اثر شیمی‌درمانی تهاجمی در سرطان کولون پیشرفته

بر اساس پژوهش منتشرشده توسط انجمن انکولوژی بالینی آمریکا، در بیماران سرطان کولون پیشرفته (متاستاتیک) زیر 75 سال، بواسیزوماب همراه شیمی‌درمانی چهاردارویی طول عمر را به‌طور معناداری افزایش داده است.

سرطان کولون پیشرفته (متاستاتیک) به دو شکل ایجاد می‌شود. در شکل نخست سرطان به ناحیه وسیعی گسترش یافته و با جراحی قابل درمان نیست. در شکل دوم، سرطان به یک ناحیه یا ناحیه محدودی گسترش یافته است. اگر گسترش در یک اندام باشد، سرطان محدود به آن اندام است و امکان درمان موضعی مانند جراحی را فراهم می‌کند. اما در بیشتر بیماران سرطان کولون پیشرفته، سرطان به ناحیه وسیعی گسترش یافته و با جراحی قابل درمان نیست. در این وضعیت با شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و روش‌های درمان هدفمند مانند بواسیزوماب، ستوکسیماب و پانیتوموماب نتایج مثبت به دست می‌آید. هدف درمان‌های چندگانه با افزودن داروهای هوشمند هدفمند به رژیم‌های شیمی‌درمانی، افزایش اثربخشی درمان سرطان و طولانی کردن عمر بیمار است.

داروهای شیمی‌درمانی مانند ایرینوتکان، اگزالی‌پلاتین، لوکوورین، فلورواوراسیل و کپسیتابین برای متوقف کردن رشد سلول‌های تومور از راه‌های متفاوت استفاده می‌شوند. برخی سلول‌های تومور را می‌کشند و برخی مانع تکثیرشان می‌شوند. بواسیزوماب که در سرطان کولون به‌عنوان درمان هدفمند به کار می‌رود، از یک سو رشد و گسترش سلول تومور را مهار می‌کند و از سوی دیگر با افزایش اثربخشی شیمی‌درمانی، نابودی سلول‌های تومور را آسان می‌کند. در نتیجه هدف درمان ترکیبی با افزودن داروهای هوشمند به شیمی‌درمانی، از بین بردن سلول‌های توموری بیشتر است.

برای این هدف، در کار معمول ما بیماران سرطان کولون مرحله چهارم با ایرینوتکان و اگزالی‌پلاتین به‌عنوان داروهای اصلی، همراه با دو داروی کمکی (5FU و لوکوورین) و یک داروی هوشمند اضافی درمان می‌شوند. این رژیم‌ها با نام‌های برگرفته از حروف داروهای شیمی‌درمانی شناخته می‌شوند: FOLFOX (اگزالی‌پلاتین، 5FU، لوکوورین) و FOLFIRI (ایرینوتکان، 5FU، لوکوورین). طی سال‌ها با کشف داروهای هوشمند، افزودن آن‌ها به این ترکیب‌ها اثر رژیم‌های درمانی را آشکارا افزایش داده است. برای بیمار مرحله چهارم ابتدا یکی از این درمان‌ها انتخاب می‌شود و تا زمانی که پاسخ می‌دهد ادامه می‌یابد. هنگامی که تصویربرداری نشان دهد بیماری پیشرفت کرده، یعنی درمان پاسخ نداده است، به رژیم دیگر تغییر داده می‌شود و تلاش می‌شود با افزودن یکی از داروهای هوشمند یادشده بر اساس ویژگی‌های بیمار و تومور، موفقیت بیشتر شود.

در مطالعه مهمی که امسال در کنگره ASCO GI آمریکا منتشر شد، در سرطان کولون پیشرفته رژیم چهاردارویی یادشده (FOLFOXIRI؛ اگزالی‌پلاتین، ایرینوتکان، 5FU، لوکوورین) همراه بواسیزوماب با رژیم سه‌دارویی معمول ما همراه بواسیزوماب مقایسه شد. طی حدود 3 سال، به بخشی از بیماران سرطان کولون پیشرفته زیر 75 سال، بواسیزوماب همراه شیمی‌درمانی چهاردارویی (FOLFOXIRI) و به بخشی دیگر بواسیزوماب همراه شیمی‌درمانی سه‌دارویی (FOLFIRI) داده شد. بر اساس داده‌ها، اعلام شد سمیت ناشی از افزایش تعداد داروها در درمان‌های چندگانه فشرده‌تر قابل مدیریت است و این درمان برای افراد بالاتر از 75 سال یا بیماران 70-75 ساله با وضعیت عمومی نامناسب مناسب نیست.

اما مطالعه نشان داد بواسیزوماب همراه شیمی‌درمانی چهاردارویی (FOLFOXIRI)، در بیماران سرطان کولون پیشرفته با وضعیت عمومی خوب و سن زیر 75 سال، بقای کلی 5 ساله را دو برابر افزایش می‌دهد. این امر نشان می‌دهد روش درمان یادشده برای بیماران سرطان کولون پیشرفته که توان تحمل آن را دارند، گزینه ارزشمندی است.