrin sıçrayışı əməliyyatın nə vaxt və necə edilməsində mühüm dəyişikliklər yaradıb. ASCO-nun 15-ci ildən bəri dərc edilən irəliləyişlər barədə illik hesabatı 4 fevralda, Klinik Onkologiya Jurnalında (Journal of Clinical Oncology) onlayn dərc edildi. Clinical Cancer Advances 2020 adlı hesabat 2018-ci ilin oktyabrından 2019-cu ilin sentyabrınadək xərçəng müalicəsində çoxsaylı klinik irəliləyişləri sıralayır, aşağıdakı işləri isə, "ilin ən təsirli tədqiqat uğurlarından bəziləri" kimi vurğulayır. Onlar sistemik müalicənin lazım olan cərrahiyyə miqdarını necə azaltdığı, bəzən ehtiyacı tam aradan qaldırdığı və lazım gəldikdə xəstəni əməliyyata uyğunlaşdırdığı barədə yeni məlumat verir.

Melanomada Neoadyuvant (Əməliyyatdan Əvvəl Kiçildici) Müalicələr

İki klinik tədqiqat hədəfli ağıllı dərman və immunoterapiya agentlərinin lokal irəliləmiş melanomalılarda uğurlu və daha az minimal cərrahiyyəyə necə imkan verdiyini göstərir. Lancet Oncologyjurnalındakı NeoCombi tədqiqatında neoadyuvant dabrafenib (Tafinlar) və trametinib (Mekinist) kombinasiyası mərhələ IIIC, BRAF V600 mutasiyası pozitiv melanomalılarda araşdırıldı. 35 iştirakçının % 86-da əməliyyat zamanı obyektiv cavab vardı və, demək olar yarısında (% 46) tam cavab alındı. İki dərman kombinasiyası xəstələrin % 46-da şiş və ətraf toxumanın çıxarılmasını asanlaşdırdı. Yan təsirlər ümumən bu müalicələri, metastatik xəstəlik üçün alanlarda əvvəllər bildirilənlərə bənzəyirdi. Yenə, Lancet Oncologyjurnalındakı OpACIN-neo tədqiqatı əməliyyat edilə bilən mərhələ III melanomada ipilimumab (Yervoy) və nivolumab (Opdivo) immunoterapiyalarını əhatə etdi. 2 kurs/dövr alternativ doza (3 həftədən bir ipilimumab 1 mg/kg və 3 mg/kg nivolumab) alanlarda radioloji obyektiv cavab % 57, patoloji cavab % 77 idi. Həmçinin standart dozayla müqayisədə ilk 12 həftədə az ciddi (dərəcə 3/4) yan təsir bildirildi (4 kurs üçün 3 həftədən bir ipilimumab 3 mg/kg və nivolumab 1 mg/kg). Bu məlumatlar ipilimumab və nivolumab dozasını azaltmağın dözümlülüyü artıra biləcəyini düşündürür, lakin standart qulluq tövsiyəsindən əvvəl uzunmüddətli nəticələr lazımdır.

Böyrək Xərçəngində "Əvvəl Cərrahiyyə" Yanaşmasının Aradan Qaldırılması

Cərrahiyyə ənənəvi olaraq böyrək xərçəngi (renal hüceyrəli karsinoma) daxil çoxlu solid (bərk) şişdə əsas müalicə idi, lakin son iki tədqiqat bəzi xəstələr üçün, əməliyyatı ötürməyin daha yaxşı olduğunu göstərir. NEJMjurnalındakı CARMENA nəticələri metastatik böyrək xərçəngli 450 xəstədə "yalnız sunitinib (Sutent)" müalicəsinin "nefrektomiya və sunitinib" ilə oxşar nəticə verdiyini göstərdi. Yalnız sunitinib alanlarda median ümumi sağqalım 18.4, cərrahiyyə və sunitinib alanlarda 13.9 ay idi. Pis və orta sağqalım şanslı xəstələrdə də sunitiniblə median ümumi sağqalım uzun idi (müvafiq olaraq 23.4-ə qarşı 19.0 ay və 13.3-ə qarşı 10.2 ay). Dərəcə 3 və yuxarı yan təsir yalnız sunitinib qolunda bir qədər yüksək idi (% 42.7-yə qarşı % 32). JAMA Oncologyjurnalındakı SURTIME nəticələri əvvəl cərrahiyyənin əməliyyatdan əvvəl sunitinib verilməsinə qarşı proqressiyasız (irəliləməsiz) sağqalımı yaxşılaşdırmadığını göstərdi. Böyrək xərçənginin ən geniş alt növü olan şəffaf hüceyrəli və, 4-cü mərhələ 99 xəstəlik qrupda 28-ci həftədə iki qolun proqressiyasız sağqalımı oxşar idi (% 42-yə qarşı % 43). Lakin median ümumi sağqalım sunitinib alıb əməliyyatı təxirə salınanlarda 32.4 ay, dərhal əməliyyat olunanlarda 15 ay idi.

Pankreas Xərçəngində Əməliyyatı Mümkün Etmək

Pankreas xərçəngində ən yaxşı sağqalım əməliyyatla əldə edilir, lakin xəstələr çox vaxt şişin çıxarılmasına uyğun olmayan irəli mərhələdə diaqnozlanır. İki tədqiqat əməliyyatöncəsi sistemik müalicənin bəzilərini əməliyyata uyğun edə biləcəyini irəli sürür. JAMA Oncologyjurnalındakı təkqollu faza 2 tədqiqatda sərhədi rezektabel (çıxarıla bilən) pankreas xərçəngli 48 xəstədə neoadyuvant FOLFIRINOX və radioterapiya qiymətləndirildi. Sonra mərhələləşdirmə təkrarlandı. Damar tutulumu (xərçəngin damara yayılması) düzələnlərə kapesitabinlə qısa proton radioterapiyası, davam edənlərə standart radioterapiya və kapesitabin və ya fluorourasil verildi. Bütün qrupda median proqressiyasız sağqalım 14.7, ümumi sağqalım 37.7 ay idi. Əməliyyat olunan 31 xəstənin % 67-də mənfi cərrahi sərhəd əldə edilə bildi; bu qrupda proqressiyasız sağqalım əhəmiyyətli yaxşılaşdı (48.6 ay). Yarısından çoxu yaşamağa davam etdiyindən median ümumi sağqalım hələ əldə edilməyib, lakin 2-ci ildə əməliyyat qrupunda % 72, bütün xəstələrdə % 56 idi. Yenə, JAMA Oncologyjurnalındakı ikinci təkqollu faza 2 tədqiqat, FOLFIRINOX və renin-angiotenzin-aldosteron sisteminə təsirli təzyiq dərmanı, losartan alan lokal irəliləmiş pankreas xərçəngli xəstələri qiymətləndirdi. Sonda radioloji əməliyyata uyğunlaşanlara qısa proton radioterapiyası və kapesitabin, davamlı damar tutulumu olanlara fluorourasil və ya kapesitabinlə standart uzun radioterapiya verildi. Qrupun % 61-i mənfi cərrahi sərhədli əməliyyat oldu. Bütün qrupda median proqressiyasız sağqalım 17.5, ümumi sağqalım 31.4 ay idi. Əməliyyat olunanlarda isə median proqressiyasız sağqalım 21.3, ümumi sağqalım 33 ay idi.

Nəticə

Ötən ilin ən təsirli xərçəng araşdırmalarından bəziləri onkoloji cərrahiyyəyə aid idi. İrəli böyrək xərçəngində başlanğıc cərrahiyyə ehtiyacı aradan qalxarkən melanoma və pankreas xərçəngində təsirli sistemik müalicələrin və müasir radioterapiya kombinasiyalarının cərrahiyyəyə əlavə edilməsinin nəticələri yaxşılaşdırdığını gördük.

Mənbələr

Refinement of Surgical Treatment' Is ASCO Advance of the Year - Medscape - Feb 12, 2020.

Görüş sorğusu

DROZDOGAN SÜNİ İNTELLEKT

Bu məqaləni birlikdə araşdıraq

Məqalə haqqında sual verin və cavabları saytımızdakı yayımlanmış mənbələrlə birlikdə oxuyun.

DROZDOGAN SÜNİ İNTELLEKT

Drozdogan Köməkçisi

Onkologiyada İlin Yeniliyi – Cərrahi Müalicədə Yeniliklər Seçildi

Məqalə haqqında sual verin və cavabları saytımızdakı yayımlanmış mənbələrlə birlikdə oxuyun.

Söhbət və məxfilik məlumatı

Bu söhbətə Drozdogan Köməkçisi cavab verir. Səlahiyyətli sayt idarəçiləri onu keyfiyyət üçün nəzərdən keçirə bilər. Şəxsi məlumat paylaşmayın.

Cavablar OpenAI infrastrukturu ilə hazırlanır. Suallar və cavablar həmin xidmət tərəfindən işlənir; söhbət qeydləri saytımızda saxlanılır. Şəxsiyyət, əlaqə və ya şəxsi sağlamlıq məlumatlarını paylaşmayın.

0 / 1000

Yalnız məlumat üçündür; fərdi diaqnoz və ya müalicə məsləhəti verilmir.

Əlaqəli məqalələr

Bu mövzuda digər məqalələrə baxın.

Yeniliklərdən xəbərdar olun

Yeni məqalələri və elmi yenilikləri e-poçtla alın.

Google Analytics ümumi səhifələrdə bu pəncərədən asılı olmadan işləyir və analitik kukilərdən istifadə edə bilər. Buradakı seçiminiz yalnız xarici xidmətləri idarə edir.