Tökülən kirpiklər yenidən uzanırmı? Bilməli olduqlarınız

İnsanlar yanıq və ya kimyaterapiya kimi bir çox səbəbdən kirpiklərini itirirlər. Uzun vaxt alsa da, kirpiklər yenidən uzanır.

Saç kimi kirpiklər də böyümə dövrlərindən keçir, buna görə bir neçəsinin tökülməsi adətən narahatlıq səbəbi deyil. Lakin zədələr və xəstəliklər kirpiklərin çoxunun tökülməsinə səbəb ola bilər.

Kirpik itkisinin səbəbləri nələrdir?

Kirpik itkisinə səbəb ola biləcək vəziyyətlər və səbəbləri:

• Yanıq vəziyyəti: Amerika Oftalmologiya Akademiyasına (American Academy of Ophthalmology) görə, kirpiklər yanıb, lakin kökləri zədələnməyibsə, adətən 6 həftədə yenidən uzanırlar. Lakin köklər də zədələnibsə, kirpiklər yenidən uzanmaya bilər.
• Kimyaterapiya: Xərçəng müalicəsində istifadə olunan dərmanlar bəzən kirpiklərin tökülməsinə səbəb ola bilər. Bütün kimyaterapiya dərmanları buna səbəb olmur. Lakin şəxs saç itkisinə səbəb olduğu bilinən kimyaterapiya dərmanı istifadə edərsə, baş dərisi kimi bədənin qalan hissələri də təsirlənəcək. Bədən tükləri, qaşlar və kirpiklər bu vəziyyətdən geniş təsirlənən bölgələrdir. Narahatlıq doğuran vəziyyət deyil. Adətən kimyaterapiya bitdikdən qısa müddət sonra kirpiklər yenidən uzanmağa başlayır.
• Kirpikləri kəsmək: İnsanların çoxu kirpiklərini kəsmir. Lakin bunu edən şəxslərin kirpikləri adətən zamanla əvvəlki uzunluğuna qayıdır.
• Kirpikləri yolmaq: Triotillomaniya, saç/tük yolmaq istəyi ilə xarakterizə olunan psixoloji vəziyyətdir. Bu istək bədənin hər yerindəki tüklərə təsir edə bilər, yəni kirpiklər də təsirlənə bilər. Yolunmuş kirpiklərin yenidən uzanması bir neçə ay çəkə bilər.
• Kirpik uzatma proseduru: Kirpik uzatma proseduru daha qalın və uzun kirpiklər əldə etmək üçün təbii kirpiklərə liflərin yapışdırılmasıdır. Lakin bu prosedur təbii kirpikləri qopara və ya onlara zərər verə bilər. Təbii kirpiklər uzatma proseduru zamanı itirilərsə, adətən bir neçə ay ərzində yenidən uzanır.
• Qalxanabənzər vəzlə əlaqəli vəziyyətlər: Qalxanabənzər vəz tiroid hormonu istehsal edir. Bu vəzin həddindən artıq və ya çox az hormon istehsal etməsi müxtəlif əlamətlərə, o cümlədən saç və tük itkisinə səbəb ola bilər. Qaş itkisi həm hipertiroidizmdə (həddindən artıq fəal vəz), həm də hipotiroidizmdə (yetərsiz fəal vəz) yarana bilər. Kirpiklər adətən tiroid tarazsızlığının müalicəsindən sonra yenidən uzanmağa başlayır.
• Ocaqlı alopesiya: Ocaqlı alopesiya, immun sisteminin tük köklərinə təsir etməsinə səbəb olan autoimmun vəziyyətdir. Saçların, qaşların və kirpiklərin itirilməsinə gətirir. Hazırda ocaqlı alopesiya üçün dəqiq müalicə yoxdur, lakin mövcud müalicələr əlamətlərin azalmasına kömək edə bilir.

Kirpiklər evdə hazırlanan vasitələrlə daha tez uzanırmı?

Kirpik böyüməsini sürətləndirmək üçün bir çox insanın istifadə etdiyi müxtəlif evdə hazırlanmış dərman və vasitələr var. Zeytun yağı, kirpik masajı və biotin məhsulları evdə tətbiq edilən ən məşhur müalicələrdir. Lakin insanlar itirdikləri kirpikləri bərpa etmək üçün belə dərmanlardan istifadə edərsə, “Kirpiklər daha sürətlə geri qayıdırmı?” sualı maraq doğurur. Böyük ehtimalla bu sualın cavabı xeyrdir.

Hər hansı evdə hazırlanmış dərmanın kirpiklərin yenidən uzanmasına kömək edəcəyinə dair elmi sübut yoxdur. Biotinin dəri və saç sağlamlığında rol oynadığı düşünülsə də, saç uzanmasını dəstəkləyib-dəstəkləmədiyinə dair araşdırmaların sayı məhduddur.

Kirpik itkisinin müalicələri

Əksər hallarda yanıq və kimyaterapiya ilə itirilmiş kirpiklər zamanla yenidən uzanır. Kimyaterapiyadan sonra geri gələn qaşlar daha seyrək, daha qalın və ya əvvəlki ilə eyni ola bilər.

Qaşlar tiroidlə əlaqəli vəziyyət və ya autoimmun xəstəlik səbəbilə itirilibsə, şəxs böyük ehtimalla qaşlarının tökülməsini dayandırmaq üçün altda yatan sağlamlıq probleminin müalicəsinə ehtiyac duyacaq.

Qaşların yenidən uzanma müddəti qaşların miqdarından və tökülmə səbəbindən asılı olaraq dəyişir. Dərman müalicəsi də qaşların yenidən uzanmasına kömək edə bilər. Həkim göz damcısı şəklində bimatoprost yaza bilər.

Bir tədqiqat ocaqlı alopesiya səbəbilə kirpiklərini itirən 41 şəxsdə bimatoprost istifadəsini araşdırdı. İştirakçılar bir il ərzində hər gün yuxarı kirpik xəttinə % 0,03 bimatoprost tətbiq etdilər. İştirakçıların təxminən %70-nin kirpikləri az da olsa geri gəldi.

Kirpikləri qorumaq

Qəzalar baş verə bilər və bu vəziyyətlərdə təbii kirpiklərin itkisinin qarşısını almaq həmişə mümkün olmaya bilər. Bu səbəbdən şəxs riskləri azaltmaq üçün bəzi addımlar ata bilər.

Bunlar;

• Sağlam pəhriz: Müəyyən qida çatışmazlıqları saç tökülməsinə səbəb ola bilər. Bu çatışmazlıqlar kirpiklərə də təsir göstərə bilər. Saç sağlamlığında rol oynaya biləcək qida maddələrinə bunlar daxildir:
• C vitamini
• B vitamini
• D vitamini
• Sink
• Dəmir
• Zülal
• Kirpik qıvırıcılardan uzaq durmaq: Kirpik qıvırıcısı istifadə edənlər təsadüfən kirpiklərini yola bilərlər; bu isə kirpik köklərinə zərər verə bilər.
• Gecə makiyajı təmizləmək: Gecə boyu göz makiyajını, xüsusilə tuşu silməmək kirpikləri quruda bilər. Quru kirpiklərin qırılma və vaxtından əvvəl tökülmə ehtimalı daha yüksəkdir.
• Gözləri ovuşdurmaq: Gözləri çox sərt ovuşdurmaq kirpik itkisinə səbəb ola bilər. Tüklər zərifdir, buna görə ovuşdurarkən yumşaq və nəzakətli davranmaq lazımdır.

Nəticə

Saçlar kimi kirpiklərin də təbii böyümə dövrü var və onlar tez-tez tökülür. Bir neçə kirpiyin itməsi normal vəziyyətdir və narahatlıq tələb etmir.

Lakin bir çox səbəbdən güclü kirpik itkisi yarana bilər. Əksər hallarda kirpiklər müalicəsiz yenidən uzana bilir. Bununla yanaşı, kirpik uzanmasını sürətləndirmək istəyənlər üçün köməkçi müalicələr də ola bilər.

Şəxs kirpiklərinin niyə töküldüyündən əmin deyilsə, altda yatan səbəbi müəyyənləşdirmək üçün həkimə müraciət etməsi ən yaxşı yol olacaq.