دست‌کم یک جایزهٔ نوبل باید به موش‌ها داده شود

آزمایش حیوانی برای درک بهتر فرایندهای بدن، یافتن منشأ بیماری و توسعهٔ درمان تازه انجام می‌شود. به‌ویژه پژوهش ژنتیکی، مطالعات رفتاری، پیوند اندام، دارو، سم‌شناسی و آزمایش محصولات آرایشی موضوع آن‌اند. میلیون‌ها نفر در جهان زندگی خود را مدیون داروهای ساخته‌شده با آزمایش حیوانی‌اند.

به‌ویژه در پژوهش ژنتیکی جوندگان ترجیح دارند، زیرا بدنشان مستعد جهش است. میان جوندگان، موش بیشتر انتخاب می‌شود. برای نشان دادن گستردگی، فقط در آمریکا سالانه حدود 100 میلیون موش آزمایشگاهی استفاده می‌شود. از علل دیگر انتخاب، وزن زیاد مغز نسبت به جرم بدن و توان بالای رفتار استدلالی است.

منظور از «آزمایش حیوانی»، «پژوهش علمی کنترل‌شده روی حیوان» است. مقررات سال‌های اخیر قربانی شدن حیوانات را کمتر و شرایط زندگی را بهتر کرده‌اند و کمیتهٔ اخلاق، آزمایش و مسیر و روش را دقیق ارزیابی می‌کند. در کشور ما نیز در روزنامهٔ رسمی 15 فوریهٔ 2014 «آیین‌نامهٔ شیوه و اصول کار کمیته‌های اخلاق آزمایش حیوانی» منتشر شد. اما ساخت روش جایگزین در آیندهٔ نزدیک ممکن نیست. حتی اعطای 3/4 جوایز نوبل این حوزه به مطالعات دارای آزمایش حیوانی نشان می‌دهد فعلاً برای علم ضروری‌اند.

همچنین شایعه‌ای نادرست هست که داروی ایمن و مؤثر در حیوان فوراً در انسان استفاده می‌شود. پیش از آزمایش حیوانی، مطالعات آزمایشگاهی برای درک تعامل داروی بالقوه با سلول زنده و میزان سمیت انجام می‌شوند. داروی امیدبخش پس از آن ممکن است برای آزمودن ایمنی به حیوان برسد. مرحلهٔ بعد پژوهش داروی جدید با تعداد کمی داوطلب انسانی (مطالعات بالینی) است.

در نتیجه، ایجاد جایگزین‌هایی که ضرورت علمی آزمایش حیوانی را رفع کنند در آیندهٔ نزدیک ممکن به نظر نمی‌رسد. تا آن روز باید اصول اخلاقی آن را بیشتر توسعه داد. همچنین خوب است این سخن دکتر Richard Klausner را به یاد داشت: