Öskürək haqqında bilinən 7 yanlış

Öskürək insanların həkimə ən çox müraciət etmə səbəblərindən biridir. Öskürmənin səbəblərini çox vaxt təxmin etmək mümkün olsa da, bu barədə yayılmış bəzi mühüm yanlış təsəvvürlər də vardır.

Öskürək tənəffüs yolundan yad hissəcikləri, mayeləri, mikrobları və qıcıqlanmaya səbəb olan digər amilləri təmizləmək üçün havanın ağciyərlərdən sürətlə çıxmasıdır.

İnsanlar adətən 10 gün davam edən öskürəyi ciddi problem kimi düşünürlər, lakin 2013-cü ildə aparılmış araşdırmada, məsələn, hər hansı infeksiya səbəbindən başlayan öskürəyin orta hesabla 18 gün davam etdiyi müəyyən edilmişdir. 8 həftəyə çatarsa xronikiləşə bilər (davamlı hal), bu halda altda yatan səbəblərin tapılması və tibbi müalicə verilməsi tövsiyə olunur.

7 öskürək mifi

1. Bütün öskürəklər infeksiyadan qaynaqlanır

Həqiqət: Birinin öskürməsi onun sağlamlıq problemi olduğu demək deyil. Tezləşən öskürək isə daha ciddi vəziyyətin işarəsi ola bilər. Bu vəziyyət infeksiyadan qaynaqlana da bilər, qaynaqlanmaya da bilər.

İnfeksion öskürək bu səbəblərdən yaranır: soyuqdəymə (zökəm), qrip (influenza), laringit, sinusit, bronxit, pnevmoniya (sətəlcəm) və göyöskürək.

İnfeksiya törədicilərinin səbəb olmadığı və buna görə yoluxucu olmayan öskürəyin səbəbləri arasında burun damcısı istifadəsi, emfizema, astma, mədə reflüsü və allergiyalar vardır.

2- Antibiotik öskürəyi keçirir

Həqiqət: Antibiotiklər bakteriyaları öldürür, lakin viruslara təsir etmir. Soyuqdəymə, qrip kimi xəstəliklər öskürəyin əsas səbəblərindəndir və bu narahatlıqların səbəbi viruslardır. Yəni antibiotiklər hər öskürəyi müalicə edirmi? Cavab: əksər öskürəklər üçün xeyr. Antibiotiklər yalnız bakteriya mənşəli sətəlcəm halında öskürəyi müalicə edir.

3- İsti şorba öskürəyi keçirir

Həqiqət: Soyuqdəymə və ya qripdə yuxarı tənəffüs yollarının təbii ifrazatı olan selik istehsalı nəzərəçarpacaq dərəcədə artır (burun axıntısı və burunarxası axıntı kimi). Baş-boyun nahiyəsində artan bu selik axıntısı cazibə qüvvəsinin təsiri ilə ağciyərə çataraq öskürəyə səbəb olur. Şorba və digər isti içkilər infeksiyanın baş-boyun nahiyəsindəki qıcıqlanma və quruluq hissini yüngülləşdirməyə kömək edə bilər, lakin tənəffüs yolu infeksiyasını müalicə etmir.

4- Bütün öskürəklər yoluxucudur

Həqiqət: Öskürək yoluxucu ola da bilər, olmaya da bilər. Virus və ya bakterial infeksiya varsa yoluxucu ola bilər. Digər tərəfdən allergiya, astma, hava çirklənməsi kimi səbəblərdən qaynaqlanan öskürək növləri yoluxucu deyil. Həmçinin əlbəttə xərçəng də öskürməklə yoluxmur.

5- Öskürək siropları təsirli çarədir

Həqiqət: Öskürək siropları öskürək refleksini müəyyən müddətə bloklamaqla və ya selik ifrazını azaltmaqla təsir göstərir və öskürək probleminizə müvəqqəti həll verə bilər. Bununla belə, öskürək siropunun plasebodan (tərkibində təsiredici maddə olmayan dərman) daha təsirli olduğuna dair qənaətbəxş sübutlar hələ tədqiqatlarla ortaya qoyulmamışdır.

6- Öskürəyin çox fərqli növləri vardır

Həqiqət: 2 əsas öskürək növü vardır: bəlğəmli və quru (bəlğəmsiz) öskürək. Quru öskürək adətən infeksiya, siqaret tüstüsü, toz və iltihab səbəbindən olur. Bəlğəmli öskürəkdə isə adətən ağciyərdə həddindən artıq selik istehsalına səbəb olan vəziyyət vardır (sətəlcəm, bronxoektaziya kimi).

7- Peyvənd öskürmənin qarşısını alır

Həqiqət: İldə bir dəfə vurulan qrip peyvəndləri yalnız qrip mənşəli öskürəkdən qoruya bilər. Təsirli və tövsiyə etdiyimiz peyvənd olsa da, influenza virusunun mutasiya ilə yaranmış yeni növlərinə qarşı qoruyucu olmayacağı bilinməlidir. Həmçinin 65 yaşdan yuxarı xroniki xəstəliyi olan şəxslərə tövsiyə etdiyimiz sətəlcəm peyvəndi də orqanizmin fərqli bölgələrində ciddi infeksion xəstəliklərə səbəb ola bilən pnevmokok kimi tanınan bakteriya növünə qarşı qoruma verir.

- Marağınızı çəkə bilər: Xərçəng xəstəsi qrip və ya sətəlcəm peyvəndi vurdura bilərmi?

Lakin peyvəndlər yoluxucu olmayan öskürəklərdə təsirli olmur. Məsələn, burun damcısı, emfizema, astma, mədə reflüsü və allergiyalar kimi.