آیا پرتودرمانی ناحیه گردن در سرطان دهان در مراحل اولیه ضروری است؟
در این مقاله
آیا می‌توان از درمان‌های غیرضروری پرهیز کرد؟
سرطان حفره دهان (oral cavity carcinoma) با حدود 390 هزار مورد جدید در هر سال در سراسر جهان، یک مشکل مهم سلامت عمومی است. این سرطان‌ها لب‌ها، قسمت جلویی زبان، کام، کف دهان، سطوح داخلی گونه‌ها و لثه را دربر می‌گیرند. درمان استاندارد سرطان‌های حفره دهان جراحی است و در برخی موارد، برای تکمیل جراحی، پرتودرمانی پس از عمل توصیه می‌شود. با این حال، به‌ویژه در بیماران مراحل اولیه که متاستازی در گره‌های لنفاوی گردن آنها یافت نشده است (pN0)، ضرورت و فایده پرتودرمانی اضافی ناحیه گردن همچنان محل بحث است.
با هدف ارائه پاسخی روشن به این پرسش، یک مطالعه گذشته‌نگر چندمرکزی در هلند نشان داد درمانی که بدون پرتودرمانی ناحیه گردن، فقط بر بستر تومور متمرکز باشد، می‌تواند هم مؤثر باشد و هم عوارض کمتری داشته باشد . نتایج مطالعه در 19 آوریل 2025 در مجله Radiotherapy and Oncology منتشر شد.
روش مطالعه: چه درمانی برای چه کسانی انجام شد؟
پژوهشگران در سال‌های 2010–2019، داده‌های 12 مرکز مختلف پرتودرمانی در هلند را برای بررسی وضعیت 264 بیمار مطالعه کردند. همه بیماران به‌دلیل سرطان حفره دهان تحت جراحی (برداشت یکپارچه تومور و دیسکسیون گردن) قرار گرفته بودند و از نظر پاتولوژیک، در گره‌های لنفاوی گردن، متاستاز یافت نشده بود (pN0).
بیماران به دو گروه تقسیم شدند:
-
افرادی که فقط بستر تومور آنها پرتودرمانی شد (n = 118)
-
افرادی که بستر تومور + ناحیه گردن آنها پرتودرمانی شد (n = 146)
دوزهای پرتودرمانی بر اساس وضعیت حاشیه جراحی و سایر عوامل خطر متفاوت بود. هدف اصلی، میزان عود ناحیه‌ای بود و اهداف ثانویه شامل عود موضعی, بقای کلی و عوارض دیررس پس از درمان بودند (که پس از ماه 3 ارزیابی شدند).
یافته‌های مهم: تفاوتی در کنترل ناحیه‌ای نبود، اما تفاوت عوارض چشمگیر بود
میزان کنترل ناحیه‌ای:
-
در پایان 5 سال، در هر دو گروه 96% (بدون تفاوت آماری)
-
در مجموع فقط 9 عود ناحیه‌ای یافت شد (3.4%)
-
در گروه پرتودرمانی بستر تومور: 4 مورد (3.39%)
-
در گروه پرتودرمانی تومور + گردن: 5 مورد (3.42%)
-
میزان کنترل موضعی:
-
گروه بستر تومور: 92%
-
گروه تومور + گردن: 91%
بقای کلی 5 ساله:
-
گروه بستر تومور: 80%
-
گروه تومور + گردن: 78%
تعداد گره‌های لنفاوی (بازده برداشت گره‌های لنفاوی) با کنترل ناحیه‌ای بهتر ارتباط معنادار داشت (HR: 0.46).
عوارض جانبی: پرتودرمانی گردن، عوارض دیررس را افزایش می‌دهد
در بیمارانی که ناحیه گردن آنها پرتودرمانی شد، عوارض دیررس به‌طور چشمگیری بیشتر دیده شد:
-
خشکی دهان (درجه 2-3):
-
در گروه پرتودرمانی گردن 31%
-
در گروه پرتودرمانی فقط بستر تومور 15%
-
نسبت شانس (OR): 4.93
-
-
دشواری بلع (درجه 2-3):
-
در گروه پرتودرمانی گردن 61%
-
در گروه دیگر 19%
-
نسبت شانس (OR): 5.29
-
این تفاوت‌ها هم از نظر آماری و هم از نظر بالینی معنادار بودند.
تفسیر بالینی: پرتودرمانی گردن همیشه ضروری نیست
در بیمارانی که از نظر پاتولوژیک pN0 هستند و دیسکسیون یکپارچه گردن در جراحی آنها انجام شده است، با پرتودرمانی فقط بستر تومور، میزان کنترل ناحیه‌ای با بیماران دریافت‌کننده پرتودرمانی هم‌زمان گردن یکسان است، اما عوارض بسیار کمترند.
بر اساس این یافته‌ها، در بیمارانی که یافته‌های پاتولوژیک پرخطر فقط در تومور اولیه وجود دارد و ناحیه گردن پاک است، می‌توان از پرتودرمانی ناحیه گردن صرف‌نظر کرد. این راهبرد به‌ویژه برای پیشگیری از عوارض دیررسی که کیفیت زندگی را مختل می‌کنند، اهمیت دارد.
نتیجه: رویکرد شخصی‌سازی‌شده پرتودرمانی امکان‌پذیر است
این مطالعه نشان می‌دهد در بیمارانی که جراحی آنها با موفقیت انجام شده و گره‌های گردنشان منفی بوده‌اند، محدودکردن میدان پرتودرمانی می‌تواند ایمن و مؤثر باشد . همچنین از رویکردی پشتیبانی می‌کند که می‌تواند کیفیت زندگی بیماران را بهبود دهد و عوارض دیررس مانند خشکی دهان و دشواری بلع را به حداقل برساند.
این مطالعه ممکن است راه را برای استانداردشدن درمان کمکی متمرکز بر بستر تومور در گروه‌های مشخصی از بیماران هموار کند.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.