Tatu: xərçəng xəstələri üçün incəsənətin bədənə toxunuşu və bərpaedici təsiri

Süd vəzi xərçəngində cərrahi müdaxilədən sonra qalıcı gözəllik: tatu sənəti

Xərçəng olduğunu öyrənmək, qəbul etmək, müalicə prosesi və sonrasında bütün bu müddətdəki psixoloji və fiziki mübarizələrdən sonra böyük travma ilə baş-başa qalmaq olduqca çətindir. Məhz bu prosesə bədii toxunuş olan tatu sənəti ilə süd vəzi xərçəngində cərrahi müdaxilədən sonra bədənlə barışmaq və emosional baxımdan daha yaxşı hiss etmək mümkündür.

Bu işin öncüllərindən amerikalı tatu sənətçisi David Allen süd vəzi xərçəngi olan və əməliyyat keçirmiş qadınların əməliyyat izlərinin və fiziki deformasiyalarının üzərinə estetik naxışlardan ibarət tatular edir. Beləliklə, əməliyyatdan sonra qadınların həm bədənlərində, həm də ruhlarında açılan yaraların sağalmasına kömək edir. İllərdir süd vəzi əməliyyatı keçirmiş çoxsaylı qadınla ünsiyyətdə olan və bədənlərində qalıcı sənət əsərləri buraxan David daha çox çiçək, yarpaq kimi təbiətdən ilhamlanan görüntülər hazırlayır. Bunları hazırlayarkən süni yapışdırma kimi görünməsindən çox, bədənin hissəsi kimi təbii və üzvi kompozisiyalara, rəng və kompozisiya seçimlərinə diqqət edir.

Onkologiya həkimi Michaela Tsai (2-ci şəkil) özünün süd vəzi xərçəngi əməliyyatından (mastektomiya) sonra David Allen-i tapıb etdirdiyi tatudan sonrakı hisslərini belə ifadə edir: “Əməliyyatın, daha doğrusu xəstəliyin izlərini sanki sənət əsərinə çevirdi. Bu, inanılmaz güc verən və xoşbəxt edən şeydir. Bunu öz xəstələrimə də tövsiyə edirəm.”

David deyir: “Məqsəd yalnız çirkin görünəni örtmək kimi görünməsin; əksinə, gözəlliyi üzə çıxarıb yaxşı hiss etdirməyə çalışıram. Onsuz da gözəl dediyimiz əslində mükəmməl sayılan deyil. Bu, çox gözəl və duyğulu hiss etdirir. Yalnız qadına tatu etmək deyil; xüsusilə kiməsə kömək etmək həyatın gözəl hissəsidir. Həyat budur.”

Anası tərəfindən böyüdülmüş Allen bir dövr nənə və babası ilə də yaşayıb. Onların dindar həyat tərzi ilə, hər şeyin taleyin planı olduğuna inamla, hər an cənnət-cəhənnəm qorxusu və daim “günah” sözü ilə böyüdüldüyünü danışır. Böyüdükcə dünyanın belə dönmədiyini düşünən David dini inancın əsl məqsədinin doğru ilə yanlışı ayırd etmək olduğuna inanır. Hər kəsin doğru ilə yanlışı həyatda təcrübə edərək ayırd etməli olduğunu düşünür və Tanrıya inandığını deyir. Öz mədəniyyətimizə baxdıqda isə inanca zidd görünə bilən qalıcı tatu sənətinin əslində qadının bədəni barədə yaxşı hiss etməsinə, özünəinamına, daxili rahatlığına və aşmağa çalışdığı travmanın ağırlığına nə qədər yaxşı təsir edəcəyini düşünsək, müsbət tərəflərinin çox olduğu həqiqətini rədd edə bilmərik.

David müştəriləri barədə belə deyir: “Hekayələri həqiqətən inanılmazdır. Bəziləri izləri tam örtmək istəyir. Bəziləri daha cazibədar və qadınsı görünmək, yaxud son 4-5 ildir müalicə prosesində əllərində olmayan nəzarəti geri qazanmaq istəyirlər. Bəzi kişilər dəstək baxımından möhtəşəmdir. Amma çoxu deyil.” Müştərilərinin etimadı ilə hərəkət edən sənətçi kamuflyajdan çox sənət əsərinin yaradılmalı olduğuna inanır.

Süd vəzi xərçəngində cərrahi müdaxilədən sonra tatu etdirən bir neçə qadının hissləri və düşüncələri belədir:

“Tatu etdirməyi düşündüyümü deyəndə həyat yoldaşım bir qədər təəccübləndi. Çünki mən mühafizəkar qadınam. Amma düşünüb araşdırdıqca bunu həqiqətən istədiyimə qərar verdim. Həyat yoldaşıma nümunə şəkilləri göstərəndə isə belə dedi: ‘Bəli, istədiyin belə bir şeydirsə, mütləq etdirməlisən.’”

“Bu, qorxmalı və ya utanmalı şey deyil, əksinə möhtəşəmdir. Həm emosional, həm fiziki olaraq daha da yaxşılaşdığımı həqiqətən hiss edirəm. Bu mənim həyatımı dəyişdirdi.”

“Bunu həqiqətən çox sevdim və güzgüyə baxanda artıq əla hiss edirəm.”

“Kişilər...” – deyir David, – “ağrıya qadınlar qədər dözümlü deyillər.” Bəli, tatu sürətlə hərəkət edən iynə ilə edilir. Lakin dözülməz ağrısı yoxdur və yalnız bir neçə saat sürən yüngül sızıltı nəticəsində əməliyyat izləri olan nahiyələr sanki sənət əsərlərinə çevrilə bilər. İncəsənətin başqa müalicəvi yönü də tatu sənəti ilə qarşımıza çıxır.