آیا سیگار باعث سرطان روده بزرگ می‌شود؟
در این مقاله
دخانیات همچنان از مهم‌ترین علل مرگ قابل پیشگیری در جهان هستند. اگرچه بیشتر مردم می‌دانند سیگار باعث سرطان ریه می‌شود، کمتر می‌دانند خطر سرطان کولون و رکتوم را نیز افزایش می‌دهد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند احتمال سرطان کولورکتال در مصرف‌کنندگان منظم سیگار، نسبت به کسانی که هرگز سیگار نکشیده‌اند به‌طور معنی‌دار بالاتر است.
ارتباط سیگار و سرطان کولورکتال
مطالعات علمی به‌روشنی نشان می‌دهند سیگار خطر سرطان کولون و رکتوم را افزایش می‌دهد. سیگارکشیدن طی سال‌های طولانی، به DNA سلول‌های روده آسیب می‌زند. این آسیب، جهش‌ها را در مسیر سرطانی‌شدن تحریک می‌کند.
- در افراد سیگاری، خطر سرطان کولورکتال 15–30% بیشتر است.
- در کسانی که روزانه سیگار زیادی می‌کشند و سابقه مصرف طولانی، یعنی 20 سال یا بیشتر، دارند، خطر باز هم بیشتر است.
- سیگار علاوه بر خطر ابتلا، احتمال تشخیص بیماری در مرحله پیشرفته‌تر را نیز افزایش می‌دهد.
عوامل خطر و آثار دیگر
بر اساس انجمن سرطان آمریکا (ACS)، دیگر عوامل خطر سرطان کولورکتال عبارت‌اند از:
- اضافه‌وزن یا چاقی
- رژیم غنی از گوشت قرمز یا فرآوری‌شده
- سطح پایین ویتامین D
- مصرف متوسط تا زیاد الکل
- دیابت نوع 2
- سن بالای 50 سال
- تبار بومی آمریکا، بومی آلاسکا، آفریقایی‌آمریکایی یا یهودی اشکنازی
- سابقه جراحی برداشت کیسه صفرا (کوله‌سیستکتومی)
- سابقه سرطان کولورکتال، پولیپ کولورکتال، بیماری التهابی روده (IBD) یا پرتودرمانی لگن/شکم
- سابقه خانوادگی پولیپ آدنوماتوز یا سرطان کولورکتال
- داشتن سندرم ارثی، مانند پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی یا سندرم لینچ
ترک سیگار و کاهش خطر
ترک سیگار از مؤثرترین راه‌های کاهش خطر سرطان کولون و رکتوم است. مطالعات نشان می‌دهند:
- پس از ترک، بعد از 5–10 سال، خطر سرطان کولورکتال به‌طور چشمگیری کاهش می‌یابد.
- در کسانی که مدت طولانی ترک کرده‌اند، خطر به افراد هرگزسیگارنکشیده نزدیک می‌شود.
- ترک سیگار خطر سرطان‌های دیگر، بیماری قلبی‌عروقی و بیماری انسدادی مزمن ریه را نیز کاهش می‌دهد.
پیشگیری و غربالگری
برای پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان کولورکتال، هم سبک زندگی و هم غربالگری مهم‌اند.
اقدام‌های سبک زندگی
- ترک سیگار
- ورزش منظم
- وزن سالم
- تغذیه پرفیبر و مصرف میوه و سبزی
- محدودکردن گوشت قرمز/فرآوری‌شده
- کاهش الکل
غربالگری
- در گروه با خطر متوسط، از 45 سالگی آغاز می‌شود.
- روش‌ها: کولونوسکوپی، آزمایش خون پنهان مدفوع (FOBT)، آزمون DNA مدفوع.
- در افراد دارای سابقه خانوادگی، غربالگری زودتر لازم است.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
بر اساس انجمن سرطان آمریکا (ACS)، افراد باید غربالگری منظم سرطان کولورکتال را از 45 سالگی آغاز کنند.
با این حال، در هر سنی اگر نشانه یا علامت احتمالی سرطان کولورکتال دیده شود، باید به پزشک مراجعه کرد.
این علائم شامل موارد زیرند:
- تغییر عادت دفع، مانند یبوست یا اسهال، که بیش از چند روز ادامه یابد
- خون در مدفوع
- مدفوع سیاه یا قرمز
- خون قرمز روشن هنگام پاک‌کردن پس از دفع
- احساس نیاز به دفع که پس از اجابت مزاج برطرف نشود
- درد یا گرفتگی شکم
- کاهش وزن ناخواسته
- خستگی
- زردی (زردشدن پوست یا سفیدی چشم)
مشکلات دیگر سلامت نیز می‌توانند این علائم را ایجاد کنند. برای دانستن علت علائم، فرد حتماً باید با پزشک صحبت کند. تشخیص و درمان زودهنگام سرطان کولورکتال می‌تواند سیر بیماری را به‌طور مهمی بهتر کند.
خلاصه
- سیگار علاوه بر ریه، خطر سرطان کولون و رکتوم را هم افزایش می‌دهد.
- خطر با مدت و مقدار مصرف بیشتر می‌شود.
- ترک، خطر را با گذشت زمان کاهش می‌دهد.
- تغییر سبک زندگی و غربالگری در پیشگیری حیاتی‌اند.
منابع
Assimakopoulos, S. F., et al. (2018). The role of the gut barrier function in health and disease. Gastroenterology Report, 6(4), 309–314. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6089582/
Bai, X., et al. (2022). Cigarette smoke promotes colorectal cancer through modulation of gut microbiota and related metabolites. Gut, 71(12), 2439–2450. https://gut.bmj.com/content/71/12/2439
Botteri, E., et al. (2020). Smoking and colorectal cancer risk, overall and by molecular subtypes: a meta-analysis. American Journal of Gastroenterology, 115(12), 1941–1954. https://journals.lww.com/ajg/abstract/2020/12000/smoking_and_colorectal_cancer_risk,_overall_and_by.9.aspx
American Cancer Society. (n.d.). Colorectal cancer. https://www.cancer.org/cancer/types/colon-rectal-cancer.html
Genua, F., et al. (2021). The role of gut barrier dysfunction and microbiome dysbiosis in colorectal cancer development. Frontiers in Oncology, 11, 626154. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8082020/
Gram, I. T., et al. (2020). Smoking-related risks of colorectal cancer by anatomical subsite and sex. International Journal of Epidemiology, 49(3), 881–892. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7368133/
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.